22 naýryzdy birqatar Shyǵys halqymen qosa Qazaq eli de qýana qarsy alyp júr. Al sonyń ishinde bıylǵy kóktemniń, ıaǵnı jańa jyldyń úsh túrli ereksheligi bar ekenin aıtqymyz keledi.
Birinshi ereksheligi – 60 jylda bir aınalyp keletin aq qoıan jylynyń kezegi bıylǵy kóktemniń enshisinde, ekinshi erekshelik – elimizde kezekten tys bas saılaýdyń ótýi. Bul – prezıdentti tańdaıtyn, ıaǵnı eldiń keleshek taǵdyryn tańdap, belgilengen uzaq jyldyq baǵyt-baǵdarymyzǵa qol jetkizetin saılaý. Úshinshi erekshelik – bıyl óz tizginimizdi qolǵa alyp, kók týymyzdy kótergenimizge, torqaly da mereıli, ár jyly ǵasyrǵa tatıtyn táýelsizdigimizge 20 jyl tolǵaly otyr.
Jer sharynyń ár buryshyna kóz salsaq, alýan túrli jaǵdaıdy kóremiz. Taıaý Shyǵys pen Arab elderi jáne Afrıka qurlyǵyndaǵy keıbir elder kezinde birinen keıin biri ańsap júrip áreń qoldary jetken táýelsizdikterin jarty ǵasyr óter-ótpeste tolyq túsine almaı, álekke túsýde. Ekonomıkasyn turaqty damytýǵa shamalary kelmeı, bilimin, mádenıetin joǵary deńgeıge jetkizýge kúshteri jetpeı, ulttyq tabystyń jan basyna shaqqandaǵy tómengi satysynan kóterile almaı, joqshylyq pen jumyssyzdyqtan, qaıyrshylyqtan eńseleri túsýde.
Sonymen qatar, dúnıe júzindegi eń halqy kóp jáne órkendep ósken memleketterdiń qatarynda esepteletin Qytaıdyń Shensı provınsııasynda áli taýda, jarlarda, úńgir úılerde júzdegen jyldar boıy myńdaǵan adamdar turyp, ómirlerin ótkizip jatyr. Al Úndistanda úı-jaılary joq kóp adamdardyń qoqystardyń mańynda ómir ótkizip jatqan jaǵdaılary bar, olardyń sol qaldyqtardy jýyp, satyp kúndelikti tamaǵyn taýyp júrgeni jasyryn emes. Aıta bersek, ǵaryshtyq damý jolyna túsken jıyrma birinshi ǵasyrda da asharshylyq, joqshylyq jaǵdaıda ómir súrip jatqan halyqtar kóp. Árıne, bul jerde biz eshkimdi tabalap otyrǵan joqpyz, qaıta osyndaı keleńsiz, kesiri úlken báleden aýlaq bolýdy árqashanda oıymyzdan shyǵarmaýymyz kerek.
Osy kúnimizge shúkirshilik aıta otyryp, jıyrma jyldyń ishinde uıymshyldyqpen, shydamdylyqpen, sabyrlylyqpen elimizde júıeli de tıimdi ózgerister jasalǵanyn bilýimiz kerek. Bizde zań shyǵarýshy, atqarýshy jáne sot bıligi tarmaqtary qalyptasyp, ulttyq qaýipsizdik júıesi men ulttyq ásker qurylyp, ornyqty. Demokratııalyq júıede Prezıdent ınstıtýty, qos palataly Parlament, kóp partııalyq júıe, Qazaqstan halqy Assambleıasy sııaqty buryn bolmaǵan azamattyq jáne saıası ınstıtýttar berik qalyptasty. Kórshi eldermen aradaǵy syılastyq, áriptestik baılanystyń arqasynda memlekettik shekaramyzdy bekitip aldyq. Sonyń nátıjesinde biz búgin áleýmettik salada da, adam men adamzattyń quqyǵy, ulttyq qaýipsizdikti saqtaý baǵytynda da Azııa, Afrıka, Latyn Amerıkasy elderinen áldeqaıda kósh ilgerimiz. Asharshylyq, joqshylyqtan aýlaqpyz, amanbyz.
Búgingi Qazaqstandy moıyndamaıtyn, qurmettemeıtin el joq dese bolady. Osyndaı deńgeıge kóterilýimizdiń basty sebepteri bar. Ol – ekonomıkanyń naqty damýy, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jolǵa túsken qoǵamnyń jańa tehnologııalardy ıgerip, jan basyna shaqqandaǵy ulttyq tabysty joǵary mólsherge kótere bilýi, bilim deńgeıiniń ósýi jáne t.b.
Bizdiń elimizdiń ózindik tańdaýly dańǵyl joly bar. Ol jas memleketterdiń minezinde sırek kezdesetin, aıqaı-shý shyǵarmaı, kórshi eldermen ádemi mámile jaǵdaıynda, qarym-qatynasty qıynnan qıystyra bilý dep atalady. Ata-babalarymyzdan mura bolǵan qanymyzdaǵy tektilik, qyraǵylyq, túsinistikpen qaralǵan dıplomatııalyq mádenıettiń de kúshi bar boıymyzda. Qazaq qaı mezgilde bolsa da qyzyn kúń, ulyn qul bolýdan saqtap, elin-jerin jaýǵa bermegen, el arasynda shyqqan daýdy danagóı qarııalarymyz aqylmen sheship, jónine salǵan. Búgingi ustanymymyz da eldiń birligi, yntymaǵy men tatýlyǵy
О́zimizge belgili, eldiń irgetasy berik nyǵaıa berýine negiz bolarlyqtaı ekonomıkalyq jańǵyrý, jańa áleýmettik saıasat – bilim berý, densaýlyq saqtaý, memlekettik tildi damytý, jumyspen qamtýdyń jańa joly, turǵyn úı, sapaly aýyz sý, el tabysyn arttyrý máseleleri jáne sot, quqyq qorǵaý júıesindegi ózgerister tolyq qamtylyp, aldymyzǵa naqty mindetter qoıyp otyrmyz. Endi osy qundy qujattarymyzdaǵy kórsetilgen baǵyt-baǵdardan, atqaratyn keshendi josparlarymyzdan aýytqymaı, erinbeı eńbektenip, qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaıtyn arman kúnimizdiń qadirin arttyra bereıik.
Qurmanǵalı ÝÁLI, Májilis depýtaty.