Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń buıryǵy  №204

  2015 jylǵy 16 naýryz, Astana qalasy Aspaptarmen jáne qurylǵylarmen jumys isteý kezindegi qaýipsizdik qaǵıdalaryn bekitý týraly «Elektr energetıkasy týraly» 2004 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 5-babynyń 31) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Aspaptarmen jáne qurylǵylarmen jumys isteý kezindegi qaýipsizdik qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń Elektr energetıkasy departamenti Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen: 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýden ótkennen keıin kúntizbelik on kún ishinde merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrýyn; 4) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamentine osy tarmaqtyń 2) jáne 3) tarmaqshalarymen kózdelgen is – sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka vıse-mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Energetıka mınıstri V. ShKOLNIK «KELISILDI»: Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshy ____________ A. Jumaǵalıev 2015 jylǵy 19 naýryz Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstriniń 2015 jylǵy 16 naýryzdaǵy № 204 buıryǵymen bekitilgen Aspaptarmen jáne qurylǵylarmen jumys isteý kezindegi qaýipsizdik qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Aspaptarmen jáne qurylǵylarmen jumys kezindegi qaýipsizdik qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Elektr energetıkasy týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2004 jylǵy 9 shildedegi Zańynyń 5-babynyń 31) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi jáne aspaptarmen jáne qurylǵylarmen jumys isteý kezindegi qaýipsizdik tártibin aıqyndaıdy. 2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar men anyqtamalar paıdalanylady: 1) arnaıy daıyndalǵan personal – belgili bir jabdyqqa qyzmet kórsetý boıynsha oqýdan ótken personal; 2) aspap – elektrlendirilgen qol aspaby, qaýipsizdikti tómendetetin transformatorlar men alyp júretin elektr qol shamdary; 3) jerge qosý – jerge qosý qurylǵylary bar elektr qondyrǵylary nemese jabdyqtary jelileriniń qandaı da bir núktelerin ádeıi elektrli jalǵaý; 4) joǵary órmeleý jumystary – jerdiń, aralyq jabynnyń nemese jumys tósemi betinen 5 metr (budan ári - m) astam bıiktikte oryndalatyn jumystar, olardyń betinde montajdaý nemese jóndeý kezinde tikeleı konstrýksııalarmen nemese jabdyqtarmen jumystar júrgiziledi; 5) qaýipsiz asa tómen kerneý – ótkizgishter men jerdiń arasyndaǵy 42 volttan (budan ári – V) aspaıtyn nomınaldy kerneý; 6) aspaptyq úı-jaı – aspaptar men qurylǵylardy saqtaýǵa arnalǵan úı-jaı; 7) qurylǵylar – monterlik júk kótergishter, ımek temirler, qadaýyl istikter men órmelikter; 8) I synypty elektr aspaby – kerneýde bolatyn barlyq bólshekteriniń oqshaýlyǵyshy bar jáne shtepsel aıyry bólshekteriniń jerge qosý baılanysy bar aspap; 9) II synypty elektr aspaby – kerneýde bolatyn barlyq bólshekteriniń qosarly nemese kúsheıtilgen oqshaýlaǵyshy bar jáne jerge qosý baılanysy joq aspap. I jáne II synypty elektr aspabynyń nomınaldy kerneýi turaqty tok úshin 220 V artyq emes, al aýyspaly tok úshin 380 V quraıdy. 10) III synypty elektr aspaby – ishki de, syrtqy da tizbekteri basqa kerneýde bolmaıtyn qaýipsiz asa tómen kerneýden qorektenetin aspap; 11) elektr qaýipsizdigi boıynsha ruqsat berýdiń I, II, III toptary – Qazaqstan Respýblıkasynyń elektr energetıkasy salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes beriletin elektr qaýipsizdigi boıynsha personaldyń biliktilik deńgeıi. 2. Aspaptarmen jáne qurylǵylarmen jumys isteý kezindegi qaýipsizdik tártibi 1-paragraf. Elektrlendirilgen qol aspabymen jáne qaýipsizdikti tómendetkish transformatorlarmen jáne alyp júretin elektr qol shamdarmen jumys isteý kezindegi qaýipsizdikti qamtamasyz etý tártibi 3. Elektr togynan zardap shegý qaýpi joǵary úı-jaılarda jáne úı-jaılardan tysqary jerlerde I synypty elektr aspabymen jumysqa elektr qaýipsizdigi boıynsha II toptan tómen emes, al II jáne III synypty elektr aspabymen jumysqa – elektr qaýipsizdigi boıynsha I toby bar personal jiberiledi. Elektr aspaptarymen jumys isteýge ruqsat berilgen adamdar aldyn ala oqytylyp, eńbekti qorǵaý jónindegi nusqaýlyq bilimi tekseriledi jáne elektr aspabyn qoldanýmen jumystardy oryndaýǵa ruqsat berý týraly biliktilik kýáliginde bul týraly jazba jasalady. Elektr qaýipsizdigi boıynsha II jáne odan joǵary toptaǵy elektr tehnıkalyq personal arnaıy jumystardy júrgizý quqyǵyna biliktilik kýáligine jazbasyz elektr aspabymen jumys isteýge jiberiledi. 4. Jeliden qorektenetin elektr aspaby shtepsel aıyry bar almaly-salmaly emes ıilgish kabelmen (baýmen) jabdyqtalady. I synypty elektr aspabynyń almaly-salmaly emes ıilgish kabelinde elektr aspabynyń jerge qosý qyspaǵyn shtepsel aıyrynyń jerge qosý túıispesimen jalǵaıtyn talsym kózdeledi. Elektr aspabyna qosylatyn jerdegi kabel oqshaýlaý materıalynan jasalǵan ıkemdi tútikshemen maıysýdan jáne qajalýdan qorǵalady. Aspaptan tys kabeldegi tútik bekitilmeıdi. 5. Bir fazaly elektr aspabyn shlangilik kabelge qosý úshin úsh talsym kózdeledi: ekeýi – qorektený úshin, bireýi – jerge qosý úshin. Úsh fazaly elektr aspabyn qosý úshin tórt talsym kabel qoldanylady. 6. Qol tıgizýge bolatyn I synypty elektr aspabynyń metall bólshekteri jerge qosý qysqymen jalǵanady. II jáne III synypty elektr aspaptary jerge qosylmaıdy. Elektr aspabynyń korpýsyn jerge qosý jumys togynyń ótkizgishi bolyp tabylmaıtyn qorektený kabeliniń arnaıy talsymynyń kómegimen júzege asyrylady. Nóldik jumys ótkizgishi paıdalanylmaıdy. Ashanyń konstrýksııasy qosý kezinde jáne ony ajyratý kezinde barynsha kesh ajyratqan kezde jerge qosý túıispesiniń tuıyqtalýyn boldyrmaýdy qamtamasyz etedi. 7. III synypty elektr aspabynyń shtepsel aıyrynyń qurylymy 42 V joǵary kerneýli rozetkalarmen olardy bólýge jol bermeıdi. 8. Alyp júretin tómendetkish transformatorlarda, bólgish transformatorlarda jáne túrlendirgishterde uzyn­dyǵy 2 metrden aspaıtyn elektr jelisine qosylý úshin basqa jaǵynan shtepsel aıyry bar joǵarǵy kerneýli kabel (baý) kózdeledi. Transformatordyń eń tómen kerneýli jaǵynda shtepsel aıyryna arnalǵan uıa bolýy kózdeledi. 9. Bastapqy oramnan qorektenetin jeliniń beıtarap rejımine baılanysty túrlendirgishtiń bólgish jáne tómendetkish transformatorlardyń korpýstary jerge qosylady jáne nólge aınalady. Tómendetkish transformatorlardyń ekinshi oramy jerge qosylady. Transformatorlardyń ekinshi oramyn nemese oramdary bólek túrlendirgishterdi jerge qosýǵa jol berilmeıdi. 10. Árbir elektr aspabyn berý kezinde: 1) bólshekterdi bekitýdiń jıyntyqtylyǵy men senimdiligi; 2) kabelderdiń jáne shtepsel aıyrynyń aqaýsyzdyǵy, korpýstyń oqshaýlaǵysh bólshekteriniń, qylshaq ustaǵyshtarynyń saptary men qaqpaqtarynyń bútindigi, qorǵaıtyn qaptamalarynyń bolýy jáne olardyń aqaýsyzdyǵy (syrttaı qaraý); 3) ajyratqysh jumysynyń anyqtyǵy; 4) bos júris kezindegi jumysy; 5) korpýsy men shtepsel aıyrynyń jerge qosý túıispesi arasyndaǵy jerge qosý tizbeginiń (I synypty elektr aspaby úshin) jaramdylyǵy men elektrden qorǵaný quraldary tekseriledi jáne jeke qorǵanys quraldary nemese bólgish transformator nemese oramdary bólek túrlendirgish nemese qorǵanystyq-ajyratý qondyrǵysy beriledi. Osy tarmaqtyń 1) – 5) tarmaqshalarynda keltirilgen talaptarǵa sáıkes kelmeıtin nemese merzimdi tekserý kúni ótip ketken elektr aspaby berilmeıdi. 11. Jumysty bastar aldynda: 1) elektr jelisindegi tok kerneýi men jıiliginiń taqtaıshada kórcetilgen elektr aspabynyń elektr qozǵaltqysh kerneýi men tok jıiligine sáıkestigi; 2) jumys istep turǵan atqarý aspabyn bekitýdiń senimdiligi: abrazıvti sheńberler, dóńgelek aralar, saptama kiltter tekseriledi. 12. I synypty elektr aspabymen jumys isteý kezinde tómendegi jaǵdaılardy qospaǵanda, elektrden qorǵaý quraldary men jeke qorǵaý quraldary qoldanylady, eger: 1) bólgish transformatordan tek qana bir elektr aspaby qorek alsa; 2) elektr aspaby derbes qozǵaltqysh-generatorly qondyrǵylar nemese bólgish oramdarmen jıilik óńdegishterden qorek alsa; 3) elektr aspaby qorǵanyshty ajyratý qondyrǵysy arqyly qorek alsa. Elektr toǵymen jumys isteıtinderdiń zaqymdaný qaýpi joq úı-jaılarda elektr qýatyn ótkizbeıtin qolǵaptar, al tok ótkizgish edenderi bar úı-jaılarda elektr qýatyn ótkizbeıtin kebis jáne kilemsheler qoldanylady. 13. Elektr togymen zaqymdaný qaýpi joǵary úı-jaılarda II jáne III synypty elektr aspaptaryn jeke qorǵaý quraldary qoldanylady. 14. I jáne II synypty elektr aspaptary ydystarda, apparattarda jáne tasymaldaý múmkindigi shektelgen basqa da metall qurylystarda jáne olardan shyǵý: 1) derbes qozǵaýshy-generatorly qondyrǵydan; 2) bólgish transformatordan nemese bólgish oramdary bar jıilik túrlendirgishten qorek alǵan kezde qoldanylady. Qorektený kózi ydystan tys ornalasady, al onyń ekinshi symy jerge qosylmaıdy. 15. Avtotransformator, rezıstor nemese potensıometr arqyly kerneýi 42 V deıin bolatyn elektr aspabyn jalpy paıdalanylatyn elektr jelisine qosýǵa ruqsat etilmeıdi. 16. Ot jaǵatyn jerdiń jáne qazan barabandarynyń ishinde, týrbınalardyń kondensatorlaryn, transformatorlardyń baktaryn jáne basqa ydystardy elektr aspaby qosylǵan transformatorlardy nemese jıilik túrlendirgishin alyp júrýge ruqsat etilmeıdi. Jerasty qurylystarynda (qudyqtarda, kameralarda jáne basqalarynda), sondaı-aq jerdegi jumystar kezinde transformator osy qurylystardan tys ornalasýy tıis. 17. Jelige qosalqy jabdyqtardy (transformatorlardy, jıilik túrlendirgishterdi, qorǵanyshtyq-ajyratqysh qondyrǵylar jáne basqalary) qosýdy (ajyratýdy), ony tekserýdi, sondaı-aq kemshilikterdi joıýdy elektr qaýipsizdigi boıynsha deńgeıi III tómen emes toptaǵy arnaıy daıyndalǵan personal júrgizedi. 18. Elektr aspabynyń kabeli kezdeısoq zaqymdanýdan jáne oǵan ystyq, shıki jáne maıly nárselerdiń tıip ketýinen qorǵalady. Kabeldi kerýge, qaıta aınaldyrýǵa jáne maıystyrýǵa, júkti qoıýǵa, sondaı-aq ony arqandarmen, kabeldermen, gazben dánekerleý qolǵabymen qıylystyrýǵa ruqsat etilmeıdi. 19. Patronǵa elektr aspabynyń jumys istep turǵan bólikterin ornatý jáne ony patronnan alý, elektr aspabyn retteý shtepsel aıyryn jeliden ajyratqannan keıin jáne tolyǵymen toqtatylǵannan keıin oryndalady. 20. Elektr aspaptarymen jumys isteıtin adamdardyń elektr aspabyn, kabeldi, shtepsel jalǵastyrǵyshtaryn ózderi bólshekteýine jáne jóndeýine ruqsat etilmeıdi. 21. Qosalqy baspaldaqtarda elektr aspabymen jumys isteýge jol berilmeıdi. 22. Aspappen jumys isteý ýaqytynda jońqany nemese úgindisin qolmen alyp tastaýǵa jol berilmeıdi. Elektr aspaby tolyq toqtatylǵannan keıin jońqa arnaıy ilmektermen nemese qylshaqpen alyp tastalady. 23. Elektr burǵysymen jumys kezinde burǵylanýǵa jatatyn zattardy nyq bekitý qajet. Aınalyp turǵan, kesetin aspapqa qoldy tıgizýge jol berilmeıdi. 24. Tartý sabyn qoldanyp elektr burǵymen burǵylaǵan kezde qysý úshin tartý sabynyń ushy onyń syrǵýy múmkin betine tirelmeýin qadaǵalaý qajet. Jumys úshin qoldanylatyn tartý saptary túgendeme bolyp tabylady jáne aspaptar úı-jaıynda saqtalady. Tartý saptary retinde kezdeısoq zattar qoldanylmaıdy. 25. Qatyp qalǵan jáne dymqyl tetikterdi elektr aspabymen óńdeýge jol berilmeıdi. 26. Úı-jaılardan tys jerde elektr aspabymen tek qana qurǵaq aýa-raıynda, al jaýyn-shashyn nemese qar jaýǵan kezde tóbesi jabylǵan qurǵaq jerde nemese tósenishte jumys isteý qajet. 27. Jelige arnaıy daıyndalǵan personal tarapynan qaraýsyz qosylǵan elektr aspabymen paıdalanýǵa, sondaı-aq ony olarmen jumys isteýge quqyǵy joq adamdarǵa berýge jol berilmeıdi. 28. Elektr aspaby kenetten toqtap qalǵan kezde ol ajyratqyshtan ajyratylady. Elektr aspabyn bir jumys ornynan ekinshi jerge tasymaldaǵan kezde, sondaı-aq jumys úzilisi men jumys sońynda elektr aspaby shtepsel aıyry arqyly jeliden ajyratylady. 29. Eger jumys kezinde elektr aspabynda aqaý baıqalsa nemese onymen jumys isteýshi tok áser etýin baıqaǵan kezde jumys toqtatylady jáne jaramsyz aspap tekserý jáne jóndeý úshin tapsyrylady. 30. Merzimdi tekserý merzimi ótken kezde, sondaı- aq mynadaı: 1) shtepsel qosylysy, kabel nemese onyń qorǵanysh tútiginiń zaqymdanýy; 2) qylshaq ustaǵyshy qaqpaǵynyń zaqymdanýy; 3) ajyratqyshtyń anyq jumys istemeýi; 4) jınaýshyda shetkanyń ushqyndaýynan onyń betterinde aınalmaly ottyń paıda bolýy; 5) redýktordan nemese jeldetý arnasynan maıdyń aǵýy; 6) janatyn oqshaýlaǵyshqa tán tútin nemese ıistiń paıda bolýy; 7) joǵary shýdyń, qaǵýdyń, dirildiń paıda bolýy; 8) korpýsty bólshekte, saptarda, qorǵaý qorshaýlarynda synyqtardyń nemese jaryqtardyń paıda bolýy; 9) aspaptyń jumys bóliginiń zaqymdanýy; 10) korpýstyń metaldy bólikterimen jáne qorektendirý aıyrynyń biligimen nóldik qysqyshynyń aralyǵyndaǵy elektr baılanysynyń joǵalýy aqaýlardyń biri týyndaǵan kezde elektr aspabymen jumys jasaýǵa jol berilmeıdi. 