Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn alý úshin eńbekterdi usyný jáne materıaldardy rásimdeý tártibi týraly EREJE

ǴYLYM MEN TEHNIKA SALASYNDAǴY QAZAQSTAN RESPÝBLIKASYNYŃ MEMLEKETTIK SYILYǴYN BERÝ JО́NINDEGI KOMISSIIаDAN

Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn berý jónindegi komıssııa 2011 jylǵy Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn alýǵa jumystardy qabyldaýdy bastaǵany týraly habarlaıdy. Memlekettik syılyqty alý úshin jumystardy usyný jáne materıaldardy rásimdeý tártibi týraly ereje tómende jarııalanǵan jáne Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń www.edu.gov.kz, QR BǴM Ǵylym komıtetiniń www.scedu.kz saıttarynda ornalasqan. Qoıylǵan talaptarǵa sáıkes rásimdelgen qujattar men materıaldar avtorlardyń ózderinen nemese senim bildirgen tulǵalarynan Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn berý jónindegi komıssııasynda 2011 jylǵy 1 aqpanǵa deıin mynadaı meken-jaı boıynsha qabyldanady: Astana qalasy, “Mınıstrlikter Úıi”, 10 kireberis, 1039 bólme, jabyq taqyryptar boıynsha 924 bólmede. Anyqtama telefony: 8(7172)742460. Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2007 jylǵy 11 qyrkúıektegi № 423 buıryǵyna 1-qosymsha

Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn alý úshin eńbekterdi usyný jáne materıaldardy rásimdeý tártibi týraly EREJE

Osy Ereje Qazaqstan Respýblı­kasy Prezıdentiniń “Ǵylym men tehnıka, ádebıet pen óner salasyn­daǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik syı­lyq­tary týraly” 2007 jylǵy 13 tamyz­daǵy № 381 Jarlyǵymen bekitilgen Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýb­lıkasy memlekettik syılyq­taryn alýǵa usynylǵan eńbekterdi rásimdeýge jáne tapsyrý sharttary­na talaptar belgileıdi. 1. Jalpy erejeler 1. Ǵylym men tehnıka salasyn­daǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik syılyǵy (budan ári – Memlekettik syılyq) Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna: respýblıkanyń ekonomıkalyq jáne áleýmettik damýyn aıtarlyqtaı jedel­detýge, qazaqstandyq ǵylym men tehnı­kanyń álemdegi ozyq jetis­tikter deń­geıine shyǵýyna ákele­tin irgeli jáne qoldanbaly zertteýler salasyn­daǵy asa úzdik nátı­jeler úshin; qoǵamǵa keńinen tanylǵan bir ba­ǵyt­taǵy ǵylymı jańalyqtar, mono­grafııalar men ǵylymı jumystar úshin; tehnıka, materıal jáne tehno­lo­gııa­­lardyń álemdik analogtar nemese odan joǵary deńgeıdegi jańa túr­lerin ázirle­geni jáne óndirýdi uıymdastyrǵany úshin; ekonomıkanyń túrli salalarynda mem­le­kettik qupııalarǵa jatqyzyl­ǵan málimetteri bar múldem jańa buıym­dar, tehnologııalyq úrdister ázirle­geni jáne jasaǵany úshin beriledi. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezı­denti 2007 jyldan bastap Táýelsizdik kúnine eki jylda bir ret 3 Memlekettik syılyq beredi. 3. Ǵylym men tehnıka sala­syndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik syılyqtaryn alýǵa usynylǵan jumys­tardy Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi syılyq beriletin jyl­dyń 1 aqpanyna deıin qabyldaıdy; Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syıly­ǵyn berý jónindegi komıssııa­nyń jumys organy bolyp tabylady. Memlekettik syılyq alýǵa usynyl­ǵan jumystardy Memlekettik syıly­ǵyn berý jónindegi komıssııa qa­raıdy. 4. Memlekettik syılyq alýǵa usy­nyl­ǵan sátke deıin keminde eki jyl buryn Ǵylym men tehnıka salasyn­daǵy Memle­kettik syılyqty alýǵa usynylatyn ǵyly­mı eńbekter­diń jarııalanýy, tehnıkanyń jańa túr­leri, jańa materıaldar men tehno­lo­gııalardyń óndiriste ıgerilýi tıis. Jumys Memlekettik syılyq alýǵa bir ret usynylady. Buryn Qazaqstan Respýblıkasy syı­lyq­taryna ıe bolǵan jumystar Memle­kettik syılyq alý kon­kýrsyna qatysýǵa jiberilmeıdi. Qazaqstan Respýblıkasy Memle­kettik syılyǵy laýreatynyń jańa jetistikteri bolǵan rette bul syılyq oǵan qaıtadan, tek kórsetilgen syılyq berilgennen kem degende bes jyldan keıin ǵana berilýi múmkin. 5. Ǵylym men tehnıka salasyn­daǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memle­ket­tik syılyǵyna usynylatyn iz­dený­shiler ujymy 8 adamnan as­paýǵa tıis. Izdenýshiler ujymyna kandıdat­tar­dy irikteý usynylatyn jumys oryndalǵan mınıstrlikterde, ǵy­lymı jáne basqa da uıymdarda, son­daı-aq kásiporyndarda belgilen­gen tártip­pen, obektıvti túrde júrgiziledi. Bir izdenýshiniń kandı­datýrasy Memle­ket­tik syılyqqa eki jáne odan da kóp jumystar boıyn­sha usynylýyna bolmaıdy. Izdený­shilerdiń ujymyna adamdardy tek laýazymdyq jáne bas­qa da sýbek­tıvtik sebepter bo­ıynsha kirgizýge jol beril­meıdi. 2. Jumystardy usyný 6. Jumystardy Memlekettik syılyq alýǵa usynýdy memleket organdarynyń alqalary, ǵyly­mı, oqý uıymdarynyń ǵylymı, ǵylymı-tehnıkalyq keńesteri men basqa da alqalyq organdary, shyǵarmashylyq odaqtar men ujymdar júrgizedi. Jumysty birneshe uıymdar­dyń ujymdary birlesip usynýy da múm­kin, onda báriniń kelisimi boıyn­sha uıymnyń biri jetekshi usynýshy uıym bolyp belgile­nedi. 7. Memlekettik syılyq alýǵa ju­mys­tardy usyný aqparattyq ashyq­tyq prınsıpteri negizinde júr­giziledi. Memlekettik syılyq alýǵa usy­­nylǵan zertteýler men ázir­leme­ler­diń nátıjelerin qolda­nyp júrgen uıymdar (kásip­oryn­dar) ókilderiniń jumystar­dy talqylaýǵa qatysýy mindetti bolyp tabylady. 8. Avtorlyq ujymǵa kandıdat­tar usyný jumysty jalpy oryndaý­shylardyń arasynan árqaısysynyń qosqan shyǵarma­shylyq úlesin baǵalaı otyryp jasalady. Avtorlyq ujymnyń árbir múshesiniń kandıda­týrasy olardyń negizgi qyzmet orny boıynsha talqylanýy tıis. Jumysty jáne avtorlyq ujymdy (avtordy) Memlekettik syılyqqa usyný týraly sheshim kásiporynnyń alqaly organy­nyń májilisinde, oqý orny neme­se uıymnyń ǵylymı, ǵylymı-tehnı­kalyq keńesterinde jasy­ryn daýyspen osy organdardyń qyzmetin retteıtin jáne ózge de aktilerde belgilengen tártippen qabyldanady. 