26 Naýryz, 2011

Ulystyń uly kúni óz ereksheligimen keldi

407 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin
22 naýryzdy birqatar Shyǵys halqymen qosa Qazaq eli de qýana qarsy alyp júr. Al sonyń ishinde bıylǵy kóktemniń, ıaǵnı jańa jyldyń úsh túrli ereksheligi bar ekenin aıtqymyz keledi. Birinshi ereksheligi – 60 jyl­da bir aınalyp keletin aq qoıan jylynyń kezegi bıylǵy kók­tem­niń enshisinde, ekinshi erekshelik – elimizde kezekten tys bas saı­laýdyń ótýi. Bul – prezıdentti tań­daı­tyn, ıaǵnı eldiń keleshek taǵ­dyryn tańdap, belgilengen uzaq jyldyq baǵyt-baǵdary­myz­ǵa qol jetkizetin saılaý. Úshinshi erekshelik – bıyl óz tizginimizdi qolǵa alyp, kók týy­myzdy kó­ter­genimizge, torqaly da mereıli, ár jyly ǵasyrǵa tatıtyn táýelsizdigimizge 20 jyl tolǵaly otyr. Jer sharynyń ár buryshyna kóz salsaq, alýan túrli jaǵdaı­dy kóremiz. Taıaý Shyǵys pen Arab elderi jáne Afrıka qur­ly­ǵyndaǵy keıbir elder kezinde birinen keıin biri ańsap júrip áreń qoldary jetken táýelsiz­dikterin jarty ǵasyr óter-ót­peste tolyq túsine almaı, álek­ke túsýde. Ekonomıkasyn turaq­ty damytýǵa shamalary kelmeı, bilimin, mádenıetin joǵary deńgeıge jetkizýge kúshteri jetpeı, ulttyq tabystyń jan ba­syna shaqqandaǵy tómengi saty­synan kóterile almaı, joqshy­lyq pen jumyssyzdyqtan, qaıyr­shylyqtan eńseleri túsýde. Sonymen qatar, dúnıe júzin­degi eń halqy kóp jáne órkendep ósken memleketterdiń qatarynda esepteletin Qytaıdyń Shensı provınsııasynda áli taýda, jarlarda, úńgir úılerde júzdegen jyldar boıy myńdaǵan adamdar turyp, ómirlerin ótkizip jatyr. Al Úndis­tanda úı-jaılary joq kóp adamdardyń qoqystardyń ma­ńyn­da ómir ótkizip jatqan jaǵ­daılary bar, olardyń sol qal­dyq­tardy jýyp, satyp kúndelikti tamaǵyn taýyp júr­geni ja­sy­ryn emes. Aıta bersek, ǵarysh­tyq damý jolyna túsken jıyr­ma birinshi ǵasyrda da ashar­shy­lyq, joqshylyq jaǵ­daı­da ómir súrip jatqan halyqtar kóp. Árıne, bul jerde biz eshkimdi tabalap otyrǵan joqpyz, qaıta osyndaı keleńsiz, kesiri úlken báleden aýlaq bolýdy árqa­shan­da oıymyzdan shyǵarmaýymyz kerek. Osy kúnimizge shúkirshilik aıta otyryp, jıyrma jyldyń ishinde uıymshyldyqpen, shy­dam­dylyqpen, sabyrlylyqpen eli­mizde júıeli de tıimdi óz­ge­rister jasalǵanyn bilýimiz kerek. Bizde zań shyǵarýshy, at­qarý­shy jáne sot bıligi tar­maq­tary qalyptasyp, ulttyq qaýip­sizdik júıesi men ulttyq ásker qurylyp, ornyqty. Demo­kra­tııa­lyq júıede Prezıdent ıns­tıtýty, qos palataly Parlament, kóp partııalyq júıe, Qa­zaqstan halqy Assambleıasy sııaq­ty buryn bolmaǵan azamat­tyq jáne saıası ınstıtýttar berik qalyptasty. Kórshi eldermen aradaǵy syılastyq, áriptestik baılanystyń arqasynda memlekettik shekaramyzdy bekitip al­dyq. Sonyń nátıjesinde biz búgin áleýmettik salada da, adam men adamzattyń quqyǵy, ulttyq qaýipsizdikti saqtaý baǵytynda da Azııa, Afrıka, Latyn Ame­rıkasy elderinen ál­de­qaıda kósh ilgerimiz. Ashar­shy­lyq, joqshy­lyq­tan aýlaqpyz, amanbyz. Búgingi Qazaqstandy moıyn­da­maıtyn, qurmettemeıtin el joq dese bolady. Osyndaı deń­geıge kóterilýimizdiń basty sebepteri bar. Ol – ekonomıkanyń naqty damýy, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jolǵa túsken qoǵamnyń jańa tehnologııa­lar­dy ıgerip, jan basyna shaq­qan­daǵy ulttyq tabysty joǵary mólsherge kótere bilýi, bilim deńgeıiniń ósýi jáne t.b. Bizdiń elimizdiń ózindik tań­daýly dańǵyl joly bar. Ol jas memleketterdiń minezinde sırek kezdesetin, aıqaı-shý shyǵarmaı, kórshi eldermen ádemi mámile jaǵ­daıynda, qarym-qatynasty qıynnan qıystyra bilý dep ata­lady. Ata-babalarymyzdan mura bolǵan qanymyzdaǵy tektilik, qyraǵylyq, túsinistikpen qaral­ǵan dıplomatııalyq mádenıettiń de kúshi bar boıymyzda. Qazaq qaı mezgilde bolsa da qyzyn kúń, ulyn qul bolýdan saqtap, elin-jerin jaýǵa bermegen, el arasynda shyqqan daýdy danagóı qarııalarymyz aqylmen sheship, jónine salǵan. Búgingi ustany­my­myz da eldiń birligi, ynty­maǵy men tatýlyǵy О́zimizge belgili, eldiń irge­tasy berik nyǵaıa berýine negiz bolar­lyqtaı ekonomıkalyq jań­­ǵyrý, jańa áleýmettik saıasat – bilim berý, densaýlyq saqtaý, memlekettik tildi damytý, ju­mys­pen qamtýdyń jańa joly, turǵyn úı, sapaly aýyz sý, el tabysyn arttyrý má­se­le­leri jáne sot, quqyq qorǵaý júıe­­sin­degi ózgerister tolyq qam­tylyp, aldymyzǵa naqty mindetter qoı­yp otyrmyz. Endi osy qundy qujattarymyzdaǵy kórse­til­gen baǵyt-baǵdardan, atqaratyn keshendi josparlarymyzdan aýyt­qy­maı, erinbeı eńbektenip, qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaıtyn arman kúnimizdiń qadirin arttyra bereıik. Qurmanǵalı ÝÁLI, Májilis depýtaty.