• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Teatr Búgin, 08:30

Bı asqaqtatqan Botaı tarıhy

10 ret
kórsetildi

Qyzyljardyń «Sensitive» (sezimtal) bı teatry týraly talaı jaz­ǵan­byz. Bul ujym qazir bı áleminde ózindik qoltań­basymen tanylyp, shetelderde moıyndalyp júr. Eýropa, Azııa elderi­niń talaı baıqaýlaryna qatysyp, únemi júldeli oryndar alyp, birneshe bas júlde ıelendi.

Bul teatrdyń erekshe­ligi sonda, onyń bıshi­leri qulaǵy estimeı­tin jandar. Osydan jıyrma jyl­daı buryn boıynda uıym­dastyrýshylyq qasıeti zor eke­nin sezingen óner kolledji bı bóliminiń stýdenti Olga Ros­tovshıkova qaladaǵy qulaǵy esti­meıtin balalar tárbıelene­tin mektep-ınternatqa baryp, bıge yńǵaıy bar balalardan ansambl qurǵan. Sodan beri ansambldiń jumysy jalǵa­syp keledi. Trýppaǵa jańa úmit­kerler de sol ınternattaǵy bı úıir­mesine qatysatyn jastar­men tolyqtyrylady. «Qulaǵy estimeıtin jandarmen jumys isteý ońaı bolǵan joq. Men aldymen ymmen sóılesýdiń tásilin de bilmeı, qaǵazǵa jazyp aıtatynmyn. Biraq bulardyń ónerge qushtar ekenin, boılaryndaǵy bımen baılanysty bula kúsh­terin syrtqa shyǵarýǵa umtyla­tyndaryn kórip, qansha qıyn bolsa da tastap ketpedim», dep eske alǵan edi Olga Pavelqyzy óziniń bir esteliginde.

Sensitive-tiń alǵashqy toby mektep jasynan asyp, endi olar­dyń trýppasyn qaıda jibere­miz, kimge qosamyz, bólek teatr salý­ǵa qarajat joq degen másele tu­­ıyqqa tiregende S.Muqanov atyndaǵy Qazaq sazdy-dramalyq teatry óziniń qanatynyń astyna alǵan. Teatrdyń dırektory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Birjan Jalǵasbaev trýppanyń óte eńbekqor ekenin aıtty. «Tańǵy saǵat toǵyzdan kelgen olar túngi 10-11-lerge deıin repetısııa jasaıdy. Tańǵala­myz», dedi ol. Áýeli daryn, sosyn eńbekqorlyq qosylǵan soń alynbaıtyn qamal joq ekeni belgili, joǵaryda aıtylǵan tabystyń qaınar kózi sonda bolyp tur.

Al endi «Botaı» etnoplas­tıkalyq perfomansyna kele­ıik. Perfomans (performance) aǵylshyn tilinen aýdarǵanda oryndaý, oınaý degen sóz. Teatr­lyq kórkem qoıylymnyń bir janry. Al bıdegi etnoplastıka degenimiz etnostyń sıpatyn ashýǵa umtylyp, ónerdiń plastıkamen oryndalýy.

Sózine qaraǵanda, Olga Ros­tovshıkova birde Parıjdiń álemdik kórmesinde bolyp, onda Qazaqstandy jylqymen ushtastyryp, assosıasııa jasa­ǵan kompozısııa kórgenin aıtady. Al astynda adamzattyń jyl­qyny alǵash qolǵa úıretýi Qazaqstannyń «Botaı» degen mekeninde bastalǵan dep jazylǵan eken. «Onyń ústine «Botaı» Qazaqstannyń soltústiginde degen anyqtama berilipti. Týǵan jerim atalǵan bul sózder maǵan toq ur­ǵandaı áser etip, «Botaı» týraly qoıylym jasaýym kerek degen oı janyma maza bermedi. Sodan dramatýrg Qolǵanat Murat­tyń shyǵarmasyn qolǵa alyp, ony sahnalaýǵa respýblıkalyq koreı­ teatrynyń rejısser-horeografy Anna Soıdy shaqy­­ryp, teatrdyń dırektory Birjan Jal­ǵasbaevtyń qoldaýymen aınalasy bir aıdyń ishinde qo­ıylymdy sahnaǵa shyǵaryp otyrmyz», dedi ol perfomanstyń aldynda jýrnalısterge bergen brıfıngte.

Osydan 5 jarym myń jyl burynǵy adamdar ómiri, olardyń ózara talas-tartysy, jaýlarymen aıqasy, tabıǵattyń dúleı kúshimen alysýy plastıkalyq bı­men kórkem beınelendi. «Qa­damym ónbeıdi, jyldam júre almaımyn, ańǵa jete almaımyn» degen muńly kúńirený de kúı­ki tirliktiń qutyn qashyryp turady. Jalǵyz-aq ómirden úmit úzbeı eńbek qylýǵa aqyl bergen Umaı ananyń aqyly da taıpa turǵyndaryn biraz serpiltken bolady. Osyndaıda úıirinen ada­syp, qasqyr talaǵan býaz bıe adamdar arasyna kelip qulyndaıdy da óledi. Dál osy kúni taıpadaǵy bir kelinshek dú­nıege ul bala ákeledi. Sóıtip, eki qulyn birge ósip, adamnyń jylqyny alǵash ret analyq mahabbatpen qolǵa úıretkeni bımen aıtylady. Árıne, Kún men Jer beınesindegi kıeli álemniń de áseri, fantazııa men qııal da oqıǵany birde shıelenistirip, birde jaımashýaqqa tartyp, kór­kemdep otyrady. Aqyrynda «Botaı eli erledi, asaý minip ter­ledi» degen saryn shyǵyp, qasyn­daǵy qolǵanaty, ishse qymyzy, jese qazysy, jaýǵa minse pyraǵy, alysqa aparatyn qanaty bolǵan qasıetti jylqy men adamnyń dostyǵy áıgilenip, perfomans tamasha sheshimmen aqtaldy.

Qoıylym bir jarym saǵattaı ýaqytqa sozylǵanymen qyzyq bolǵan soń tez aıaqtalǵandaı áser qaldyrdy. Bıdiń únin, aıtpaq bolǵanyn tolyq túsinbese de oryndaý sheberlikterine súısingen kórermender ónerpazdarǵa shynaıy alǵystaryn jetkizdi.

Dál osy kúni Halyqaralyq teatr kúni atalyp ótken edi, so­ǵan baılanysty «Altyn saqa» dep jarııalanǵan teatrishilik baıqaýdyń túrli atalymdary boıynsha jeńimpaz bolǵan ártisterge qurmet qaǵazdary men baǵaly syılyqtar tabys etildi.

 

PETROPAVL