Uıymmen ustanymy uqsas
Vasılıı AHAEV,
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń qurmetti azamaty, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, «Altaı – bizdiń ortaq úıimiz» halyqaralyq úılestirý keńesiniń teń tóraǵasy
Biz Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń kópvektorly syrtqy saıasatynyń jemisin tata bastadyq. Búginde Qazaqstannyń álemdik qoǵamdastyqta halyqaralyq dárejede moıyndalýynyń jańa sapalyq deńgeıge shyqqanyna kýá bolyp otyrmyz. Shyǵys Qazaqstan jurtshylyǵy elimizdiń tarıhı jeńisi – Qazaqstannyń BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes múshesi bolyp saılanýyn úlken qýanyshpen qabyl aldy.
Qazaqstannyń kópvektorly syrtqy saıasaty eń aldymen memleketter arasyndaǵy beıbitshilikti nyǵaıtýǵa, ózara túsinistik pen baılanystardy óristetýge baǵyttalǵan. Bul – Birikken Ulttar Uıymynyń qyzmeti men maqsat-múddesine tolyǵymen saı keletin ustanym.
Qazirgi kezde Qazaqstan Respýblıkasy saıası turaqtylyǵy, ekonomıkalyq hám áleýmettik damýy turǵysynan Ortalyq Azııa elderiniń kóshbasshysy sanalady. Táýelsizdik jyldarynda elimiz halyqaralyq baılanystardy jolǵa qoıýdyń, kóptarmaqty saıasatty ornyqtyrýdyń jáne daý-damaılar men kıkiljińderdi retteýdiń baı tájirıbesin jınady.
Máselen, jýyrda ǵana Reseı men Túrkııa arasyndaǵy salqyndyqty joıýǵa araaǵaıyndyq jasadyq. Táýelsiz Qazaqstan úshin alyp kórshisi Reseıdiń de, baýyrlas Túrkııanyń da ózindik jaqyndyqtary bar. Sondyqtan, eki el arasyndaǵy qaıshylyqtar Qazaqstanǵa esh paıda bermeıdi. Bul oraıda Qazaq eliniń qos memleketti bitistirýdegi dıplomatııalyq qyzmeti geosaıası qaqtyǵystardyń aldyn alǵan saıası zor qadamdardyń biri boldy.
Budan ózge, memleketimizdiń BUU-daǵy ustanymy kóptegen jyldar boıy Qazaqstannyń múddesi negizinde qalyptasty. Iаǵnı, atalǵan jobaǵa qatysý elimizge óte tıimdi bolmaq.
О́SKEMEN
Úlken minberden ún qatý – Táýelsizdiktiń úlken jeńisi
Murat JURYNOV, Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdenti, hımııa ǵylymdarynyń doktory, professor Qazaqstannyń 2017-2018 jyldarda Birikken Ulttar Uıymy Qaýipsizdik Keńesine múshe bolyp saılanýy halyqaralyq saıası keńistikte kóp máseleni ańǵartyp, memlekettiń saıası salmaǵyna oń yqpal etetini ámbege aıan. Ásirese, Ortalyq Azııa, Tynyq muhıt elderi toby atynan ún qatyp, adamzatqa ortaq qaýipsizdik máselesinde jahandyq turaqtylyq pen tynyshtyqqa atsalysýy bir esepten ózimizdiń Táýelsizdigimiz ben turaqtylyǵymyzdyń nyǵaıa túsýine, álemdik saıası-ekonomıkalyq, mádenı qatynastaǵy ornymyzdyń bıikteı túsýine úlken áseri bolady. Dúnıeni terrorlyq zulymdyqtyń jalyn oty sharpyp, tynysh jatqan elderdiń tirshiligine qaýip tóndirip turǵan tusta Qazaq elin álemdik yqpaly zor uıymǵa múshe etý, birinshiden, taǵdyrdyń syıy, ekinshiden, bılik basynda eltutqa bolyp júrgen