Shyny zaýytyndaǵy biregeı jobalar

– Bizdiń zaýytta júzge jýyq maman jumys isteıdi. Úsh seh bar. Biri avtokólik shynylaryn jasasa, ekinshisi alıýmınıı konstrýksııalardy qurastyrady. Úshinshi seh shyny paketterdi óndiredi ári shynylardy shyńdaıdy, – degen kásiporyn dırektory Aıdar Mamıev jalpy jumystyń qyr-syryn sıpattap berdi. 

Kásiporynnyń ónimderi memlekettik standart talaptaryna tolyq saı keletin­dikten, óńirdegi iri óndiris oryndarymen áriptestik ornatqan. Shynymen qap­talǵan kópqabatty turǵyn úıler men ǵı­marattardyń jarq-jurq etken shynysy osy zaýytta óndiriledi. Kásiporyndaǵy qajetti qural-jabdyqtardyń barlyǵy derlik zaman talabyna saı. Shynydan sapaly ónim shyǵarý óz aldyna, ony óńdeý tehnologııasy da – úlken ju­mys. Mamandardyń aıtýynsha, ár mıl­lımetrdiń dáldigi, jıekteriniń tegistigi – qaýipsizdik kepili. Sondyqtan shynyny eń alǵashqy óńdeý satysynan bastap asqan jaýapkershilik qajet.

Álbette, jumystyń deni kompıý­ter kómegimen júzege asady. О́nimniń pishini aıqyndalyp, tehnıkalyq para­metr­leri naqtylanady. Sıfrlyq bas­qarý júıesimen shyny qajetti ólshem­ge keltirilip qana qoımaı, kúrdeli pishin­der kesilip, sándik órnekter túsiriledi. Mun­daı tehnologııa adam eńbegin jeńil­detip, ónim sapasyn jańa deńgeıge kóter­gen. Máselen, freızerlik apparatpen kez kelgen kólemdegi shynyny kesip, tap­syrysqa qaraı túrli órnek salýǵa bolady.

– Bul qurylǵy Italııadan ákelingen. Shynyny 100 mm deıingi ólshemde óńdeı alady. Qazir jýyný bólmesine qoıatyn kabınanyń shynysy óńdelip jatyr. Syrtqy kontýrdy jonamyz, qaýipsizdik úshin oǵan eýrojıek jasaımyz, tutqaǵa arnalǵan oryndy burǵylaımyz. Sóıtip, daıyn ónim bolyp shyǵady, – deıdi kásiporyn qyzmetkeri Rýslan Názbı.

Áınekti jabyq kabınada óńdeý ýaqyty ortasha eseppen 20–25 mınýtqa sozy­lady eken. Shyny tazartylyp, óndi­ristik jelige jiberilgennen keıin quras­tyrý jumysy bastalady. Bul kezeń­de ár áreket naqty eseppen, tehno­lo­gııalyq talapqa saı oryndalady. Avtomattandyrylǵan júıe ónimniń sapa­syn birqalypty saqtap, onyń berik­tigi men tıimdiligin qamtamasyz etedi. Zaýyt ujymy tehnologııalyq múmkindikterin únemi jańartyp, zamanaýı qondyrǵylardy kezeń-kezeńimen iske qosyp keledi. Jýyrda kásiporynǵa jańa jeli ornatylǵan. Bul – shyny paketterin daıyndaýdy tolyq avtomattandyryp, ónimniń beriktigi men jylý saqtaý qasıetin arttyrýǵa arnalǵan keshendi qurylǵy. Aıta keteıik, kásiporyn jýyrda ǵana 80 mln teńgege jańartylǵan qurylǵy ornatqan.

– Bul qurylǵy Túrkııadan ákelin­gen. Eń áýeli shynyny jýyp, aýamen qur­ǵatady. Sodan keıin baryp, ól­she­mine qaraı kesiledi, jaqtaýlary jabys­­tyrylady. Jaqtaýlary arnaıy jelim­­men jabystyrylǵandyqtan, sýyq ótkiz­beıdi. Ásirese Shyǵystyń aýa raıyna laıyqtalǵan, – deıdi kásiporyn qyz­metkeri Qaırat Súleımenov.

Joǵaryda aıtqandaı, shynyny shyń­daý kezeńin de kórdik. Iаǵnı ádettegi áınektiń beriktigin bes-alty ese arttyratyn arnaıy termııalyq óńdeýden ótkizedi eken. О́ńdelgen shyny jylý men soqqyǵa óte tózimdi bolady. Shyny synǵan jaǵdaıda úlken kesekterge bólinbeı, kúl bolyp túsedi. Mundaı shyny qurylyspen qatar, avtokólikterge de qoldanylady. Onyń ústine ony kez kelgen túske boıaýǵa bolady.

Iri kásiporyn bolǵandyqtan, arnaıy mamandar avtokólikter men túrli tehnı­kalardyń terezesin jóndeýmen de aınalysady. Tas tıip shytynaǵan shynyny da jasap, durystap beredi. 

– Biz kóliktiń áınekterin daıyndaý-men de, ornatýmen de aınalysamyz. Áınek arnaıy qalypta balqytylyp, kólikke laıyqtalady. Avtokólik tere­zesi­niń bir ereksheligi, áınektiń arasyna úlbiregen plenka ornalastyrylady. Eger qandaı da bir jol-kólik oqıǵasy bolsa qalsa, mundaı shyny jan-jaqqa ushyp, jolaýshyǵa qaýip tóndirmeıdi. Shyny daıyn bolǵan soń mamandar barlyq bólshekti qaıta jınap, ornyna qoıady. Odan keıin áınek 24 saǵat kebedi, – deıdi Mıhaıl esimdi jumysshy.

Sondaı-aq kásiporynda qoǵamda joǵary suranysqa ıe plastıkalyq tereze shyǵarýmen de aınalysady. Bu­ǵan qajetti keıbir materıaldy otan­dyq óndirýshilerden alady. Sehta qurastyrylyp, tutynýshyǵa jóneltiledi.

Basqa qalalardy qaıdam, О́ske­mendegi on-on bes qabatty ǵımarat­tardyń jarq-jurq etip qaptalyp jatqany osyndaǵy óndirýshilerdiń eńbegi ekenine kóz jetti.

О́SKEMEN