Máskeýde qazaq hany Kenesary týraly qoljazbanyń túpnusqasy jaryq kórdi

Reseı memlekettik kitaphanasynyń shyǵys ádebıeti ortalyǵynda «Kenesary Qasymov: tulǵa, taǵdyr, dáýir» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti, dep habarlaıdy Qazaqstannyń Reseıdegi Elshiliginen. Bul týraly Qazaqparat jazady. Shara Reseı ǵylym akademııasy Qoǵamdyq ǵylymdar boıynsha ǵylymı aqparattar ınstıtýtynyń dırektory mindetin ýaqytsha atqarýshy, tarıh ǵylymynyń doktory Ilıa Zaısev daıyndaǵan Ahmet Kenesarınniń «Kenesar Qasymov pen Sadyq Kenesarınniń tarıhy» («Nasab-name-ıı sýltan Sadyk» - «Rodoslovnaıa sýltana Sadyka») qoljazbasy kóshirmesiniń jaryq kórýine arnalǵan. Dańqty qazaq bıleýshisi Kenesary Qasymov pen onyń uly Sadyq jaıyndaǵy estelikter jazylǵan biregeı qoljazba Qazaqstan Elshiligi men «Samuryq-Qazyna Trast» áleýmettik jobalar qorynyń qoldaýymen Máskeýde jaryq kórip otyr. A.Kenesarınniń óziniń ákesi Kenesary han men Sadyq sultan jaıyndaǵy áńgimelerin Reseı geografııalyq qoǵamy Túrkistan bólimshesiniń múshesi E.Smırnov aýdarǵan jáne ol osydan 130 jylǵa jýyq ýaqyt buryn 1889 jyly Tashkentte jaryq kórgen. Alaıda túpnusqa qoljazbanyń taǵdyry osy kúnge deıin belgisiz bolyp kelgen edi. Osy jyldar boıy qujat Máskeýdegi memlekettik tarıh mýzeıiniń qoljazba derekkózderi bóliminde saqtalyp kelgen jáne ony reseılik tarıhshy Ilıa Zaısev tapqan. Qoljazba arab álippıimen qazaq tilinde jazylǵan. Memlekettik tarıh mýzeıi dırektorynyń orynbasary Andreı Iаnovskııdiń atap ótýinshe, jarııalanyp otyrǵan kitap qazaq halqy tarıhyndaