Qumalaqshy

Soltústik Qazaqstan oblysyna qarasty Saýmalkól aýylynyń ortalyǵyndaǵy dámhananyń aldynda qysy-jazy óńin bermeıtin, kónetoz kúrteshesin kıip, balshy otyrar edi. Senim selkeý tartqan zamanda balshyǵa da ılanatyndar seldiregen be, áıteýir, qashan ótsem de «klıentterin» shaqyrǵan ashy daýysy qulaqty jaryp turatyn. Odan árirekte bala­baq­sha­­­nyń tusyndaǵy ja­ıaý júr­gin­­­shiler ótetin jal­ǵyz­aıaq soq­­­­paqtyń boıynda kir-kir ora­­­­­malyn jaıyp qoı­yp, qu­ma­­­­­laqshy ájeı 41 qu­ma­laǵyn ta­­­­­ra­tady. Eki qoly qu­ma­­laq­­­­ta­ǵy 41 tasty sapyryp jat­­­­­qan­da, aýzy da sózden bo­sa­maı­dy. – Qyryq bir qumalaǵym aq sóıle, aqıqatyn aıt, – dep qoıady qumalaqshy ájeı. Quıysqany berik, mań­­daıy ashyq, jol túsip tur eken. Keshikpeı keledi, qara­ǵym, úmitińdi úzbe,–deıdi aldyn­da­ǵy jabyrqaý júzdi jas ana­ǵa. Taǵdyrdan taıaq jep júr­­gen­der az ba. О́zgeden súıe­nish, jabyrqaý janyn jady­ratar ıne­niń jasýyndaı úmit sáýlesin kórmegennen keıin jara­ty­lystyń jumbaq qu­by­lystaryna senetinder de ta­bylady. Bizge deıin­gi, biz kór­megen kóne zamanda shyn m­á­ninde jaratýshynyń ózgeden bó­lek jaratqan erekshe da­ryn­ǵa ıe, jalpy jurttyń túsinik-túı­si­gine jumbaq tylsym syr ıeleri bolsa bolǵan-aq shy­ǵar. Kózben kórip, qulaqpen esti­megennen keıin álde ańyz, álde aqıqat dúnıelerdiń túpki shynaıylyǵy árkimniń qalaı qabyldaýyna baılanysty bolsa kerek-ti. – Qarjy pıramıdasyna aq­sha salyp edim, qaıtaramyn ba?–dep suraıdy orta jastan as­qan bir azamat. – Qazir, qulynym. Qumala­ǵym­­dy tartaıyn. Meniń qu­la­ǵyma perishteler sybyrlaıdy. Kim bilsin. Áý, basta ta­b­ı­ǵat tolaıym daryn syı­la­­­ǵan erekshe qabilet bolsa, bo­­latyn-aq shyǵar. Biraq, baıa­ǵy­da bizdiń eldiń shaldary pe­rishte kir shalmaǵan, ta­za je­rde ǵana júredi. Las, ıis-qo­­ńystan aýlaq deıtin. Qu­ma­­­laqshy ájemniń aldynda jat­qan kir oramalǵa qarap tu­ryp, dál osy jerde júrse, pe­­rish­teler de pátýasynan ja­­ńy­laıyn degen shyǵar dep oı­­ladym. Sýǵa ketken tal qar­­­­maıdy. Qyrýar qarjy­syn ala­­­­ıaq­tardyń qolyna óz aıaq­ta­­­rymen aparyp bergender endi lúp etken jelmen birge shaı­­­­qalyp otyrǵan keıýanadan kómek suraıdy. Shamasy, bas­­­­qadan úmit úzilgen shyǵar. Eger, qumalaqshy ájeı bá­rin bilip tursa, árkimniń 5-10 tıynyna janaryn jasytpaı, jıǵan azyn-aýlaq qarjysyn qyryp paıda tabý úshin qarjy pıramıdasyna aldymen ózi salar edi ǵoı. Baıqal BAIÁDILOV