31. Elektr aspaby jáne oǵan qosalqy jabdyqtar (transformatorlar, jıilik túrlendirgishteri, qorǵanysh-ajyratatyn qondyrǵy, kabel-uzartqyshtar) 6 aıda keminde 1 ret tekseriledi. Elektr aspaptary men qosalqy jabdyqtar boıynsha mynalar merzimdi túrde tekseriledi: syrtqy tekserý; 2) keminde 5 mınýt bos turǵan kezdegi tekserý; 3) ajyratqysh qosylǵan kezinde 1 mınýt ishinde 500 V kerneýge megaommetrmen oqshaýlaý kedergisin ólsheý, bul rette oqshaýlaý kedergisi keminde 0,5 MegaOm-dy (budan ári – MOm) quraıdy; 4) jerge qosý (I synypty elektr aspaby úshin) tizbeginiń jaramdylyǵyn tekserý. 32. Elektr aspabynda korpýsqa jáne syrtqy metall tetikterine qatysty oramdar men tok ótkizetin kabelderdiń kedergisi ólshenedi; transformatorlarda – alǵashqy jáne ekinshi oramdardyń aralyǵyndaǵy ár oramdar men korpýstyń aralyǵyndaǵy kedergi ólshenedi. 33. Jerge tuıyqtaý tizbeginiń jaramdylyǵy kerneýi 12 V artyq emes qondyrǵynyń kómegimen tekseriledi, onyń bireýi shtepseldi aıyrdyń jerge tuıyqtalý baılanysyna, al basqasy – aspaptyń metall tetikterine janasýyna qoljetimdi jerge (mysaly shpındelge) qosylady. Eger qondyrǵy toktyń bar ekenin kórsetse, aspap jaramdy dep esepteledi. 34. Elektr aspabyn kúrdeli jóndelgennen nemese onyń elektr bóligi jóndelgennen keıin ol synalýy tıis. Synaý baǵdarlamasyna: 1) elektr aspapty nomınaldy kerneýge qosylǵan ajyratqyshta syrtqy tekserý men úsh ese qosý jáne ajyratqyshty ajyratýdyń durystyǵyn tekserý; 2) jerge qosý tizbeginiń jaramdylyǵyn (I synypty elektr aspaby úshin) tekserý; 3) elektr beriktigine oqshaýlaýdy synaý; 4) jumys rejıminde keminde 30 mınýt aınaldyrý kiredi. 35. Elektr aspabynyń kúrdeli jóndeýinen keıin kerneý tetikteri men korpýs nemese negizgi oqshaýlaýǵa arnalǵan tetikter arasyndaǵy oqshaýlaý kedergisi – 2 MOm, qosymsha úshin – 5 MOm, kúsheıtilgen – 7 MOm quraıdy. 36. Elektr aspabynyń oqshaýlaý elektr beriktigin synaý I synypty elektr aspaby úshin – 1000 V, II synyp – 2500 V, III synyp – 400 V úshin jıiligi 50 gers bolatyn aýyspaly tok kerneýimen júrgiziledi. Synaq qondyrǵylarynyń elektrodtaryn shtepsel aıyryn tok ótkizetin baılanysynyń bireýine jáne shpındelge nemese metall korpýsqa nemese oqshaýlaý materıalynan jasalǵan elektr aspabynyń (ajyratqysh qosylýy tıis) korpýsyna oralǵan folgaǵa japsyrylady. 37. Tómendetkish jáne bólshektegish transformatoryn, jıilik óńdegishteri men qorǵanysh-ajyratqysh qondyrǵylaryn paıdalanýǵa engizýde, sondaı-aq kúrdeli jóndeý jumysynan keıin olardyń oramdaryn oqshaýlaýdy synaý olardyń árqaısysynda kezek-kezegimen bolatyn joǵary kerneýmen (synaýmen) júrgiziledi. Bul rette ózge oramdar jerge qosylǵan korpýspen jáne magnıt ótkizgishimen elektrlik tuıyqtalady. Synaq uzaqtyǵy – 1 mınýt. Myna jaǵdaılarda synaq kerneýi qabyldanady: 1) transformatordyń ekinshi oramynyń nomınaldy kerneýi kezinde 500 V jáne jıilik túrlendirgishi 42 V deıin; 2) transformatordyń bastapqy jáne ekinshi oramyna sáıkes nomınaldy kerneýi kezinde 1350 V jáne tok jıilik túrlendirgishi 127-220 V, qorǵanysh-ajyratqysh qondyrǵysynyń qorektendiretin kerneý kezinde 127-220 V; 3) transformatordyń bastapqy jáne ekinshi oramynyń nomınaldy kerneýi kezinde 1800 V jáne jıilik túrlendirgishiniń – 380-400 V, qorǵanysh- ajyratqysh qondyrǵysynyń qorektendiretin kerneý kezinde 380-400 V. 38. Elektr aspabyn, tómendetkish jáne bólshektegish transformatorlaryn, jıilik túrlendirgish, qorǵanysh-ajyratqysh qondyrǵylaryn jáne kabelderin tekserý men synaý nátıjeleri osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha Elektr aspaby men onyń qosalqy jabdyqtaryn esepke alý, tekserý jáne synaý jýrnalyna engiziledi. Jýrnaldy elektr aspabynyń saqtalýy men jaramdylyǵy qamtamasyz etetin kásiporyn bólimshesiniń ókimi boıynsha taǵaıyndalǵan adam júrgizedi. 39. Elektr aspabynyń korpýstarynda kelesi tekserýdiń túgendeý nómirleri men kúnderi, al tómendetkish jáne bólshektegish transformatorlarda, jıilik túrlendirgishterde, qorǵanysh-ajyratqysh qondyrǵylarda oqshaýlaý kedergisiniń kelesi elementteriniń túgendeý nómirleri men kúnderi kórsetiledi. 