azamattardyń eren eńbegi dep bilemin. Osy rette Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń arqalaǵan júgi, alyp júrgen jaýapkershiliginiń nátıjesi men jemisi desek, qatelespeımiz. Geosaıasatty alyp qarańyz, qazir dúnıe qubylyp tur. Terrıtorııalyq másele, áleýmettik qatynas, ekonomıkalyq ahýaldan-aq túsinbeýshilik týyndap, qıt etse janjal oty burq ete túsip jatyr. Ultaralyq, dinaralyq, mádenı dástúrdiń ózi dúrdarazdyq pen jaýlasýdyń sebebine aınalyp ketkendeı. Damýshy ǵana emes, damyǵan elderdiń ózinde táýelsizdik pen turaqtylyq máselesi shynydaı shytynap, kez kelgen ýaqytta búline salýǵa, búldire salýǵa daıar tur. Mundaı jaǵdaıda tek saıası ustanymy ornyqty, kelissózge kemel, araaǵaıyndyqqa epti el ǵana utady. Bizdiń búgingi ustanymymyz ben jasap otyrǵan eńbegimizdiń osy talaptarǵa saı ekendigi az ǵana ýaqyt aralyǵynda kópke tanylyp, beıbitsúıgish Qazaq eliniń keńes múshesi bolýyna kóp yqpal etkeni aıqyndaldy. Ata-babamyz armandap ótken búgingi Táýelsizdigimizdi saqtap qalýmen qatar, nyǵaıtý, álem aldynda dáleldeı túsý – barshamyzdyń paryzymyz. Alyp eldermen kórshi bolyp, Batys pen Shyǵysty jalǵaıtyn mańyzdy ózek tusynda taban tiregennen keıin, elimizdiń erteńi, halqymyzdyń bolashaǵy úshin mundaı eńseli uıymǵa múshe bolý bizdiń Táýelsizdigimiz ben turaqtylyǵymyzdy bekemdeı túsedi. ALMATYSarabdal saıasat jemisi
Elen ÁLIMJAN, jazýshy Qazaqstannyń Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik Keńesine 2017-2018 jyldarǵa turaqty emes múshe bolyp saılanýy «Máńgilik Eldi» murat tutqan keń-baıtaq Qazaq elin sharlap ketti. Álem aldynda elimizdiń abyroıy asqaqtap jatqandyǵy myzǵymas memleketimizdiń álem aldyndaǵy bedeliniń nátıjesi. Elbasy Nursultan Nazarbaev táýelsizdiktiń eleń-alańynda-aq beıbitshilikti asa qadirlep, qoldaıtyn sarabdal saıasatker ekenin kórsete bildi. Elbasymyz ustanǵan kópvektorly saıasatqa syn aıtqan saıasatkerler de az bolǵan joq. Eýropa, AQSh jáne Túrkııamen kelissózder júrgizip, ıadrolyq polıgondy jabý, Qazaqstandaǵy 100-den asa zymyran men 1000-nan asa oqtumsyqtan arylý etek-jeńin endi qymtap jatqan jas memleketke, árıne, ońaı bolǵan joq. Gazet oqyrmandarynyń esterinde bolsa, Amerıkamen ekijaqty kelissóz Býshtyń bıligi kezinde bastalyp, Klınton prezıdent bolǵan jyldary aıaqtalǵan. Amerıkamen birge Ulybrıtanııa, Fransııa, Qytaı jáne Reseı syndy alpaýyt memleketter Qazaqstannyń Táýelsizdigin syılap, qurmetteıtinin ári kepil bolatynyn aıtqan. Mine, BUU Bas Assambleıasynda ótken daýys berý nátıjesinde jeńiske jetý – Qazaqstan úshin asqan abyroı, Elbasynyń sonaý toqsanynshy jyldary bastalǵan sarabdal saıasatynyń jemisi. Búginde álemde damýdyń balamaly ıdeıalaryna degen zor suranys bar. Osy turǵydan alǵanda, Nursultan Nazarbaev álemdik máni bar bastamalardyń qýatty generatoryna aınalyp qana qoımaı, táýelsiz Qazaqstandy álemge tanytyp, bedelin ósirip keledi. Árıne, tańdaýdyń Qazaqstanǵa túsýiniń ózindik máni bar. Beıbitshilik pen tatýlyq modelin qalyptastyrýda Qazaq eli alda tur. Ol – yntymaqtastyqtyń tiregine aınalǵan Qazaqstan halqy Assambleıasy. Búginde bul uıym eldiń yntymaǵyn, birligin saqtap otyrǵan úlken ınstıtýtqa aınaldy. Halyqaralyq dárejege ıe boldy. TARAZEl men er
Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy qarsańynda, Astana kúni merekesine oraı bizdiń elimiz taǵy bir jaǵymdy jańalyqqa qol jetkizdi. Bul el ishindegi aıtylatyn jańalyq qana emes, álem elderi tanıtyn oqıǵa boldy. Qazaqstannyń ustanymy, baǵyty – ishki turaqtylyqty saqtaý jáne álem elderimen teń dárejede ár salada qoıan-qoltyq aralasa is júrgizý. Kóptegen ult ókili turyp jatqan elde ishki turaqtylyqty saqtaýdyń kepili – ózara tatýlyq, birlik, aýyzbirshilik qana. Qýanarlyǵy sol – 130-ǵa tarta ult urpaqtary Qazaqstandy ortaq Otany sanap, Elbasy saıasatyn bir kisideı qoldap keledi. Bul bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shyǵara bilgen ymyralastyq bizdi damý jolyna túsirdi, kezdesken qıyndyqtardy eńserýge kómektesti, ortaq Otanymyzdyń erteńine birlese qyzmet etýge shaqyrdy. Biz, ıaǵnı Qazaqstan halqy elimizdiń árbir úlkendi-kishili jeńisterine, jańalyqtaryna bir kisideı qýanamyz, álem elderi aldyndaǵy Elbasymyzdyń bıik bedeline tántimiz jáne ony maqtanysh etemiz, sondaı-aq, sport, óner, ǵylym-bilim, ózge de salalardaǵy jetistikter – bizdiń ortaq qýanyshymyz. Keshe ǵana Birikken Ulttar Uıymy bıiginde Qazaqstannyń mereıi taǵy kóterildi. Ortalyq Azııa elderi arasynda alǵashqy bolyp atalǵan uıymnyń Qaýipsizdik Keńesine múshe boldy. Daýys berýshi taraptardyń basym bóligi Qazaqstandy qoldap shyǵýynyń ózi elimizdiń abyroıyn asyryp, Elbasymyzdyń bedelin aıqyndaı tústi. Qazaqstannyń Ortalyq Azııa elderiniń barysyna aınalýdy maqsat etkeni barshamyzǵa belgili. Basym daýysqa ıe bolyp, aıtýly uıymǵa múshe bolýy – osy mejeniń aqıqatqa aınala bastaǵanynyń aıǵaǵy. Qazaqstandaǵy tusaýyn kesken ıadrolyq qarýsyzdaný bastamasy men ony júzege asyrýdyń jarqyn úlgisi, beıbitshilik jolynda ult pen ulysqa, nanym men senimge qaramaı órkenıetti ómir súrý úrdisi rasynda talaı elge úlgi bolarlyq, sabaq bolarlyq jaıt. О́z ishinde dostyqtyń altyn besigin terbetken Qazaqstan endi álem elderine osy ustanymdy usyna alatyn orynǵa taban tiredi. Bul qýanyshqa, árıne, Qazaqstan azamaty retinde qýanyshtymyz. Otanymyzdyń shyǵar bıigi kóp bolǵaı, elimizde tek tynyshtyq, bereke-birlik bolsyn. Osy ıgi isterdiń uıytqysy bola alǵan Elbasymyz ekenin bilemiz jáne oǵan jiger tileımiz. О́ıtkeni, eldi tanytyp júrgen eri, erin qoldap júrgen eli ekenin uǵynamyz. Zúlfııa BERNEEVA, «Býlgar» tatar etnomádenı birlestiginiń tóraıymy Mańǵystaý oblysy