As berýdegi asta-tóktik budan bylaı tejelýge tıis

Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy qazaqstandyq­tar­dy qudaıy as berýde ysyrapshylyq jasamaýǵa shaqyryp otyr. Munyń jaıyn Bas múftı Erjan qajy Malǵajyuly tarqatyp aıtyp berdi. «Qudaıy as berýdiń de ózindik bir ádebi men tártibi bar emes pe? Qaı jaǵynan kelgende de, shekten tys shyǵynǵa batyp, ysyrap etýge bolmaıdy. Muny bizdiń asyl dinimiz de quptamaıdy. Biz elimiz boıynsha barshaǵa tıimdi bolatyn qudaıy astyń ortaq mázirin ázirlep, kópshilikke usyndyq. Bul bastamaǵa el aǵalary, aqsaqaldar, zııaly qaýym ókilderi, meshit jamaǵaty úlken qoldaý kórsetýde. Aıtalyq, Pavlodar oblysyndaǵy ortalyq meshittiń ashanasynda osy as máziri boıynsha qudaıy as berilip keledi. Jergilikti jamaǵat ıgi bastama úshin alǵysyn bildirip, izgi tilekterin jetkizýde. Qolǵa alǵan jumysymyz ózge de oblystarda júzege asady degen oıdamyz», – dedi ol. Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń Pavlodar oblysy boıynsha ókil ımamy Narıman Isenovtiń pikirinshe, meshitke ke­lýshi jergilikti jamaǵat arasynda: «Nesıe alyp, qudaıy as bersem bola ma?» – dep surap keletinder de bar. «Bul – dinimizde quptalmaıtyn amal. Al biz usynǵan jańa as máziri asqa ketetin shyǵyndy eki esege azaıtady», – deıdi ol. Qazirgi kúnderi Ǵulamalar keńe­sinde talqylanyp jatqan «Ja­naza» kitabynda: «Qaıtys bolǵan kisiniń atynan as berý – musylman sharıǵatynda mindetti túrde atqa­rylýy tıis paryz amaldaryna jatpaıdy. Iаǵnı, jasalmaǵan jaǵ­daıda eshbir adam kúnáhar bolmaıdy. Jalpy alǵanda, jurtqa tamaq taratýdyń saýapty is ekenin hadıster men Qurannyń keıbir aıattarynan baıqaımyz. Dinimizde mindetti túrde qaryzdanyp nemese ózińe qajetti qarjyńdy jumsap, qaıtys bolǵan kisi atynan úlken mal soıyp, sadaqa ber degen úkim joq. Sadaqalar, qudaıy astar berilgen jaǵdaıda ysyrapqa jol berilmesten atqarylýy tıis», – dep atap kórsetilgen eken. Aıta ketetin jaıt, elimizde qudaıy as, sadaqa berý, mazar salý, jer­leý sekildi rásimderdi bir izge, bir júıege keltirý maqsatynda ázirlenip jatqan «Janaza» kitaby Ǵulamalar keńesiniń aralasýymen jýyrda jaryqqa shyqpaq. Murat AITQOJA