40. Elektr aspaptary men oǵan qosalqy jabdyqtary olardyń saqtalýyn qamtamasyz etetin arnaıy stellajdarmen, sórelermen, jáshiktermen jabdyqtalǵan qurǵaq úı-jaılarda júzege asyrylady. Budan basqa, elektr aspabynyń pasportynda kórcetilgen saqtaý sharttaryna qoıylatyn talaptary oryndalady. Elektr aspabyn oraýsyz eki jáne odan da kóp qatarǵa tizip jınaýǵa jol berilmeıdi. Kásiporyn sheginde elektr aspabyn tasymaldaý kezinde onyń zaqymdanýyn boldyrmaıtyn saqtyq sharalary qoldanylady. Metall bólshekterimen jáne buıymdarymen birge elektr aspabyn tasýǵa jol berilmeıdi. 41. Alyp júretin elektr qol shamdardy (budan ári – shamdar) reflektorlar, qorǵanysh tory, aspaǵa arnalǵan ilmekter men aıyry bar shlangilik jetek kózdeledi, tor tutqyshqa burandamen nemese qamytpen bekitiledi. Patron sham korpýsyna patronnyń tok ótkizetin bólikteri jáne shamnyń túbine janaspaıtyndaı ornatylady. 42. Kerneýi 12 jáne 42 V aıyrlar kerneýi 127 jáne 220 V rozetkalarǵa qosý múmkindigin boldyrmaıtyn túrde oryndalady. Kerneýi 12 jáne 42 V shtepseldi rozetkalar kerneýi 127 jáne 220 V jeli rozetkalarynan ajyratylady. 43. Qaýiptiligi joǵary jáne asa qaýipti úı-jaılarda shamdardy qorektendirý úshin 42 V aspaıtyn kerneý qoldanylady. Úlken metall jerge qosylǵan bederlermen tyǵyz jumys isteıtin yńǵaısyz jaǵdaımen baılanysty erekshe qolaıly emes jaǵdaılar bolǵan kezde qoldy shamdardyń qorektenýi úshin 12 V aspaıtyn kerneý qoldanylady. 44. Qazandyq barabandarynyń, gaz ótkizgishteri men ottyqtarynyń, týnnelder men basqa da jyljymaly tómendetkish transformatorlardyń ishine engizýge jol berilmeıdi. Tómendetkish transformatordyń korpýsyn jerge qosý jáne qaıta oraý, sondaı-aq elektr tózimdiligin ólsheý osy Qaǵıdalardyń 31 jáne 37-tarmaqtarynyń talaptaryna sáıkes júrgiziledi. 45. Kerneýdi tómendetý úshin avtotransformatorlardy, drosseldi oramalardy jáne reostattardy paıdalanýǵa jol berilmeıdi. 46. Shamdardy elektr jelisine qosý úshin polıvınıhlorıdti nemese rezeńke qabyqshasy bar plastmassa nemese rezeńke oqshaýlaǵyshynyń qıylysy 0,75-1,5 mm2 mys talsymy bar symdar qoldanylady. Shamdardy qosý oryndaryna sym úıkelisý men qısaıýdan qorǵalady. 47. Sham symynyń ylǵaldy, ystyq jáne maıly betterge janasý múmkindigin boldyrmaý jónindegi is-sharalar oryndalady. 48. Eger jumys ýaqytynda elektr shamdarynyń, symdardyń nemese transformatordyń jaramsyzdyǵy anyqtalsa, aldyn ala elektr jelisinen ajyrata otyryp, olardy jaramdylarymen aýystyrylý qajet. 49. Shamdar qurǵaq úı-jaıda saqtalady. 50. Shamdardy (shamdar, patrondar, shtepsel aıyrlary, symdary) tapsyrýshy jáne qabyldaýshy adamdarǵa shamdardy berý kezinde sham elementteriniń jaramdylyǵy men jumysqa qabilettiligi tekseriledi. 51. Shamdardy jóndeýdi elektr tehnıkalyq personal atqarady. 52. Paıdalanýǵa berilgen shamdardyń 6 aıda keminde 1 ret kerneýi 500 V megaommetrmen oqshaýlaý kedergisin ólsheý júrgiziledi, bul rette oqshaýlaý kedergisi keminde 0,5 MOm quraıdy. 2-paragraf. Júk kótergishter men ımek temirlermen jumys isteý kezindegi qaýipsizdikti qamtamasyz etý tártibi 53. Elektr júk kótergishteriniń elektr jabdyqtarynyń korpýstary jerge qosylady. Edennen basqarylatyn júk kótergishterin basqarýdyń batyrmaly apparatynyń korpýsy oqshaýlaý materıalynan jasalady nemese kem degende eki ótkizgishtermen jerge qosylady. Jerge qosylatyn ótkizgishterdiń biri retinde oǵan batyrmaly apparat ilingen shaǵyn arqansha paıdalanylady. 54. Júk kótergishterin qolmen basqarýdaǵy iske qosý apparattary kóteriletin júkten qaýipsiz qashyqtyqta turyp mehanızmdi basqarý múmkindigi bar qajetti uzyndyqtaǵy bolatty shaǵyn arqanshamen ilinip qoıylady. Basqarý apparaty edennen 0,5 m tómen ornalasqan kezde ony 1-1,5 m bıiktikke shaǵyn arqanshamen bekitilgen ilmekke iledi. 55. Qoldy júk kótergishterin kóterý mehanızmi avtomatty júk tireıtin tejegishpen jabdyqtalady. Tejegish tartý kúshiniń jáne júktiń avtomatty toqtaýynyń áserinen onyń isi toqtaǵan kezde júkti birtindep túsirýdi jáne onyń qoldanysy toqtaǵan kezde júkti atomatty túrde toqtatýdy qamtamasyz etedi. 56. Qubyrlarǵa jáne olardyń aspalaryna qoldy júk kótergishterin bekitýge jol berilmeıdi. 57. Elektrli júk kótergishter júk qarpyǵysh organ kóterý mehanızmin avtomatty toqtatý úshin túpkilikti ajyratqyshtarmen jabdyqtalady. Júksiz kóterý kezinde júk qarpyǵysh organ toqtaǵannan keıin olardyń arasyndaǵy sańylaý ony men tiregish keminde 50 mıllımetr (budan ári – mm) quraıdy. Júkti elektr júk kótergishtermen kótergen kezde ilmek saýytynyń túpkilikti ajyratqanǵa deıin jáne avtomatty toqtatý úshin paıdalanýǵa jol berilmeıdi. 