ASTANA. 24 mamyr. WhatssApp jelisinde 26 mamyrdan 27-ne qaraǵan túni aspanda eki aıdyń kórinetini týraly habar tarap jatyr. Bul týraly egemen.kz tilshisi habarlady.
Sońǵy kezde aıdyń eki-úsheýlep kórinýi jıi bolyp júr. 2012 jyly 27 tamyz kúni de adamdarǵa eki aı kóringen. Sol kúni saǵat 00.30 mınýt ótkende Mars planetasy Jerden 34,65 myń mıl qashyqtyqtan ótedi. Sony kórgenderdiń aıtýynsha, aspanda eki aı turady. Biraq onyń bireýi Mars planetasy, ekinshisi Aı bolatyn. Kelesi joly Mars Jerge 2287 jyly osylaı jaqyn ótedi eken.
2011 jyly eki emes, tipti úsh aı kóringen. Bul týraly «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Qyzylorda oblysy boıynsha menshikti tilshisi Erjan Baıtiles «Kún bireý. Al aı she?» maqalasynda jazǵan. Ol: «О́tken demalys kúnderi aýylǵa bardyq. Shıeli aýdanynyń Eńbekshi aýylyna. Kún senbi edi. Qarashańyraqtyń tútinin tútetip otyrǵan Bektóre aǵam birtúrli áńgime bastady. Ádette tomaǵa-tuıyq, ishindegisin syrtqa kóp jaımaıtyn adamnyń ashylyp sóz bastaǵanyna tosyrqap otyr edik. Aıtqan áńgimesi quıqamyzdy shymyrlatyp jiberdi.
– Keshe túnde dalaǵa shyqtym. Aspanǵa qarap edim, aı úsheý bolyp tur eken. Baýyrjan Momyshulynyń «Ushqan uıasyn» oqyp edim. Uzaq ýaqyt kitap oqyǵannan kózim talǵan shyǵar dep oıladym. Eki kózimdi ýqalap aspanǵa qaıta qaradym. Aı úsheý. Sosyn uzaq ýaqyt kózimdi jumyp turdym. Taǵy úsheý kúıinde. Jetiqaraqshyǵa qaradym. Ol – jeteý. Temirqazyqty izdedim. Jalǵyz ózi jarqyrap tur. Aqbozat pen kókbozatqa qaradym. Olar ekeý. Aıǵa qaıta qaradym. Úsh aı áli tur, – dedi aǵam.
О́z kózine ózi senbegen Bekeń qyzdaryn shaqyrady úıden. Úsh qyzy qatar shyǵady. Olar da úsh aıdy kóredi», dep jazǵan bolatyn.
Jalpy, aspanda eki aıdyń, úsh aıdyń kórinýi Kúnniń tóńireginde bolatyn orbıtamen baılanysty delinedi. Orbıta latynnan aýdarǵanda iz, jol degen maǵynany bildiredi. «Kúnge eń jaqyn ornalasqan Merkýrıı, odan keıin Sholpan, Jer, Mars, Iýpıter, Satýrn, Ýran, Neptýn, eń qashyqtyǵy Plýton planetasy. Olardyń ólshemi de túrlishe – jerden úlken, kishisi, sonymen shamalastary bar.
Planeta – ózinen jaryq shyǵarmaıtyn salqyn dene. Degenmen, túngi aspanda olar da juldyz sııaqty jyltyrap, kórinedi. Olaı kórinetin sebebi: planetanyń betine kúnnen túsken sáýleniń shaǵylysýyna baılanysty eken. Planeta – «kezbe juldyz» degen maǵynany beretin grek sózi. Juldyzdar sııaqty planetalar da belgili bir orynda turmaıdy, úzdiksiz qozǵalyp aspan áleminde júredi. Sebebi olar kúndi aınala qozǵalady», deıdi ǵalymdar.
Dastan Kenjalın.
Derek, foto: egemen.kz
