Halyq balyqty nelikten az tutynady?

Balyq ónimderin tutynýdyń álemdik ortasha kórsetkishi jan basyna shaqqanda 20 kelini qurap turǵan kezde Qazaqstanda bul kórsetkish áli kúnge deıin 5 paıyzǵa jetpepti. Bul másele 28-29 shilde kúnderi Almatyda ótken II Qazaqstan Respýblıkasynyń balyq ósirýshiler forýmynda jan-jaqty talqylandy. Balyq ónimderin tutynýdyń álemdik ortasha kórsetkishi jan basyna shaqqanda 20 kelini qurap turǵan kezde Qazaqstanda bul kórsetkish áli kúnge deıin 5 paıyzǵa jetpepti. Bul másele 28-29 shilde kúnderi Almatyda ótken II Qazaqstan Respýblıkasynyń balyq ósirýshiler forýmynda jan-jaqty talqylandy. «Statıstıka boıynsha balyq ónimderin tutyný kólemi Qazaq­stan­nyń árbir turǵynyna shaqqanda 4,5 keli shamasynda ǵana. Al elimiz­degi taǵamtanýshylardyń ony tuty­ný kólemine usynylǵan normasy 14,2 paıyzdy quraıdy. О́ki­nish­­ke oraı, óz elimizde aýlanatyn balyq sapasy óte joǵary bol­ǵa­nyna qaramastan basym bóligi eksportqa ketip jatyr. Qazaq­stan­ǵa syrttan ákelinetini  túgel­deı derlik bizde óndirilmeıtin muhıt balyqtary», deıdi Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi komıtetiniń Balyq sharýashylyǵy jónindegi basqarma basshysy Aıan Bahııanov. Balyq sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bas dırektory Qýanysh Isabekovtiń sózine qaraǵanda, balyq aýlaý kóleminiń eń joǵary kórsetkishi elimizde 1975 jyly tirkelgen. Onda 100 myń tonna balyq aýlanǵan. О́kinishke oraı, odan keıin onyń kólemi jyl ótken saıyn kemip,  1980 jyly 85,7 myń, 1990 jyly 68,6 myń, 2000 jyly 36,7 myń, 2010 jyly 51,7 myń, al 2015 jyly 45,1 myń tonna kóleminde ǵana bolǵan. Mamandar balyq sharýashy­ly­ǵynyń munshalyqty keri ketýiniń materıaldyq bazanyń eskirýi, daıyndalyp jatqan jańa mamandardyń zaman talabyna ilese almaýy jáne memlekettik qoldaýdyń maqsatty túrde júıeli júrgizilmeýi sııaqty basty sebepterin  atap kórsetti. Al quzyrly mekemeniń jaýapty ýákili Aıan Bahııanovtyń aıtýynsha, balyq sharýashylyǵyn damytýǵa memlekettik qoldaýdyń azdyǵyna eń aldymen bul salanyń jalpy ishki ónimindegi úlesiniń 0,01 paıyzdy ǵana quraýy túrtki bolyp otyr. BUU-nyń Azyq-túlik jáne aýyl sharýa­shylyǵy uıymynyń (FAO) ba­lyq ónimderin tutynýda kiris deń­geıi tómen elderine usyn­ǵan mól­sheriniń ózi 14,6 kelini quraı­tyn kórinedi. Sondyqtan Qazaq­stan­nyń álemdik ortasha kórset­kishti aıtpaǵanda,  otan­dyq taǵam­taný­shylar usynyp otyr­ǵan 14,2 kelige jetýi ázirge al­da­ǵy birer jyl­da qol jetkizer meje bolmaı tur­ǵanyn ańǵarýǵa bolady. Erlik ERJANULY, jýrnalıst ALMATY