58. Eki jyldamdyqty elektrli júk kótergishtiń qozǵalysy qozǵalys mehanızminde tejegishpen jabdyqtalady. Júk kótergishi 1,0-den 5,0 tonnaǵa deıin (budan ári – t) elektr júk kótergishter kóterý mehanızmderinde eki tejeýishpen jabdyqtalady. Mono rels ushtarynda mono relsten tys elektr júk kótergishterine kedergi keltiretin tirekter, al júk kótergishterdiń korpýsyna serpimdi býferler ornatylady. 59. Júk kótergishterdi merzimdi tekserý, sondaı-aq tehnıkalyq kýálandyrý olardyń tazalyǵyn teksere otyryp, jaqpanyń bolýyna, shesternalar men juldyzshalary tizbeginiń, sym temir arqandarynyń, tisteriniń jaǵdaıyna, basty ostiń ushtaryndaǵy shplıntterdiń nemese sheginiń durystyǵyna, juldyzshalardaǵy tizbektiń tizbektelýiniń jáne barabandaǵy sym temir arqannyń bekitýiniń senimdiligine, qozǵalys rolıkteriniń terbelis betiniń tozýyna, rolıkterdiń rebordalary men mono relsti joldardyń shetki jıeginniń arasyndaǵy qashyqtyǵyna, elektr júk kótergishterdiń elektr magnıtti tejeýishiniń durystyǵyna jáne frıksııalyq tósemderdiń tozý deńgeıine, elektr qozǵaltqyshtarynyń, elektr ótkizgishterdiń jáne baılanystardyń, basqarý apparattarynyń, tok qabyldaǵyshtardyń jáne shetki ajyratqyshtardyń jaǵdaıyna, tetikterdiń jáne shynjyrlardyń tirelip qalýdyń bolmaýyna, sondaı-aq júk kótergishterdiń jumysy kezinde týyndaǵan shýylynyń deńgeıine júrgiziledi. 60. Mynalar aýystyrýǵa jatady: 1) jaryǵy bar (dánekerleýge jol berilmeıdi) moıynshalar; 2) buramdyq dońǵalaǵyndaǵy jáne buramdyq podshıpnıgindegi 1 mm artyq sańylaý bar tólke; 3) qalyńdyǵynan tisterdiń 10 %-dan astam tozýy kezinde qos buramdyq, buramdyq dońǵalaǵynda jaryqtyń bolýy nemese tister bóliginiń bolmaýy; 4) qalyńdyǵynan tisterdiń 10 %-dan astam tozýy kezinde, sodaı-aq jaryq bolǵan kezde júk juldyzshalary; 5) bastapqy qalyńdyǵynan tozýy 0,5 asqan kezdegi frıksııalyq tósemderi; 6) jeke tizbekterdiń deformasııalary kezinde júk jáne tartý shynjyrlary; 7) deformasııalanǵan ilmekter. 61. Jumysqa iske qosý aldynda (kúrdeli jóndeýden keıin jáne kezeń-kezeńmen, biraq jylyna keminde bir ret) 500 V kerneýde megaommetrmen júk kótergishtiń elektr jabdyǵynyń oqshaýlaý kedergisi ólshenedi. Oqshaýlaý kedergisi keminde 0,5 MOm quraıdy. 62. Keminde 0,5 MOm oqshaýlaý kedergisi bar júk kótergishterdiń elektr jabdyǵy qurǵatýǵa jatady. 63. Stansıonarlyq júk kótergishter men ımek temirlerdi synaý olardy ornatý ornyndarynda júrgiziledi. Jyljymaly júk kótergishter synaq úshin úshtuǵyrly nemese kez-kelgen basqa da konstrýksııaǵa ilinedi. Elektrlik júk kótergishterdi statıkalyq synaý kezinde synalatyn júk kóterý mehanıziminiń ilmegi arqyly 200-300 mm bıiktikke kóteriledi jáne 10 mınýt ishinde ustalady, bul rette júkti túsirý baqylanbaıdy. Elektrlik qol júk kótergishterin statıkalyq synaý kezinde synalatyn júk juldyzshanyń tolyq aınalymyn qamtamasyz etetin bıiktikke kóteriledi jáne júk kótergish sáıkesti bir keletin qalypty úsh márte uzyndyqqa qozǵalys rolıginiń keminde bir aınalymyna jyljytylady. Synalatyn júkti kóterip, ımek temirdi synaý kezinde qalypty úsh márte ımek temir eki jaǵy qozǵalystaǵy dońǵalaqtardyń eki tolyq aınalymyna sáıkes keletin qashyqtyqqa balkada birqalypty qozǵalady,. Bul rette qol júk kótergishteri men ımek temirler balkaǵa barlyq qozǵalystaǵy dońǵalaqtarǵa súıenedi. Sondaı-aq shynjyrlardyń júgirip ketýi jáne úzilýdiń bolmaǵany tekseriledi. Tartylys kúshiniń qozǵalysy astynda tartylys dóńgeleginiń aınalýy kezinde júkti bir qalypty túsirýdi qamtamasyz etetin júk kótergishterdiń avtomattyq júk tózimdi kótergish tejegishiniń jumysy jáne tartylys kúshiniń qozǵalysy toqtaǵan kezde júkti avtomatty túsirý, sondaı-aq júk kótergishtiń tómengi ilmeginiń júksiz erkin burylýy tekseriledi. 64. Qol júk kóterýshileri men ımek temirlerdi serpindi synaý keminde 1 m bıiktikte qaıta (keminde 6 ret) kóterýdi jáne júk kótergishteriniń tejegishin, júk jáne tartý shynjyrlary jumysynyń birqalyptyǵyn tekserý maqsatynda synama júkti túsirýdi bildiredi. Elektrlik júk kótergishterdi serpindi synaý kezinde kóterý jáne tejegish mehanızmderiniń jumysy júk kóterýshi konstrýksııalarynyń beriktigi jáne onyń joldyń qısyq syzyqtyq ýchaskelerinde ótýi tekseriledi. Elektrlik júk kótergishter serpindi synaý kezinde keminde árbir 5 ret kóterý jáne túsirý kezinde toqtaı otyryp, keminde 6 m bıiktikte synaq júgin eki ese kóterýdi bildiredi. Bıiktigi keminde 6 m bolatyn júk kóterýshiler úshin júkti kóterý tolyq bıiktikte jasalady. 