Astanada KazChess Awards 2026 ulttyq syılyǵyn tabystaý rásimi ótti. Bul tek jyldyń úzdikterin marapattaý rásimi ǵana emes, jumystyń nátıjesi saralanatyn shara. Shahmatshylarymyz 2023 jyly halyqaralyq jarystarda 126 medal, 2024 jyly – 160, al 2025 jyly 162 medal jeńip aldy, dep jazady Egemen.kz.
Keıingi úsh jylda halyqaralyq týrnırlerde júzdegen medal jeńip alǵan talanttarymyz komandalyq álem chempıonatynda top jardy. Jasóspirimder sanatynda jahandyq dodalarda olja buıyrdy. Balalar men jasóspirimder ulttyq shahmattyń basty qozǵaýshy kúshine aınaldy.
Jas shahmatshylar álem chempıonatynda kósh bastady
Qazaqstan shahmat federasııasynyń prezıdenti Tımýr Týrlov KazChess Awards shahmatty damytý jolynda orasan eńbek etip júrgen jandardyń jumysyna beriler laıyqty marapat ekenin atap ótti.
«Biz munda tek jańalyq almasý úshin emes, shahmatty alǵa jyljytyp júrgen adamdardy marapattaý úshin jınalamyz. Olar – sportshylar men bapkerlerden bastap, tóreshilerge, menedjerlerge jáne óńirlerdegi balalarǵa shahmat úıretip júrgen pedagogterge deıingi mamandar. Árqaısynyń óz mindeti, óz jaýapkershiligi, óz synaǵy bar. Biraq barlyǵymyzdyń maqsatymyz ortaq – Qazaqstandy shahmatta da, odan tys salalarda da kúsheıtý», dedi T. Týrlov.
Chempıondardyń qalaı qalyptasatynyn túsiný úshin eki baǵytty naqty ajyratyp qaraý qajet – sporttyq jáne bilim berý baǵyty. Bular maqsattary da, aýdıtorııasy da ártúrli salalar, alaıda bir-birin ózara tolyqtyryp, kúsheıtip otyrady.
Birinshi baǵyt – 16 jasqa deıingi sportshylarǵa arnalǵan Jas talanttardy qoldaý baǵdarlamasy. Bul – granttar, oqý-jattyǵý jıyndary, halyqaralyq týrnırlerge qatysý jáne bapkerlermen júıeli jumysty kúsheıtedi. Bolashaq grossmeısterler men chempıondar dál osy ortada qalyptasady. 2024 jyly ulttyq qurama sapyndaǵy 18 sportshyǵa 454 mıllıon teńge kóleminde qoldaý kórsetilse, 2025 jyly 21 sportshyǵa 425 mıllıon teńge bólindi. Nátıje de qýantarlyq. Bıbisara Asaýbaeva – blıs shahmatynan úsh dúrkin álem chempıony atandy. Áıelder quramasy 2024 jyly Býdapeshtte ótken Olımpıadada kúmis júldege ıe bolyp, Qazaqstan tarıhyndaǵy tuńǵysh osyndaı nátıjege qol jetkizdi. Qazybek Nógerbek – U20 sanatynda álem chempıony ataǵyn aldy. Alısha Bısalıeva birneshe jas sanatynda álem chempıony atandy. Edgar Mamedov pen Mark Smırnov 2025 jyly jastar arasyndaǵy álem chempıondary boldy. Federasııanyń qoldaýymen 5 jańa grossmeıster men 15 halyqaralyq sheber shyqty.
Ekinshi baǵyt – «Bilim berýdegi shahmat» baǵdarlamasy. Ony sporttyq daıyndyqpen shatastyrmaǵan jón. Mundaǵy maqsat múlde basqa: chempıon tárbıeleý emes, eldegi árbir balaǵa shahmatty oılaý qabiletin damytatyn qural retinde qoljetimdi etý.
