Ǵylym • Búgin, 08:28

Torǵaıdan Bostonǵa deıin...

5 mın
oqý úshin

Keı adamnyń ómiri men eńbek joly tutas bir urpaqqa ónege bolyp, jol nusqaıtyny anyq. Búgingi keıipkerimiz – halyqaralyq deńgeıde bilim alǵan ustaz, AQSh-taǵy Boston ýnıversıtetiniń túlegi, bilim berý salasynyń mamany Qarlyǵash Nadım. Onyń alǵashqy bilim sapary L. N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde «Aýdarma isi» mamandyǵynan bastaý alǵan. Stýdent kezinde Qarlyǵash halyq­aralyq múmkindikti tıimdi paıdalana bildi. «Akademııa­lyq utqyr­lyq» baǵdarlamasy arqyly Pol­shanyń Opole qalasynda oqyp, eýro­palyq bilim júıesimen tanysty. Sheteldegi bul tájirıbe onyń dúnıe­­tanymyn keńeı­tip qana qoımaı, halyqaralyq baılanys ornatýyna jol ashty.

Torǵaıdan Bostonǵa deıin...

Keıin ózi de ustaz retinde shá­kirtterin álemdik bilim júıe­simen, ártúrli mádenıet­pen tanysýǵa yntalandyryp, olardy Eýropanyń mádenı jáne tarıhı ortalyqtaryna bastap baryp júrdi. Stýdentteri alǵash ret shetelge shyǵyp, aǵylshyn tilinde erkin sóılesýge ynta­lanǵanyn kórgen ol sol áserden áli aryla almaı júr.

Eńbek jolyn Astanadaǵy Eýrazııa gýmanıtarlyq ınstıtýtynyń Joǵary kolledjinde aǵylshyn tili oqytýshysy retinde bastaǵan Qarlyǵash keıin jeke bilim salasyna bet burdy. Ol Astanada «Eager Beaver» til ortalyǵyn ashyp, júzdegen oqýshy men stýdenttiń aǵylshyn tilin meńgerýine kómektesti. Onyń shákirt­teri túrli olımpıadalar men bilim saıysta­rynda joǵary nátıjeler kórsetip, júldeli oryndarǵa ıe boldy. Ustaz úshin eń úlken marapat, árıne, shákirtteriniń jetistigi. Qar­lyǵashtyń kásibı qyzmetiniń basty erek­sheligi de osy ustanymnan aıqyn kórinedi.

Magıstratýrada oqyp júrgen kezin­de Qarlyǵash AQSh-taǵy «JNCL-NCLIS Leadership & Advocacy Program» baǵdar­lamasyna qatysý múmkindigine ıe boldy. San testten ótip, iriktelgen ol Vashıngtonda taǵylymdamadan ótti. Sol sapar onyń ómirindegi mańyzdy kezeńderdiń birine aınaldy. Álemniń túkpir-túkpirinen barǵan adamdar, túrli mádenıetterdiń toǵysy, jańa múmkindikterge toly orta onyń bala kúngi armandarynyń birin oryndaǵandaı boldy. Sol kezde ol keıin kele Amerıkaǵa qaıta baryp,  halyqaralyq deńgeıde bilim alýdy maqsat etti. Arada bes jyl ótkende bul armany shyndyqqa aınaldy. Kóp ótpeı Qarlyǵash «Bolashaq» halyqaralyq baǵdarlamasy stıpendııasyn jeńip aldy.

«Boston ýnıversıtetinde bilim ala júrip, halyqaralyq deńgeıdegi aǵylshyn tili muǵalimderin daıarlaıtyn eń bedeldi baǵdarlamalardyń biri – CELTA kýrsyn Pass B nátıjesimen aıaqta­dym. Bul kórsetkish – álem boıynsha osy baǵdarlamany támamdaǵan muǵalimderdiń shamamen úzdik 20-25 paıyzyna ǵana beriletin joǵary nátıje. Atalǵan jetistik meniń kásibı daıyndyǵymnyń sapasyn jáne úzdiksiz damýǵa degen umtyly­sym­dy aıqyn dáleldeıdi. AQSh-ta bilim ala júrip, men tek stýdent retinde ǵana emes, kásibı maman retinde de belsendi damydym. Sonymen birge halyqaralyq konferensııalarǵa qatysyp, álemniń túkpir-túkpirinen kelgen bilim salasynyń mamandarymen tájirıbe almastym. Ýaqyt óte kele ózimniń basty mıs­sııamnyń biri – halyqaralyq bilim berý múmkindikteri týraly aqparatty elimiz­diń muǵalimderine jetkizýge qulshynyp júrmin», deıdi ol.

Osy baǵdarlama aıasynda ol otbasymen birge Amerıka Qurama Shtattaryna qonys aýdaryp, álemniń jetekshi joǵary oqý oryndarynyń biri sanalatyn Boston ýnıversıtetine oqýǵa qabyldandy. Munda ol TESOL & Applied Linguistics baǵdarlamasy boıynsha ekinshi magıstrlik dárejesin aldy. Bul kezeń onyń akademııalyq ári kásibı damýyna jańa serpin berdi. Álemniń túrli elderinen kelgen mamandarmen birge bilim alý Qarlyǵashqa halyqaralyq táji­rıbe jınaqtap, zamanaýı bilim berý tásilderin tereń zertteýge múmkindik berdi.

Amerıkadaǵy oqyǵan jyldary Qarlyǵash­­tyń taǵy bir mańyzdy bastama­sy­na jol ashty. Ol halyqaralyq baǵ­dar­lamalar men kásibı damý múmkin­dik­teri týraly aqparattyń elimizdegi, ásirese aýyldaǵy muǵalimderge jetkiliksiz ekenin baıqady. Osy olqylyqtyń ornyn toltyrý maqsa­tynda áleýmettik jelide «Coffee, Tea & Chalk» qaýymdastyǵyn qurdy. Osy alań arqyly ustazdar halyqaralyq granttar, kon­ferensııalar, taǵylymdamalar men kásibı damý baǵdarlamalary týraly aq­parat alady. Qarlyǵash turaqty túrde tegin vebınarlar ótkizip, áriptesterine halyqaralyq múmkindikke jol ashýǵa kómek­tesip keledi.

Qarlyǵash Nadımniń ómir joly Tor­ǵaıdaǵy qarapaıym aýyldan bastalyp, Astana, Eýropa, tipti sonaý Amerıkaǵa jalǵasqan bilim saparyna ulasty. Zańǵar jazýshy Muhtar Áýezovtiń «halyq pen halyqty, adam men adamdy teńestiretin – bilim» degen asyl sózi Qarlyǵash syndy talapty jastyń ómirine qarata aıtylǵandaı. Onyń Torǵaıdan Bostonǵa deıin bilim soqpaǵy – zamandastaryna úlgi.