Aqtóbe oblysy Oıyl aýdany turǵyndarynyń barlyq turmys-tirshiligi tórt túlikke táýeldi. Oblys ortalyǵy alys. Temir jol da jaqyn emes. Sondyqtan da halyqtyń negizgi tabys kózi – mal sharýashylyǵy.
Egemendiktiń eleń-alańynda aýyldardyń ajary taıyp, jurt qalaǵa qaraı qonys aýdarǵan edi. Qazir kerisinshe, aýyldy órkendetýge nıetti. Oǵan tómende keltirilip otyrǵan eki mysal da dálel bola alady.
«Mırastyń» muraty
Qýanysh Qystaýbaev – Aqtóbe qalasyndaǵy jaıly orny men qyzmetin tastap, Oıyl aýdany Kóptoǵaı aýyldyq okrýgine qarasty Amangeldi aýylyna qonys aýdarǵan azamattardyń biri. Osynda «Mıras» sharýa qojalyǵyn quryp, kásibinen násip taba bastady. Qazir sharýashylyǵynda 87 iri qara, 90 jylqy, 100-den astam qoı bar. – Negizgi mamandyǵym – tarıhshy. Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń tarıh fakýltetin bitirgenmin. 1994 jyly Oıylǵa otbasymmen kóship kelip, osy kásipti qolǵa aldym. Qazir sharýashylyqta mal basy ósti, 10 shaqty jumysshy bar. Aı saıyn turaqty jalaqylaryn alady, shama-sharqym jetkenshe kómektesip turamyn. Aýylǵa kelgen soń burynǵy keńes dáýirinen qalǵan bos turǵan naýbaıhanany qalpyna keltirip, jóndep, sonyń ornynan óz qarjyma naýbaıhana ashtym. Bul isti keıin zaıybym Kúljamal qolǵa aldy. О́tken jyly 18 mıllıon teńge nesıe alyp, naýbaıhanamyzdy keńeıtip, oǵan qajetti zamanaýı qurylǵylardy satyp aldyq. Búgingi kúni onda nan, kondıterlik ónimder, sondaı-aq, tushpara, tartylǵan et satylady. Sondaı-aq, aýdandaǵy birqatar mektepterde ashanany jalǵa alyp, oqýshylarǵa ystyq tamaq daıyndaımyz. Qazir qyryqqa jýyq adamdy jumyspen qamtyp otyrmyz, – deıdi Qýanysh. Zaıyby Kúljamal aýdan ortalyǵynda shaǵyn market ashyp, onda azyq-túlik áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylarǵa arzan baǵamen usynylady. Shyny kerek, turmys-tirshilikke qolaıly qaladan aýylǵa qonys aýdarýǵa ekiniń biri táýekel ete bermeıdi. Qýanysh pen Kúljamaldyń isine kúmánmen qaraǵandar da boldy. Alaıda, ýaqyt óte kele olardyń oıynyń durystyǵyna kózderi jetti.Baý-baqshany baptaǵan baǵban
Ekpetal aýylynyń turǵyny, jas baǵban Rasýl Erseıitov te oblys ortalyǵynan qonys aýdarǵan azamat. – Buryn Aqtóbe qalasynda turdym. Eýrojóndeýmen aınalystym. Densaýlyǵyma baılanysty qurylystan qol úzýge týra keldi. Joldasym Jazıra oqý bitirgen soń jas maman retinde aýylǵa kóship keldik, qazir ol mektepte muǵalim. 2009 jyldan baý-baqshalyqpen aınalysamyn. Nátıjesi jaqsy. Úıimniń aýlasyndaǵy aıadaı jerge ekken baý-baqshamdy tamshylatý ádisimen sýardym. Onyń quraldaryn qoldan jasaýǵa týra keldi. Alǵashqyda jeke úıimniń aýlasyndaǵy úsh sotyq jerge qulpynaı ósirdim, – deıdi ol. 2014 jyly qulpynaı ósiretin aýmaqty keńeıtip, odan alynatyn ónim mólsheri týraly tolyqqandy joba ázirlep, baıqaýǵa usynǵan eken, oblystyq kásipkerler palatasynyń qoldaýymen «Aqtóbe startap» baıqaýynda úzdik tanylyp, nátıjesinde 2,5 mıllıon teńge nesıege ıe bolǵan. Rasýl Erseıitov «Oıyl qulpynaıy» degen ataýmen ósirgen ónimin aýdan, aýyl bazarlaryna shyǵarady. Jas baǵban úıiniń aýlasyndaǵy úsh sotyq jermen shektelmeı, qulpynaı alqabyn 1,5 gektarǵa jetkizdi. Odan ár jazda úsh ret ónim alady. Rasýl qulpynaıdy jylyjaıda da ósirgisi keledi. Bos jatqan jerlerdi túrli jemis aǵashtarynyń baǵyna aınaldyrý da oıynda bar. Oıyl selolyq okrýginiń ákimi Dáýren Bısebaev Aqtóbe qalasynyń turǵyndary erli-zaıypty Amangeldi Jalmaǵambetov pen Gúljan Ámirovanyń Oıylǵa qonys aýdaryp, óz mamandyqtary boıynsha jumysqa ornalasqanyn aıtqan edi. Al aýdannyń ózge aýyldaryna baryp, sharýamen aınalysyp jatqandar qatary jyldan-jylǵa artyp keledi. Tipti, bir búıirdegi Qaraoı aýylyna oblys ortalyǵynan baryp mal ósirip otyrǵandar bar. Munyń ózi aýyldardyń ajary kire bastaǵanynyń aıqyn dáleli. Olaı bolatyn da reti bar. О́tken jyldyń sońyna qaraı aýdan ortalyǵy – Oıyl selosyna kógildir otyn bardy. Ár aýylda aýyz sý máselesi sheshilgen. Elektr qýaty turaqty berilip tur, telefon baılanysy, ınternet jumys isteıdi. Eldi mekenderdiń barlyǵynda mektep, balabaqsha, medpýnkt, kitaphana, klýb, saýda oryndary bar. Aqtóbeden Oıylǵa baratyn kúre jol asfalttaldy. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan» Aqtóbe oblysy
