Ony Qazaqstanda saqtaý jobasy jalǵasady
Halyqaralyq Qyzyl kitapqa engen qar barysynyń Qazaqstan aýmaǵynda saqtalýyna múmkindik berip, sanyn arttyrýdy kózdeıtin «Irbıs» jobasy 2015 jyly Carlsberg Kazakhstan kompanııasy men Qazaqstandaǵy bıoalýantúrlilikti saqtaý assosıasııasynyń (QBSA) atsalysýymen iske qosylǵan edi.
Eger jer betinde qar barysy mekendeıtin 20 aımaq bolsa, sonyń ekeýi Qazaqstanda. Bular – Jońǵar Alataýy men Ile Alataýy. Bastapqyda jobany qolǵa alyp otyrǵan seriktester bul aýmaqtarda qar barysynyń qalǵanyna da kúmán keltirgenderin jasyrmaıdy. Onyń ústine sońǵy jyldary qar barysyn zertteýge Zoologııa ınstıtýtynyń qarjysy da bolmaǵan.
– 2015 jyly joba Jońǵar Alataýy aýmaǵynda júzege asyrylyp, jyldyń ár mezgilindegi 3 dala ekspedısııasy jolǵa shyǵyp, joba aıasynda 50 fotoqaqpan satyp alynyp, ornatyldy. Bul aýmaqta fotoqaqpandar 6 qar barysyn anyqtady (alany bar analyq jáne 4 jalǵyz eresek erkek bas). Zerttelgen aýmaq kólemi 1300 sharshy shaqyrymdy qurady. Zertteý nátıjeleri Jońǵar Alataýyndaǵy ilbis sanynyń 2015 jyly 50-60 bas (alandarymen qosa alǵanda) ekendigi jaıly boljam jasaýǵa múmkindik berdi. Al 2014 jyly Jońǵar Alataýyndaǵy qar barysynyń sany 40-50 bas dep belgilengen-di. Keıingi kórsetkishtiń óskenine qýanyshtymyz, – dedi QBSA dırektorynyń ǵylym jónindegi orynbasary, qoldanbaly bıologııa ortalyǵynyń dırektory Sergeı Sklıarenko.
Bıyl Carlsberg Kazakhstan kompanııasynyń joba aıasyndaǵy seriktestigi QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Ǵylym komıtetine qarasty Zoologııa ınstıtýtymen yntymaqtasý esebinen arta túsken. Endi bul mekeme 2016 jyly Ile Alataýy men Almaty qalasy mańyndaǵy qar barysyna keshendi zertteý júrgizbekshi. Oǵan qosa Qazaqstandaǵy bıoalýantúrlilikti saqtaý assosıasııasy Jońǵar Alataýy aýmaǵyndaǵy jumystardy jalǵastyrady.
– Biz «Irbıs» jobasy uzaq merzimdi joba bolatyndyǵyn málimdegenbiz. О́ıtkeni, qar barysynyń Qazaqstandaǵy sanyn kóbeıtý isi bir jyldyń aıasynda bite salatyn sharýa emes. Sondyqtan, 2016 jyly biz joba jaǵrapııasy men seriktester sheńberin ulǵaıttyq. Erteń balalarymyz ben nemerelerimiz qar barysyn kitaptan nemese haıýanattar baǵynan ǵana tamashalap qalmaýy úshin jáne onyń tumsa tabıǵatta, tabıǵı ortasynda tirshilik etýi úshin www.saveirbis.kz portalyn ázirlep iske qosý arqyly biz ilbistiń taǵdyryna enjar qaramaıtyn kez kelgen adamǵa osynaý ǵajaıyp ańdy saqtaý jumysynan qalys qalmaýyna múmkindik berdik, – deıdi «Carlsberg Kazakhstan» JShS prezıdenti Vıktor Semak.
Baspasóz máslıhatynda jýrnalıster 2012-2015 jyldar aralaǵynda Almaty haıýanattar baǵynda ár mezgilde birtindep ólgen 6 qar barysynyń da máselesin aınalyp ótken joq.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY