"Tyl eńbekkerlerine jeńildikteri tolyq berilýi tıis "

Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńis týraly sóz qozǵalǵanda oǵan tyl eńbekkerleriniń janqııarlyq eńbeginiń arqasynda qol jet­kizilgenin ashyq túrde aıtýǵa áli kúnge batylymyz barmaı júr. Balalary men óziniń, kári ata-anasynyń aýzyndaǵy sońǵy nápaqasyn úzip berip maıdanǵa jóneltkenniń arqasynda ǵana soldattyń tamaǵy toq, kıimi durys, myltyǵy oqtaýly boldy emes pe? Osylardyń biri bolmasa Jeńistiń bolýy ekitalaı edi. Maıdan salyǵy bir sıyrǵa 8 kg maı, qoıyń joq bolsa da júnnen eki par shulyq pen qolǵap toqyp berý bolǵanyn, olardy bermeseń «halyq jaýy» atanyp, sottalyp ketý qaýpi týatynyn da qazir bile bermeımiz. Kúndizgi jumystan sharshap kelip, maı shamnyń ilbıgen jaryǵymen sheshelerimiz ben apalarymyz kózderinen jastary aǵyp, qalǵyp otyryp, annan-mynnan tergen júnderinen shulyq, qolǵap toqýshy edi... Endi sol jandardyń, «Tyl eńbekkeri» degen mártebe alǵandardyń eńbegin aqtap, úkimet tarapy­nan jeńildikter jasaı alyp otyrmyz ba? Joq. Uly Otan soǵysyna qatysqandarǵa «Teńes­tiril­­gender» dep aýyzben aıtyp, qaǵazǵa jazyp, olardy aldap qoıamyz da is júzinde túrli syltaýmen maıdangerdiń alatyn járdemi men jeńildigin tolyq túrde bermeımiz. Tek mereıtoılyq medaldarmen ǵana aldastyramyz. Olar «Uly Otan soǵysyna qatysýshylar men múgedekterine jáne olarmen teńestirilgenderge arnalǵan jeńildikter men áleýmettik qoldaýlar týraly» Zańnyń 11-babynda qarastyrylǵan 27 jeńildiktiń 5-ýine ǵana qol jetkize alady eken. Jeńildikti tolyq bermesek, nege olardy maıdangerge teńeldińder dep jalpaq dúnıege jarııa ettik? Osy ýaqytqa deıin túrli sebeptermen tyl eńbekkerlerine jeńildikti tolyq bere almasaq, endigi ýaqytta berýge bolady ǵoı. Búgingi tańda resmı statıstıka boıynsha olardyń sany 170 myń ǵana adam eken. Orta eseppen alǵanda, árbir aımaqqa 10,5 myń adamnan keledi. Maıdandaǵy soldatty ǵana qamtamasyz etken emes, adamı ómirimizdi de uzartyp, urpaq ósirip, kárilerin baǵyp-qaqqan osynaý er minezdi erekshe jandar jeńildik bere kórińder dep eshkimniń aldyna da bara qoımaıdy. Densaýlyqtary syr berip, sharshap-shaldyǵyp júrse de olar qyńq demeıdi. Alaıda, Jeńistiń otyn qoldarymen qaýzap, búgingi urpaqty jarqyn ómirge jetkizgen ózderi ekenin jaqsy biledi. Biraq sanaly urpaq olardyń eren eńbegin eskerýi kerek qoı. Qazir olardyń eń jasynyń ózi 80-nen asyp ketti, áli de jaqsy kúnderdi tosaıyq dep olarǵa qalaı aıtamyz? Ekonomıkalyq daǵdarys degenniń birinen shyqsaq ekinshisi enip jatady, sondyqtan analarymyzdy qashan jarylqaımyz dep aıta alamyz? Mine, osy máselelerdi aıtyp Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri Tamara Dúısenovaǵa Májilistiń jalpy otyrysyn­da depýtattyq saýal joldadym. Onda Uly Jeńistiń kúni jaqyndap qalýyna baılanysty maıdangerler men tyl eńbekkerlerin áleýmettik qoldaý boıynsha qandaı sharalar jasala­ty­ny suraldy jáne tylda eńbek etkenderdi maıdangerdiń jeńildigine teńestirý máselesi sheshiler me eken degen suraq qoıyldy. Árıne, mınıstrlikke bul is qosymsha shyǵyn bolatynyn bilemiz, alaıda, tyl eńbekkeriniń mańyzyn túsingen adam bul máseleni shesher degen úmittemin. Meniń saýalymdy Májilistegi QKHP fraksııasynyń barlyq músheleri de qoldap, óz qoldaryn qoıdy. Turǵyn SYZDYQOV, Májilis depýtaty