3. Jumysty rásimdeý erejeleri 9. Jumys muqabaly eki tom túrinde, árqaısysy 3 danadan ja­sa­lyp, oǵan bir paraq (6 dana) qys­qasha annotasııa qosa tir­keledi. Mátin, A4 (297x210) úlgisindegi pa­raq­­tyń bir betine basylady, tom­dar­dyń muqabasynda jumys­tyń ataýy, avtordyń tegi, aty-jóni kórsetiledi. 10. Annotasııa bir paraqta rásim­deledi jáne myna málimet­terden turady: bettiń birinshi jaǵynda: ju­­­mys­­tyń ataýy; usynyp otyrǵan uıymnyń to­lyq ataýy; avtorlardyń tegi, aty-jóni, qyzmet orny, laýazymy, ǵylymı dárejesi men ataǵy; bettiń ekinshi jaǵynda: jumystyń qysqasha mazmuny (mátini 1500 tańbaǵa deıin), onyń negizgi ǵylymı-tehnıkalyq ıdeıa­sy, nátıjeleriniń praktıka­lyq jáne ony júzege asyrýdyń eko­no­mıkalyq jáne áleýmettik mańyzy; jetekshiniń ıakı jumystyń bir avtorynyń qoly qoıylady. 11. Birinshi tomda jumystyń tehnı­kalyq jaǵy baıandalady. Baıandaý mátini qujattarǵa qoıy­latyn stan­dartty talaptarǵa sáıkes rásimdeledi. Baıandaýdyń kóle­mi 100 paraqtan aspaýy tıis. Bezen­dirý (ıllıýstrasııa) mátin boıynsha ornalastyrylýy múmkin nemese jeke albom retinde usynylady. 1) Jumys túsindirmesiniń (baıan­daý­dyń) tıtýldyq betinde eńbekti usynýshy uıymnyń ataýy, jumys­tyń ataýy, úmitkerdiń tegi, aty-jóni uıym­dar boıynsha álipbı retimen jazylyp, olardyń qoldary qoıyla­dy. Jumystyń jetekshisi bolǵan jaǵdaıda, onyń aty-jóni birinshi kelip, jetekshi degen sóz jazylady. Tıtýldyq bettegi jazýlar memle­kettik jáne orys tilderinde beriledi. 2) Baıandaýdyń (túsindirmeniń) basynda irgeli zertteýlerdiń, jańa teh­nologııalar men tehnıkanyń, qol­dan­baly eńbekterdiń aıryqsha ma­ńyz­dy jáne sony nátıjeleri ata­lyp (kó­lemi 10 paraqtan aspaı­tyn), ju­mys­tyń qaıda, qashan jáne qandaı aý­qymda iske asyrylǵany, ony paı­da­­laný Qa­zaq­stan ekonomıkasyna qan­shalyqty tehnıka-ekonomıkalyq nátı­je bergeni osy annotasııada kórsetiledi. Jumystyń túsindirmesinde keń kólemde onyń mazmuny, uqsas álem­dik úzdik eńbektermen salystyr­maly sıpattamasy, engizý jaǵdaıy (eko­nomıkalyq ne áleýmettik tıimdi­ligi), osy nátıjelerdi odan ári paıdalaný bolashaǵy aıqyndalady. Jumystyń ǵylymı-tehnıkalyq jáne tehnıka-ekonomıkalyq kórsetkishteri kel­tiri­­ledi. Jańa tehnologııalardyń, teh­nı­kanyń, quraldar men materıal­dar­dyń, zattardyń paıdalaný jaǵ­daı­­lary­nyń negizgi sıpattamasy kel­tiri­lip, ázirlemelerdiń patenttik-lısen­zııalyq qundylyǵy kórseti­ledi. Túsindirmeniń sońynda avtorlar­dyń taqyryp boıynsha eńbekteri­niń, jańalyqtary men ónertapqysh­tyǵy­nyń tizimi, mekemeler men kásiporyn­dardyń syn-pikirleri, sarapshylar­dyń qorytyndylary jáne avtorlyq kýálik, synaq aktileri, óndiriske en­gizý aktileriniń (ne olardyń orny­na júretin qujat­tar) kóshirme­leri keltiriledi. 