Aldyna qoıǵan maqsaty aıqyn emes memleket zamananyń soqqan jelimen aıdynda eskeksiz qaltyldaǵan qaıyqtyń kúıin keshedi. Oǵan búgingi daǵdarys jaǵdaıynda mysal kóp.
Al Qazaqstan – maqsat-múddesi aıqyn, damý joldary kezeń-kezeńimen Ult Josparynda túzilgen, álemdegi ozyq otyz eldiń qataryna qosylýǵa da áreket jasap jatqan memleket.
Elbasy «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» maqalasynda osynyń bárin taldap, aldaǵy iske asatyn jumystardy kórsetip berdi.
Qazir elimizde «5 ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha «100 naqty qadam» baǵdarlamasymen aýqymdy jumystar júrip jatyr. Oblys ortalyqtary jańa qazaqstandyq armanǵa jetý jolynda jemisti jumys júrgizýde.
Máselen, 2015 jyldyń 11 aıynda 593 mlrd. teńgeniń ónerkásip ónimi óndirilip, ol 2014 jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 52 mlrd. teńgege artqan. Bul kórsetkish boıynsha bizdiń óńir respýblıkada besinshi orynǵa ıe. Al óńdeý ónerkásibinde 373,2 mlrd. teńgeniń ónimi óndirilip, negizgi kapıtalǵa baǵyttalǵan ınvestısııalar kólemi 353,7 mlrd.teńgeni quraǵan.
2015 jyly «Agrobıznes – 2020», «Nurly Jol» baǵdarlamalary sheńberinde oblystyq jáne jergilikti bıýdjetten 22 baǵdarlama boıynsha 28,5 mlrd. teńge bólinip, ol 2014 jylmen salystyrǵanda 1,2 esege artqan. Osy bólingen qoldaý qarjylary men júıeli jumystardyń arqasynda aýyl sharýashylyǵynyń egis kólemi 772,5 myń ga ulǵaıǵan. Al, respýblıkada jylyjaılar úlesiniń 87 paıyzyn quraıtyn óńirimizde jylyjaı kólemi 1023 gektarǵa jetip, mundaǵy jyl saıynǵy óndirilgen kókónis kólemi 150-180 myń tonnany quraıdy. Sonymen qatar, mal sharýashylyǵy salasynda «Iri qara mal eksportynyń áleýetin damytý» boıynsha «Sybaǵa» baǵdarlamasymen 20,7 myń bas analyq, «Altyn asyq» baǵdarlamasy boıynsha 47,7 myń bas usaq mal alynsa, «Qulan» baǵdarlamasy aıasynda jyl basynan beri 3894 bas jylqy alynyp, kózdelgen meje artyǵymen oryndalǵan.
Elbasynyń bastamasymen osydan alty jyl buryn qolǵa alynǵan údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy búginde el ekonomıkasynyń damýynda sheshýshi ról atqaryp keledi. Sonymen qatar, shaǵyn bıznestiń órkendeýine yqpal etip, shıkizat eksporty artýda. Bul baǵytta Ońtústik Qazaqstan oblysynda atqarylǵan jumystar aýqymdy. Máselen, oblys sheńberinde 11 ındýstrııalyq aımaq qurý jumystary júrgizilýde.
Shymkenttegi «Ońtústik» ındýstrıaldy aımaǵynda jalpy quny 73,7 mlrd. teńgeni quraıtyn 71 ınvestısııalyq joba júzege asyrylýda. Onda 5 myńǵa jýyq jumys oryndaryn ashý josparlansa, 71 jobanyń 35-i iske qosylyp, 2,8 myń adam eńbekpen qamtylǵan. Júzege asqan jobalarǵa 18,2 mlrd. teńgeniń ınvestısııasy tartyldy. Al, aýdan, qalalardaǵy ındýstrıaldy aımaqtarda ornalastyrýǵa 1,5 mlrd. teńgeni quraıtyn 79 ınvestısııalyq joba maquldanyp otyr. Onda 8621 jańa jumys ornyn ashý josparlansa, búginde 5 joba iske qosylyp, 571 azamat jumyspen qamtylǵan.
О́ńirde Indýstrııalandyrý kartasy aıasynda jalpy quny 869 mlrd. teńgeni quraıtyn jáne 19,9 myń jumys ornynyń ashylýyn qamtamasyz etken 115 joba júzege asyrylýda. 2015 jyly ınvestısııa kólemi 44,6 mlrd. teńgeni quraıtyn 27 joba iske qosylǵan.
Oblysta baǵdarlamanyń birinshi besjyldyǵynda 189 mlrd. teńge ınvestısııa tartylyp, 137 jańa joba iske qosyldy. Nátıjesinde 11 myńnan astam azamat jańa jumys ornymen qamtyldy. Bul – respýblıkadaǵy eń joǵarǵy kórsetkish. Atqarylǵan jumystardyń nátıjesinde 2010-2014 jyldary ónerkásiptik óndiris kólemi 255,8 mlrd. teńgeden 604 mlrd. teńgege, ıaǵnı 2,4 esege, óńdeý ónerkásibiniń kólemi 2,4 esege, ıaǵnı 168,7 mlrd. teńgeden 397,4 mlrd. teńgege deıin ósti. Al, óńdeý ónerkásibindegi eńbek ónimdiligi 2,1 esege, 36,4 myń AQSh dollarynan 76,3 myń AQSh dollaryna deıin ósti. Sondaı-aq, shıkizattyq emes taýarlardyń eksport kólemi 1,7 esege artqan.
Oblys ákimi Beıbit Atamqulovtyń basshylyǵymen ınnovasııalyq ındýstrııalandyrý baǵdarlamasy boıynsha úzdiksiz jumys júrgizilýde. Búginge deıin ońtústikqazaqstandyq delegasııa Qytaı, Ońtústik Koreıa, Túrkııa sııaqty memleketterde bolyp, Ońtústiktiń óndiristik múmkindikteri tanystyryldy. Iri bıznes ortalyqtarymen júzdesip, eki jaqqa da paıdaly usynystar ortaǵa salyndy. Búginde Ońtústik Qazaqstan oblysynda jumys jasaýǵa nıet bildirgen ınvestorlardyń qatary kóbeıip keledi.
Ońtústik – agrarly oblys. Tabıǵat jaǵdaıy az shyǵynmen jaqsy tabysqa jetýge múmkindik beredi. Muny oblysymyzǵa arnaıy saparmen kelgen Eýropa memleketteriniń ókilderi de aıtýda.
Qazir qoldaǵy bar qarjyǵa qarap, jumys jasaý daǵdarys jaǵdaıynda serpindilik ákelmeıdi. Shetel ınvestorlarymen qatar ózimizdiń iri kásipkerlerimizdi qoldaı otyryp, jańa óndiris oryndaryn kóbeıtý jańa jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik beredi. Ońtústikte osy baǵytta baǵdarlamalar qabyldanyp, ındýstrıaldyq aımaqtar boıynsha Elbasynyń tapsyrmalary tıimdi oryndalyp jatyr.
Memleket basshysy negizdegen Ult Jospary jańa qazaqstandyq armanǵa jetkizetinin halqymyz da bilip, biraýyzdan qoldap keledi.
Saparbek TUIаQBAEV,
Ońtústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary.
Ońtústik Qazaqstan oblysy.