Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «100 naqty qadam» – Ult Josparynda ishki ister organdaryna mańyzdy jaýapkershilik artylyp otyr. Sonyń naqty aıǵaǵyndaı, aǵymdaǵy jyldyń 1 qańtarynan bastap «5 ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha 100 naqty qadam» – Ult Josparyn oryndaýdyń praktıkalyq kezeńi bastaldy. Memleketti, ekonomıka men qoǵamdy damytý úshin qaǵıdatty jańa quqyqtyq orta qalyptastyratyn 59 zań kúshine endi.
Bul oraıda, Elbasynyń «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» atty maqalasyndaǵy ekinshi reformaǵa quqyq tártibi jáne zańdylyq máseleler enip otyr. Onda «Bizge barlyq quqyq qorǵaý organdarynyń jáne bárinen buryn polısııanyń adamdardyń múddesi men quqyqtyq tártipti nyǵaıtý qyzmetinde turýyna qol jetkizýimiz qajet. Bul úshin jergilikti bılik organdary men jergilikti qoǵamdastyqtarǵa esep beretin jergilikti polısııa qyzmeti qurylady. Jergilikti polısııa qyzmetiniń qaraýyna qoǵamdyq tártip kúzeti, turmystyq qylmysqa qarsy turý, jol qaýipsizdigin qamtamasyz etý men usaq quqyq buzýshylyqtarǵa atymen tózbeýshilik máseleleri berilip otyr», delingen.
Biz bul mindetterdi oryndaýǵa bir kisideı jumyla kirisip kettik. Barshaǵa málim, Ult Josparyndaǵy 30-qadamda jergilikti atqarýshy organdar men halyqqa esep beretin jergilikti polısııa qyzmetin qurý qajettiligi atalǵan edi. Sondyqtan, bul oraıda qaıtadan qurylǵan qyzmetterdiń quziretine, eń aldymen, quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý, qoǵamdyq tártip pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý máseleleri júkteldi. Jergilikti polısııa qurylymyna ýchaskelik polısııa ınspektorlary, jol-patrýldik polısııasy men basqa da bólinister kiredi. Olar, bir sózben aıtqanda, halyqpen kúndelikti tyǵyz baılanystaǵy qyzmetkerler. Mundaǵy túpki maqsat – polısııa qyzmetin ashyq ári ádil etý bolsa, bir jaǵynan jergilikti jurtshylyqty quqyq qorǵaý qyzmetine tarta otyryp, sol aýdan men kentte týyndaǵan kúrdeli máselelerdi birigip sheshý bolyp tabylady.
Halyqpen bastapqy jáne baılanystyrýshy býyn – ýchaskelik polısııa ınspektorlary Jospardyń 30-qadamyn iske asyrýǵa zor yntamen kiristi. Halyqqa esep berý kezdesýlerin ótkizip, azamattarǵa áleýmettik-turmystyq máseleler boıynsha quqyqtyq kómek kórsetýde. Ýchaskelik polısııa ınspektorynyń halyqpen etene baılanysýy onyń jumysynyń nátıjesine oń áserin tıgizedi jáne halyqtyń polısııaǵa degen kózqarasyn qalyptastyrady. Osyny eskere otyryp, ýchaskelik ınspektorlardy tańdaý tájirıbesi engiziledi jáne daýys berý tásilimen atalǵan ýchaskelik polısııany halyqtyń ózi tańdaıdy.
Osy rette qoǵamdyq ınstıtýttardyń róli aıtarlyqtaı. Bizde polısııa qyzmetine baqylaý jasaıtyn Qoǵamdyq keńes jumys isteıdi, al onyń quramyna Parlament jáne qalalyq máslıhat depýtattary, kórnekti qoǵam qaıratkerleri, BAQ ókilderi kiredi. Bul jumys qazirgi ýaqytta Ult Josparynyń 31-qadamyna sáıkes júrgizilýde. Aqparattyq resýrstardyń ozyq múmkindikterin, ásirese, ǵalamtor jelisin eskere otyryp, elordalyq IID blogy qurylyp, ol qoǵammen jandy qarym-qatynas tásiliniń birine aınaldy. Osy rette azamattar tarapynan kún saıyn túsip jatqan quqyq buzýshylyqtar týraly habarlamalardy aıta ketýge bolady. Barlyq habarlamalar mindetti túrde qaralyp, ýaqtyly jaýap beriledi.
Keri baılanysty kúsheıtý úshin departamenttiń barlyq bólimshelerinde «senim telefondary» jumys isteıdi. Apta saıyn IID jáne aýdandyq IIB jetekshileri «Nur Otan» partııasynyń fılıalynda azamattardy qabyldaıdy. Qalalyq bılikpen tyǵyz qarym-qatynas ornatylǵan. 2050 jyly elordanyń álemniń eń úzdik on qalasynyń qataryna qosylý tujyrymdamasyn esepke ala otyryp, elordalyq ákimdikpen aldyńǵy qatarly, zamanaýı tehnologııalar engizilýde. Eń birinshi – bul keń kólemdi joba, ıaǵnı «Tirshilik qareketin keshendi qamtamasyz etý júıesin» engizý halyqqa qyzmet kórsetetin qalalyq qyzmet jumysyn birshama jeńildetedi. Bul – saýda, oıyn-saýyq ortalyqtarynda, áleýmettik nysandar, mektep, qoǵamdyq kólik jáne halyqtyń kóp jınalatyn oryndaryna kóptegen beınebaqylaý kameralaryn ornatý. Olardyń qataryna ıntellektýaldy kólik júıesi jáne avtomatty rejimde adamnyń qatysýynsyz avtokólik legin basqara alatyn «aqyldy» baǵdarshamdardy qosýǵa bolady.
Elordalyq polıseıler tıimdi beınetirkegishterdi qoldanysqa engizdi. Beınetirkegishter quqyq buzýshylyqty tek tirkep qana qoımaı, sybaılas jemqorlyq kórinisterine qarsy turady. Qazirgi kúni Astanada barlyq jol-patrýldik polısııa qyzmetkerleri tolyqtaı beınetirkegishtermen qamtyldy. Olardan bólek, beınetirkegishtermen ýchaskelik ınspektorlar, ıývenaldy polısııa jáne jedel-tergeý toptary men qyzmettik arnaıy avtokólik jabdyqtalýda. Bizdiń departamentke EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesine daıyndyq kezinde jáne sharany abyroımen ótkizýde qala turǵyndary men qonaqtardyń qaýipsizdigin saqtaý, sondaı-aq, qylmystyń jáne quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýda úlken mindet júkteledi.
Bul oraıda, polıseılerge shet tilderdi oqytýdy jalǵastyryp kelemiz. Búgingi kúni elordalyq polısııanyń 200 qyzmetkeri aǵylshyn tili kýrstaryn támamdap, sertıfıkattaryn aldy. Bul shetel azamattarynyń habarlamalaryna jedel áreket etýge jáne elordalyq polısııanyń oń ımıdjin qalyptastyrady. Sonymen qatar, osyndaı sıpattaǵy halyqaralyq kórmelerin júrgizgen shetelderdiń ońtaıly tájirıbeleri talqylanýda. Astana qalasy IID basshylyǵy men jeke quramy Ult Josparyn iske asyrý boıynsha budan ári de bar amaldardy qolǵa alyp, jalpy halyqtyń polısııaǵa senimin arttyryp, jumysty jandandyra túserine senim mol.
Amantaı ÁÝBÁKIROV,
Astana qalasy ishki ister departamentiniń bastyǵy, polısııa general-maıory.