Memlekettiń 2023-2027 jyldarǵa arnalǵan Shahmatty damytýdyń keshendi jospary boıynsha 1400 mektepti qamtý mejesi merziminen buryn oryndaldy. Búginde baǵdarlamaǵa eldiń barlyq óńirinen 1500-den astam mektep pen 60 000-nan astam bala qatysýda. 2800 bastaýysh synyp muǵalimi arnaıy oqytýdan ótti. 2025-2026 oqý jylynda bes pedagogıkalyq joǵary oqý ornynyń 204 stýdenti arnaıy Minor baǵdarlamasy boıynsha bilim ala bastady. Ýnıversıtettermen 14 memorandýmǵa qol qoıyldy. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligimen birlesip alty stýdenttik týrnır uıymdastyryldy.
Kesh barysynda erekshe emosııaǵa toly sátter az bolǵan joq. Segiz jastaǵy Alısha Bısalıevaǵa tuńǵysh ǵaryshker, Halyq qaharmany Toqtar Áýbákirov «Jyl úmiti» arnaıy syılyǵymen marapattady. «Jyl ıýnıorlary» nomınasııasyn bokstan Olımpıada chempıony Serik Sápıev pen Qazaqstan gımnastıka federasııasynyń prezıdenti Álııa Iýsýpova Edgar Mamedov pen Elnaz Qalıahmetke tabystady. «Erekshe sportshylar» sanaty boıynsha birden úsh nomınasııa usynyldy. Kórý qabileti boıynsha shekteýi bar Erlan Nurhaev jáne qozǵalys múmkindigi shekteýli Aıǵanym Kambarova, estý qablitetine zaqym kelgen Nına Jýkovskaıa úzdik dep tanyldy. Aıǵanym 2025 jyly múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan II shahmat Olımpıadasynda altyn medal jeńip alyp, Azııa chempıonatynyń da jeńimpazy atandy.
Qazaqstan shahmatynyń jańa juldyzdary: Saýat pen Zarına el birinshiliginde úzdik atandy
«Úzdik ardager» atalymy Marat Prımbetov, Inna Matveeva-Poprýkaılo berilse, «QShF-nyń úzdik fılıaly» nomınasııasy Qazaqstan shahmat federasııasynyń Almaty qalalyq fılıalyna buıyrdy. «Úzdik jas tóreshi» – Aqjan Shopanov, «Jyldyń shahmat ambassadory» – Álııa Áshim jáne Danıl Lı, «Medıa salasyndaǵy jyldyń seriktesi» –Evýrazııa birinshi arnasynyń tilshisi Almıra Kýlmýhamedova, «Bilim berýdegi shahmat» baǵdarlamasynyń úzdik fýnksıoneri – Aıtımova Gúlnur Ersaıynqyzy, «Bilim berýdegi shahmat» baǵdarlamasynyń úzdik joǵary oqý orny – Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıteti, «Bilim berýdegi shahmat» baǵdarlamasynyń úzdik muǵalimi» – Merýert Temırova (Astana) jáne Sarkytbekova Oryntaı (Semeı), «Jyl komandasy» (Oljas Súleımenov atyndaǵy syılyq) – KazChess komandasy, rapıd jáne blıs boıynsha komandalyq álem chempıonatynyń jeńimpazdary: Darmen Sadvakasov, Aldııar Ansat, Merýert Kamalıdenova, Elnaz Qalıahmet, Islam Aıten; komanda kapıtany – Gúlmıra Dáýletova, «Jyl úmiti» (Toqtar Áýbákirov atyndaǵy syılyq) – Alısha Bısalıeva, «Jyl qyzmetkeri» – Raýshan Qulahmetova, «Jyldyń úzdik sportshysy» (Anatolıı Ýfımsev atyndaǵy syılyq, áıelder arasynda) – Bıbisara Asaýbaeva, «Jyldyń úzdik sportshysy» (Anatolıı Ýfımsev atyndaǵy syılyq, erler arasynda) – Aldııar Ańsatqa berildi.