Kókeıkesti máseleler qozǵaldy

Prezıdenttikten úmitker Mels Eleýsizov burnaǵy kúni О́skemenge kelip, eki kezdesý ótkizdi. Onyń birinshisi aqparat quralda­ry ókilderimen, ekinshisi D.Serikbaev atyn­daǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetiniń oqytýshy­lary­men jáne stýdentterimen boldy. – О́skemen maǵan bóten qala emes, buryndary bolǵan kezimde de qala­nyń kúrdeli ekologııasy jaıly tıisti oryndarǵa turǵyndardyń aryz-muń­da­ryn jetkizgenmin. Sondyqtan qala turǵyndary saılaý kúni oǵan bel­sen­di­likpen qatysyp, óz tańdaýyn ja­saıdy degen oıdamyn. Jalpy, saı­laý­ǵa belsendilikpen qatysatyn úl­ken­der jaǵy men qarııalar, al jastar bolsa beı-jaı, salǵyrt qaraıdy. Al úıle­rinde otyryp alyp, saılaý ádil ótpeıdi degender tabylyp qalady. Eger halyq saılaýǵa belsendilikpen qa­tyssa (má­se­len, 90 paıyz), eshqan­daı artyq áńgime bolmas edi. Alqa­nyń ekinshi jaǵy bar degendeı, nebári 20 paıyz qatyssa, árıne, daýystyń bir jaqqa aýysyp ketýi múmkin, – dedi prezıdenttikten úmitker Mels Eleýsizov aqparat quraldary ókilderimen kezdesýinde. Tabıǵat pen qorshaǵan ortany qor­ǵaý máselesine kelgende, úmitker kó­si­lip sala berdi. Qazir dúnıe júzin­de aýyz sýdyń tapshylyǵy baıqalyp otyr. Kórshi Qytaı Ertistiń edáýir bó­ligin bógep, sonyń saldarynan Qa­zaq­standaǵy Ertis jáne Balqash ózen-kólderinde sý tapshylyǵy sezile bas­tady. Aral tragedııasy búkil álemdi alańdatyp otyr. Dúnıe júzi halqy kún­niń jylynýy saldarynan máń­gi­lik muzdyqtardyń erı bastaýyna alańdaýshylyq bildirýde. Eger muz­dyq­tar erip ketse, álemde sý tap­shy­ly­ǵy týyp, sońy apatqa ulaspaq. Son­dyqtan prezıdent bola qalsam, osy máseleler basty nazarda bolady. Al endi kúni keshegi Japonııadaǵy jer silkinisi men sýnamıdiń saldary­nan myńdaǵan adam qaza tapqany jaı­ly aıtatyn bolsaq, men erteden elimizde atom stansalaryn salýǵa qar­sy­myn. Japonııadaǵy atom stansa­syn­daǵy órt, eger apat bola qalǵan jaǵ­daı­da, ekinshi Chernobyl bolar edi. Son­dyqtan Qazaqstanda atom stansa­la­ryn salýǵa negiz joq. Onyń ornyna jel qýatyn paıdalaný arqyly arzan elektr qýatyn paıdalaný áldeqaıda tıimdi. О́skemenniń ekologııasy nashar. Munda tek «Kazsınk» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi ǵana qorshaǵan ortany qorǵaý baǵytynda aýqymdy sharalardy júzege asyryp, jyl saıyn mıllıardtaǵan teńge qarjy jumsaýda. Al basqalary únsiz. Kandıdattyń bul aıtqandary zeıinmen tyńdaldy. «Zeınetkerlik jasyn qysqartý jó­nin­de oıyńyzdy bilsek?» degen saýalǵa keletin bolsam, shynynda da erkekter úshin – 63, áıelder úshin 58 degen jas tym uzaq. Sondyqtan zeınet jasyn burynǵysynsha 60 jáne 55-ke túsirýge men qarsy emespin. Qazir jer-jerde azyq-túliktiń baǵasy sharyqtap ketti. Onyń baǵasyn turaqtandyrýmen jetkilikti deńgeıde shuǵyldanbaı otyr­myz. Búgin menimen osyndaǵy bir qa­rııa kezdesýge nıet bildiripti. Sha­ma­sy, osy jaılardy aıtpaq sııaqty. Eń bastysy, adamdardyń densaýlyǵyn oılap, olardyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa kóńil bólemin, dedi prezıdenttikten úmitker M.Eleýsizov. Sol kúni keshkilik M.Eleýsizov Shy­ǵys Qazaqstan memlekettik tehnı­kalyq ýnıversıtetinde ustazdarmen jáne stýdenttermen kezdesip, óziniń baǵdarlamasymen tanys­tyr­dy. Stýdentter belsendilikterin toq­tat­paý­­la­ry tıis, sizderge memleket barlyq jaǵ­­­daıdy jasap otyr. Sondyqtan saı­laýǵa bel­sendilikpen qatysyńyzdar, dedi úmitker. Ońdasyn ELÝBAI. О́skemen.