QAZAQ ELINIŃ QARYMYNA ARNALDY

Ekonomıkada ǵana emes, saıa­satta da óziniń órkenıetti úlgisin qalyptastyrǵan Qazaq eliniń qarymyna arnalǵan ǵylymı-prak­tıkalyq konferensııa “Qa­zaq­standyq jol – turaqtylyqtan gúldenýge” dep ataldy. Bul alqaly basqosý elordadaǵy Táýelsizdik sa­raıynda bolyp, oǵan Senat jáne Májilis depýtattary, joǵary oqý oryndarynyń jáne ǵylymı ortalyqtardyń basshylary, Reseı, Ulybrıtanııa, Germanııa, AQSh, taǵy basqa memleketterdiń oqy­mys­tylary qatysty. Alǵashqy sóz­di Bilim jáne ǵylym mınıstri Jan­seıit Túımebaev alyp, qol jet­kizgen memlekettigimizdiń arǵy-bergi tarıhy týraly aıta kelip, kelesi jyly sol eldigimizge jı­yrma jyl tolatynyn alǵa tartyp, soǵan oraı Otanymyzdyń taǵy­lym­dy joldaryn taldaıtyn ǵy­lymı konferensııalar men sımpo­zıýmdardyń ótetinin aıtyp, sonyń alǵashqysy osy basqosý, dedi. Shynynda ǵasyrlar boıy ańsap jetken táýelsizdigimizdiń jóni de, josyǵy da bólek. Oǵan eshnárseni teńgerýge de, teńestirýge de bol­maı­dy. Bul búgingi tolqynnyń keı­ingi urpaqqa qaldyratyn mu­ralarynyń ishindegi ólsheýsizi desek jarasar. Bir zamandary, – dedi mı­nıstr, – Alash kósemi Ahmet Baı­tur­syn­uly: “Qazaqtyń da ózge ulttarmen jarysatyn kezi keledi”, degen edi. Mine, sol kún týǵanyna jıyrma jyl­ǵa taıap qaldy. Mem­leketimiz ózge eldermen terezesi teńesip álem­ge tanyldy. Osyndaı dárejege je­týimizge Elbasy Nur­sultan Na­zar­baevtyń qosqan úlesi ushan-teńiz. Otanymyzdyń irgesin bekitip, tórtkúl dúnıege tanylýy­­na dáýir týdyrǵan tulǵanyń si­ńir­­gen eńbegin búginde álem tanyp-bi­lip otyr. Saıasatta da, ekono­mı­kada da erek­she jetistikterge jet­tik. Osylaı degen ol budan keıin táý­el­­siz­dik jyldary ishindegi tabys­ta­ry­­myz týraly jan-jaqty baıandady. Al Fılosofııa jáne saıasat­taný ınstıtýtynyń dırektory, akademık Á.Nysanbaev qazaqstan­dyq joldyń áleýmettik negizde­ri­ne toqtalyp, táýelsizdiktiń al­ǵashqy jyldaryn­daǵy qıyndyq­tar­dy, sol kezdegi Nursultan Na­z­ar­baevtyń kemel saıa­satynyń ar­qasynda kóp qıyndyqqa uryn­baǵanymyzdy tilge tıek etip, ol tusta Atatúrik jolyn alamyz ba, bolmasa Ońtústik Koreıanyń, ne Malaızııanyń, Sıngapýrdyń, álde Eýropanyń damýyn úlgi etemiz be degen kezde Memleket basshysy Qazaqstan jolyn alǵa shyǵardy. Sonyń nátıjesinde, Otanymyz­dyń damýy dańǵyl jolǵa tústi. Kapı­talızmnen sosıalızmge ótý úrdisi bolǵanmen, sosıalızmnen kapıtalızmge baratyn dástúr joq edi. Mine, sony Prezıdenttiń kó­regendigimen Qazaqstan qalyptas­tyrdy, dedi. Naryqtyq ekonomıkaǵa ótý, qoǵamdy demokratııalandyrý ar­qyly ámirshil-ákimshil júıe qy­symynan halyqty bosatý, oılaý men tanymnyń eski taptaýrynyn jeńip shyǵý úshin elimizde shuǵyl jumystardyń atqarylǵany kon­ferensııada jan-jaqty sóz boldy. Ekonomıkamyzdyń básekege qa­biletti ekeni daǵdarys kezinde dáı­ek­teldi dedi M.О́te­mi­sov atyn­daǵy Batys Qazaqstan mem­lekettik ýnıversıtetiniń rek­tory Tuıaqbaı Rysbekov. Ol sondaı-aq kópqu­ram­­­dy qaýymdas­tyqty jetildirý jaǵ­daı­yndaǵy lıderdiń róli: Qa­zaq­­stan­dyq fe­nomen týraly oı qoz­­ǵa­sa, AQSh-tyń Kolýmbııa ýnı­ver­­sı­tetine qarasty Garrıman ıns­­tı­tý­tynyń professory R.Abazov Qa­zaq­stan­nyń jáne Orta Azııa­nyń damýyn salystyra otyryp sara­lasa, R.Sú­leımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýtynyń dırek­tory, pro­fessor M.Ábýseıitova Qazaq eli memlekettiliginiń da­mý­yndaǵy ult­tyq jobalar men baǵ­darlamalar jaıly baıandady. Sol sekildi Tomsk memlekettik ýnı­ver­sıte­tiniń rektory G.Maıer Qa­zaq­stan men Reseı arasyndaǵy bilim berý men ǵylymı zertteý­ler­di jan-jaqty qamtyp, bilim men ǵylymda shekara bolmaı­ty­nyn, bul eki sala boıynsha shy­ǵarma­shy­­lyq qarym-qatynastar­dyń jaq­sy jalǵasyp otyrǵanyn tilge tıek etip, bizdiń Otanymyz­dyń órkendep, ósýinde Elbasy Nur­sul­tan Nazarbaevtyń kóregen saıasaty óz jemisin berip otyrǵa­nyna naqty dálel-dáıekter kel­tirip, bul kemeldik kórinis ekenin aıt­ty. Sondaı-aq, óziniń qazaq to­pyraǵynda týyp-óskenin alǵa tartyp, qazir Tomsk mem­lekettik ýnıversıtetinde myńǵa tarta qa­zaqstandyq jastardyń bilim alyp jatqanyn atap ótti. Mem­leket ta­rıhy ınstıtýtynyń dı­rektory B.Aıaǵan Qazaqstannyń qazirgi damýyndaǵy evolıýsııalyq ózgeris­ter men nátıjelerge naqty my­sal­dar keltirse, L.N.Gýmılev at­yn­­daǵy Eýrazııa ulttyq ýnı­ver­sıtetiniń professory M.Qalıeva memleket damýyndaǵy saıasattyń atqarǵan róline toqtaldy. Konferensııaǵa qatysýshylar sońynda arnaıy qarar qabyldap, onda Otanymyzdyń jetistikte­riniń eń irgelisi – táýelsizdik deı ke­lip, sol táýelsizdikti baıandy et­ken Tuńǵysh Prezıdentimiz Nur­sultan Nazarbaevtyń tarıhı mıssııasy týraly aıtty. Alqaly jıyn sońy seksııa­lar­da jalǵasyp, jahandaný jaǵ­daı­yndaǵy Qazaqstannyń ulttyq múddeleri, álemdik daǵdarys tu­syndaǵy memlekettilik sabaqtary, bılik pen basqarý sapasy, eldik ta­rıh, taǵy basqa taqyryptar boı­ynsha jumys jasady. Súleımen MÁMET.