1 t jáne odan joǵary júk kótergish mehanızminde eki tejegish bolǵan jaǵdaıda, olardyń is-áreketin birge jáne jeke tekserý qajet. Júk kótergishtigi 0,25 t jáne 0,5 t bolatyn júk kótergishterdiń tejegishteriniń is-áreketin tekserý birge jasalady. Júkke tózimdi tejegishti qoldanǵan jaǵdaıda 800 mm túsken kezde júktiń barynsha shyǵýy. Júkti kóterý jáne túsirýdiń shektegishter jumysy keminde úsh ret tekseredi. Joldyń qısyq syzyqtyq ýchaskeleri boıynsha júk kótergishterdiń júrip ótýin teksergen kezde, júk kótergish eki baǵytta qozǵalǵan kezde júk kótergishter úshin eń az doǵada aınalý radıýsy 90˚ jol ýchaskeleri boıynsha erkin ótedi. 65. Júk kótergishter men ımek temirler júktiń ózdiginen túsirilýine synalady. Shynjyrdyń juldyzshamen jáne júk dóńgelekterimen oınaqtaýy, ótkizýi nemese syrǵanaýy anyqtalǵan kezde, júk kótergishter men ımek temirlerdegi jaryqtar, úzilýler men deformasııalar jaramsyz bolyp qalady jáne odan ári paıdalanýǵa ruqsat etilmeıdi. 66. Júk kótergishter men ımek temirlerdiń jaǵdaıy olardy árbir qoldaný aldynda tekseriledi. 67. Qol jáne elektrlik júk kótergishterdiń barlyq úıkeletin bólikteri, sondaı-aq ımek temirler aıyna keminde bir ret maılanady. 3-paragraf. Monter órmelikterimen jáne qadaýyl istiktermen jumys isteý kezindegi qaýipsizdikti qamtamasyz etý tártibi 68. Monter qadaýyl istikteri aǵash jáne aǵash temir-beton súıemelerimen elektr berý jelileri tirekteriniń jumystaryna, sondaı-aq baılanys toraptarynyń tirekterine arnalǵan. Qadaýyl istikteri Sv110-1-a jáne Sv105-3,5 túrlerdiń 10 kV elektr berý jelilerine jáne Sv 95-1-a(2a) túri 0,4 kV elektr berý jelilerine trapesııa qımasynyń temir-beton tirekterine kóterý úshin arnalǵan. 69. Qadaýyl istikter men órmelikterdiń metall bólshekteri maıysqan jerler, jaryqtar, synyqtar, qabyrshaqtar, ótkir shetteri bolmaýy kerek. 70. Bekitý úshin materıaldar men belbeýlerdiń konstrýksııalary ártúrli aýa-raıynyń jaǵdaıyna jáne jyl merzimderiniń, jumystardyń senimdiligin jáne yńǵaılylyǵyn qamtamasyz etedi. Kásiporyndardyń bólimsheleri boıynsha ókimimen qadaýyl istikter men órmelikterdiń jaramdylyǵyna jaýap beretin tulǵa taǵaıyndalady. 71. Joǵaryǵa órmeleıtin jumystardy óz betimen oryndaýǵa medısınalyq tekserýden ótken, joǵary órmeleý jumysyna jaramdy dep tanylǵan, keminde bir jyl ótili bar adamdarǵa (jumysshylarǵa jáne ınjenerlik-tehnıkalyq qyzmetkerlerge) jol beriledi. Joǵaryǵa órmeleý jumystaryna birinshi ret jiberilgen jumysshylar, bir jyldyń ishinde tikeleı tájirıbeli jumysshynyń qadaǵalaýymen kásiporyn boıynsha buıryqpen taǵaıyndalǵan tulǵamen jumys isteıdi. Joǵaryǵa órmeleý jumystaryn óz betimen oryndaýǵa jiberilgen adam, biliktilik kýáliginde osy jumysty júrgizý quqyǵynda tıisti jazba bolýy tıis. 72. Tirekke kóterilýdiń aldynda qadaýyl istikter men órmelikterdi qarap, olardyń synaý kúniniń merzimi ótpegenine jáne toraptar men bólshekterdiń jaramdyǵyna kóz jetkizý qajet. Qadaýyl istikter men órmelikterdi qaraý jikterdi dánekerleýdiń beriktigine, tıekterdiń qatty qorytpalyq qondyrýdyń bútindigine, belbeýlerdiń tigisine jáne toqýdyń senimdiligin saqtaýǵa, qosalqy burandalardyń, shplıntterdiń bolýyna jáne sozylmaly tetiginiń barabanynda qosarlanǵan serippeli lentanyń ushynyń bekitilý senimdiligine, sondaı-aq tetiktiń korpýsy uıasyndaǵy ámbebap órmelikter arqan topsasynyń ushy bekitilýiniń senimdiligine, sozylmaly tetiginiń sabyn aınaldyrýmen jaramdylyǵy júrgiziledi. 73. Muqalyp qalǵan nemese synǵan tıekteri bar qadaýyl istikter men órmelikterdi qoldanýǵa jol berilmeıdi. 74. Qadaýyl istikter men órmelikterdi statıkalyq júktemesi 1350 N (135 kgs) merzimdi synaý 6 aıda keminde 1 ret júrgiziledi. Statıkalyq júktemeni synaý kezinde árbir qadaýyl istikke nemese órmelikke 5 mınýt ishinde júkteme osi basqyshtyń ortasy arqyly ótýi úshin bekitý beldikterge tikeleı salynady. Qadaýyl istikti nemese órmelikti jáne tireý beldikterdi synaý, eger qadaýyl istikti nemese órmeliktiń konstrýksııalaryn olardyń bekitý beldikterimen birge synaýdy bólek ótkizýge jol beriledi. 