12. Ekinshi tomnyń (usyný qujat­tary) ishine mynalar kiredi: 1) Bas usynýshy uıymnyń blanki­sine jazylǵan usynym-hatta uıym­nyń naqty tolyq ataýy, árbir izdený­shiniń tegi, aty-jóni, ǵylymı dáreje­si, laýazymy, qyzmet orny, ve­domstvo­sy, jumystyń tolyq maz­munyn aıqyn ashyp kórsetetin ataýy bolady. Hatta odan ári mynalar kórseti­ledi: jumystyń qysqasha mazmuny, ony usy­ný negizdemesi, jumysty jalpy ba­ǵa­­laý, onyń bastalý jáne aıaqtalý mer­zimi jáne nátıjelerdi naqty iske asy­­rý kezeńi, júzege asyrý aýqymy, ǵy­­­ly­­mı-tehnıkalyq jáne tehnıka-eko­nomıka­lyq, sonyń ishinde otan­dyq jáne she­teldik uqsas uıym­darmen sa­lys­tyr­maly kórsetkish­teri, odan alyn­ǵan ekonomı­kalyq ne áleýmettik nátıje. Usynym hatqa usynýshy uıymnyń basshysy qolyn qoıyp, mórimen rastaıdy. Eger jumysty birneshe uıym usynatyn bolsa, onda hatqa árbir uıymnyń basshylary qol qoıady. Barlyq jaǵdaıda basshylar­dyń qoly mórmen bekitiledi. Avtorlardy usynym-hatta jazyp shyǵý uıymdar boıynsha alfavıt retimen jasalady. Eger jumystyń jetekshisi belgilense, ol tizimde birin­shi bolyp kórsetiledi de “jetekshi” belgisi qoıylady. Eger qaıtys bolǵan avtor syı­lyqqa usynylsa, onyń sońǵy laýazymy men qyzmeti kórsetiledi. 2) Ashyq baspasózde jumystyń ataýy men mazmunyn, avtorlardyń te­gin, laýazymdaryn, qyzmet ornyn jarııalaý ruqsaty týraly hat (usyný­shy uıymnyń blankisine jazylyp, basshynyń qoly qoıylyp) usyny­lady. 3) kásiporyn, uıym, eńbek ujy­my­­nyń tóralqasy, ǵylymı ne ǵylymı-tehnıkalyq keńesi má­jili­siniń jáne eńbektiń tolyq ataýy, bar­lyq avtorlar ujymynyń quramy (árbir avtordyń tegi, aty-jóni, onyń laýazymy, qyzmet orny) kór­setilgen jumysty syılyqqa usyný týraly hattamasynan úzindisine keńestiń tóraǵasy men hatshysy qol qoıyp, ol mórmen bekitiledi. 4) Keńes músheleriniń jalpy sany, daýys berýge qatysqan keńes músheleriniń sany jáne jasyryn daýys berý qorytyndysy kórsetil­gen esep komıssııasynyń hattama­syna (hattamalary) esep komıs­sııasynyń tóraǵasy men hat­shysynyń qoly qoıylyp, móri basylady. Avtorlyq ujymnyń quramyna jumysty usynyp otyrǵan uıymda qyzmet istemeıtin adamdar kirgen jaǵdaıda joǵarydaǵydaı olardyń negizgi qyzmet oryndarynan keńes májilisteri, esep komıssııasy máji­lis­teriniń hattamalarynan sol adamdardy avtorlyq ujym quramy­na engizý jónindegi usynymdaryna qatysty úzindileri rásimdeledi. 