Qytaıda sońǵy júz jylda bolmaǵan sý tasqyny júrdi

О́tken aptanyń sońǵy kúnderinde Qytaıdyń birqatar óńirlerinde sý tasqyny júrdi. «Jenmın jıbao» partııalyq gazeti jarııalaǵan resmı málimetterge súıensek, Qytaıdyń ortalyq, soltústik jáne soltústik-shyǵys aýdandaryn basqan sý tasqynynan 150-den astam kisi kóz jumyp, ondaǵan adam iz-túzsiz joǵalǵan. Júzdegen myń turǵyn qaýipsiz aımaqqa kóshirilgen. Memlekettik «Sınhýa» aq­parat agenttigi tabıǵı apat saldarynan eń kóp zardap shekkender sany Heıbeı men Henan provınsııalarynda tirkelgenin habarlady. Arnaıy qyzmet ókilderi der kezinde dabyl qaǵyp, shuǵyl iske kiriskenimen, qaza tapqandar men joǵalǵandar sany kóp boldy. Sarapshylardyń aıtýynsha, jaǵdaıdyń osynshalyqty ý­shyǵýyna qatysty qoǵam arasynda pikir qaıshylyqtary da joq emes. Atap aıtqanda, «South China morning post» basylymy kúni keshe ǵana Heıbeı provınsııasynyń birneshe qalasynda turǵyndar tótenshe jaǵdaı oryn alýy múmkin ekendigin eskertpedi dep bılikti kinálap, ereýilge shyqqan. Al Qytaıdyń Azamattyq ákim­­shilik mınıstrligi janyndaǵy Tabıǵı apat zardaptaryn joıý bóliminiń basshysy Iаn Sıaodýn jýrnalısterdiń saýaldaryna jaýap bere kele, bıliktiń sharasyz kúı keship, qol qýsyryp otyr­maǵandyǵyn málimdegen. Sondaı-aq, ol óz kezeginde jer­gilikti turǵyndardy sabyrǵa sha­­­­­qyrýda. Azamattardy az ýa­qyt ishinde túsken jaýyn-sha­shyn mólsheriniń rekordtyq kór­setkishine túsinistikpen qarap, qarsy árekette tabandy ári jigerli bolýǵa úndedi. Oǵan qosa, sheneýnik keıbir jergilikti organdarda oryn alǵan kemshilikterdi ashyq moıyndap, olqylyqtardy tez arada túzeýge ýáde etti. Úsh kún buryn ǵana QHR or­ta­lyq bılik organy joǵaryda atalǵan Heıbeı provınsııasynyń zardap shekken azamattary úshin 250 mln. ıýan (37,37 mln. dollar) qarjy bólgen bolatyn. Eldiń aqparat quraldarynda bul qa­rajattyń birinshi kezekte tasqyn sýdan zardap shekkenderge jáne olardy qaýipsiz jerge kóshirip, olardyń alǵashqy qajettilikterin óteýge jumsalatyndyǵy aıtylýda. Sonymen qatar, búlingen úı-jaılardy qalpyna keltirý men qaza tapqandardyń aǵaıyn-týystaryna da materıaldyq kó­mek qarastyrylatyn bolady dep kútilýde. Jalpy, mamandar Qytaı aı­maqtarynda jazdyń jańbyrly maý­symy aı sońyna deıin tolastamaýy múmkin dep boljaıdy. Ásirese, Iаnszy ózeniniń bo­ıyndaǵy eldi mekender úshin qaýip kúshti. Sý tasqyny jaǵynan bıyldyń ózinde ekinshi ret oryn alyp jatqan mundaı tabıǵı apat­qa jaýyn-shashynnyń shamadan tys kóp túsýi sebep. Buǵan deıin maýsymnyń alǵashqy jartysynda Qytaıdyń  ońtústik jáne ortalyq aýdandarynda sý tasqyny júrip, júzdegen adam mert bolyp, myńdaǵan turǵyn údere kóshken bolatyn. Ol kezde Gýansı, Hýnan, Hýbeı, Sychýan men He­nan sekildi provınsııalardyń ondaǵan myń úı-jaıy qyzyl sý­dyń astynda qalǵan. Tabıǵattyń tosyn minezi tipti, Qytaı astanasy Pekınde qatty sezilip, toqtaýsyz jaýǵan úsh kúndik jaýynnan qala kósheleri sýǵa lyqa tolǵan edi. Sol kezde jyl basynan beri jaýyn-shashyn saldarynan kelgen apat zardaptary eseptelgen. 1 074-ten astam adam kóz jumyp, 270 jan iz-túzsiz joǵal­ǵan jáne ekonomıkalyq shyǵyn kólemi 298 mlrd. ıýandy (44 mlrd. dollar) quraǵan. Tótenshe jaǵdaılardy joıý jónindegi bólim meńgerýshisiniń orynbasary Iаn Sıaodýn osy jaǵdaılardy eskere kele, Ortalyq úkimet 1,67 mlrd. ıýan kólemindegi qarajatty muq­taj jandarǵa kómek retinde taratyp bergendigin aıtady. Al arnaıy mamandar bolsa, Qytaı tarıhynyń sońǵy júzjyldyǵynda mundaı jaǵdaı tirkelmegen deıdi. Tolassyz jaýǵan jaýyn saldarynan oryn alyp jatqan Qytaı eliniń qaıǵysyna búginde álem jurtshylyǵy ortaqtasyp, kóńil bildirýde. Memleket basshylary da kóńil aıtqan jedelhattar joldaýda. Olardyń qatarynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev ta bar. Rýslan Izımov, qytaıtanýshy