75. Synaýǵa usynylǵan monter qadaýyl istikteri bastapqyda syrttaı muqııat baıqaýǵa jatady. Qadaýyl istikterdi qaraǵan kezde (oraq tárizdi bólikti basqyshqa, tıekke bekitý) barlyq bólshekterdiń tabaldyryqqa bekitilý jaǵdaıyna kóńil bólý, toqý qysqyshtarynyń senimdiligi, beldikterdiń tigisiniń saqtalýyn qaraý. Toqtatqysh burandany senimdi tartýdy jáne ony toqtatqysh dóńgelekpen qataıtýdy qamtamasyz etedi. Baıqalǵannan jáne anyqtalǵan aqaýlardy joıǵannan keıin júktememen qadaýyl istikterge synaý jasalady. Qadaýyl istiktiń beriktigi statıkalyq júktememen jumys jaǵdaıynda qadaýyl istiktiń nómirine sáıkes keletin dıametrmen aǵash baǵanda tekseriledi. Qadaýyl istik qalǵan deformasııalarsyz jáne dánekerleý jikteriniń úzilýinsiz, sondaı-aq beldikti úzbeı nemese toqymany zaqymdamaı statıkalyq júktemeni kóteredi. Statıkalyq júkteme alynǵannan keıin qalǵan deformasııalarǵa jol berilmeıdi. Qalǵan deformasııalardyń bolmaýyn synaqqa deıin jáne odan keıin eritindini ólsheýmen jáne qadaýyl istikterdi kóterýmen tekseriledi. 76. О́rmelikterdi baıqaǵan kezde bólshekterdiń toraptarynyń, burandalardyń qosylýlarynyń jaǵdaıy, sondaı-aq qosalqy burandalardyń jáne shplınterdiń bolýy, belbeýli bekitýler jaǵdaıy tekseriledi. Ámbebap lazadaǵy arqandy ilmektiń toraptary jáne onyń eritindisin retteý mehanızminiń jaǵdaıy tekseriledi. Arqan ilmegin baıqaǵan kezde, qosarlanǵan serippeli taspanyń tarmaqtary, onyń arqanmen qosylysynyń senimdiligi, arqan symdarynyń tozý deńgeıi anyqtalady. Dánekerleý jikterinde jarylýdyń nemese qandaı da bir mehanıkalyq zaqymdanýdyń joqtyǵy tekseriledi. Eskirgen nemese zaqymdanǵan tıekter alynyp tastalady jáne jańalarymen almastyrylady. О́rmelikterdiń anyqtalǵan aqaýlaryn qarap jáne joıylǵannan keıin synaýǵa jatady. О́rmelikterdiń synaý kezinde olarǵa arnalǵan elektr berý jelisiniń tómengi tiregi bóliginiń konfıgýrasııasyn ımıtasııalaıtyn arnaıy synaý stendtindegi jumys kúıine ornatylady. Árbir órmelik statıkalyq júktememen synaýlardan keıin syrttaı baıqaýǵa jatqyzylady. Bólshekterdiń qalǵan deformasııalary, jaryqtary, bekitý belbeýleriniń úzilýi nemese arqan ilmegindegi qospasyn retteý mehanızmi jumysynda jeliný baıqalǵan órmelikter, jaramsyzdyqqa shyǵarylyp, odan ári paıdalanýǵa jol berilmeıdi. 77. Imek temir men órmelikterdi synaý nátıjeleri osy Qaǵıdalarǵa 2-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha takelajdyq quraldardy, mehanızmderdi jáne qurylǵylardy baıqaý jáne esepke alý jýrnalyna engiziledi. Árbir ımek temirde nemese órmelikte jeńil satynyń belbeýinde olardyń nómiri jáne kelesi synaýdyń kúni jazylǵan tańba bekitiledi. 78. Shúıdeni júktememen tartý úshin belbeýler synalmaıdy, olardyń odan ári paıdalanýǵa jaramdylyǵy vızýaldy baıqaýmen belgilenedi. Aspaptarmen jáne qurylǵylarmen jumys isteý kezindegi qaýipsizdik qaǵıdalaryna 1-qosymsha Nysan Elektr aspaby men onyń qosalqy jabdyqtaryn esepke alý, tekserý jáne synaý jýrnaly Elektr aspaby men qosalqy jabdyq ataýy Túgendeý nómiri Sońǵy kýálandyrylǵan kúni Synaý, tekserý sebebi Joǵary kerneýli oqshaý-laýdy synaý Oqshaýlaý kedergisin ólsheý Jerge qosý tizbeginiń ja-ramdylyǵyn tekserý Bos júrý kezindegi ishki tekserý men tekserý jumystary Kelesi synaý, tekserý kúni Tekserý, synaý júrgizgen adam jumystan keıin merzimdi kúni nátıjesi kúni nátıjesi kúni nátıjesi kúni nátıjesi aty- jóni qoly 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Aspaptarmen jáne qurylǵylarmen jumys isteý kezindegi qaýipsizdik qaǵıdalaryna 2-qosymsha Nysan Takelaj aspaptaryn, mehanızmder men qurylǵylardy esepke alý jýrnaly Júkkótergish mehanızmder men qurylǵylardyń, takelaj quraldarynyń ataýy Túgendeý nómiri Júkkótergishtigi, kg Sońǵy synaq kúni Synaq (qaraý) sebebi О́ndiristik jóndeý týraly málimetter jáne ótkizilgen kúni Tehnıkalyq kýálandyrý Synaq (qaraý) kúni men nátıjesi Kelesi tehnıkalyq kýálandyrý kúni Synaq (qaraý) júrgizgen komıssııa tóraǵasy nemese tulǵa Qaraý Statıkalyq synaq Dınamıkalyq synaq Aty-jóni Qoly 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 23 sáýirde Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №10789 bolyp engizildi.