5) Jumysqa qosqan úlesi týraly anyqtama árbir izdenýshige jeke-jeke usynylady, onyń tegi, aty-jóni, ju­mys oryndalǵan kezdegi laýazymy, sondaı-aq onyń jumysqa qosqan naqty shyǵarmashylyq úlesiniń sıpattamasy jáne ony avtorlyq ujymnyń quramy­na kirgizý negizde­mesi kórsetiledi. Anyqtamaǵa avtordyń syılyqqa usynǵan jumysty oryndaý kezinde qyzmet atqarǵan ornynyń basshysy, sondaı-aq jetekshi uıymnyń basshy­sy qol qoıady da mórmen bekitedi. Eger usynylǵan jumysty bir avtor oryndaǵan bolsa, oǵan qosqan úlesi týraly anyqtamanyń qajeti joq. 6) Usynylǵan jumystyń izdenýshi­leri týraly málimetter onyń negizgi jumys ornynan alynady. Málimet­ter qatań tólqujaty (kýálik) boıyn­sha mynadaı túrde memlekettik jáne orys tilderinde rásimdeledi: tegi, aty-jóni; týǵan jyly, tólqujat málimetteri; mamandyǵy; qurmetti ataqtary (eger izdenýshi laýreat bolsa, mindetti túrde qandaı syı­lyq, qaı jyly alǵany kór­setiledi); sońǵy bes jylda alǵan Memleket­tik nagradalary (marapattalǵan ýaqyty men ne úshin alǵany anyq jazylady); ǵylymı dárejesi men ataǵy; jumys orny men onyń vedomstvo­lyq baǵynystylyǵy: laýazymy: qyzmetiniń meken-jaıy men tele­fony; úıiniń adresi men telefony; málimetterge izdenýshi qol qoıady, ony kadrlar bóliminiń qyzmetkeri rastap, mórin basyp, toltyrylǵan kúnin kórsetedi; zeınetkerlerge osy málimetterdi sońǵy qyzmet istegen orny óz blankisine jazyp daıyndaıdy; eger avtor qaıtys bolǵan soń usy­ny­latyn bolsa, onyń qaıtqan kúni máli­metterde kórsetiledi, sonymen birge murageriniń tegi, aty-jóni, úıiniń meken-jaıy, telefony jazylady. Eger syılyqqa usynylǵan soń óz­gerister bolsa, onda avtor týraly kórsetilgen nysanda qosymsha anyq­talǵan málimet beriledi. Eńbektiń ataýy, avtorlardyń laýazy­my men qyzmet oryndary qujattardyń bárinde birdeı jazylýy tıis. Uıymdar­dyń ataýyn qysqartyp jazýǵa ruqsat etilmeıdi, qujatta abbrevıatý­rany túsindirme tizimi bolsa ǵana, sózderdi qysqartyp jazýǵa bolady. 4. Málimetteri jarııalaýǵa jatpaıtyn jumystar boıynsha qujattardy rásimdeý men usyný 13.Málimetteri jarııalaýǵa jatpaı­tyn jumystar boıynsha barlyq qujat­tar men materıaldar úsh dana­dan usynylady jáne Qazaqstan Res­pýb­lıkasyndaǵy qupııalyq rejımdi qorǵaý jónindegi nusqaýlyqqa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Uıymdastyrý jáne kadrlyq jumys basqarmasyna jiberiledi. “Qyzmet babynda paıda­laný úshin” belgisi bar jumystar úsh dana bolyp tapsyrylady, tıisti belgige negizdeme beriledi. 5. Qujattardy qabyldaý 14. Joǵaryda jazylǵan talaptarǵa sáıkes rásimdelgen barlyq qujattar men materıaldar avtorlardyń ózderi­nen nemese olar sengen adamnan Qazaq­stan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde, myna meken-jaıda qabyldanady: 010000, Astana qalasy, “Mınıstr­likter Úıi”, 10 kire­­beris, 1039 - bólme, jabyq taqy­ryp­tar boıynsha jumystar úshin - 924 bólme. Anyqtama telefony: (87172) 742460 Kórsetilgen talaptarǵa sáıkes rásimdelmegen qujattar qabyldan­baıdy.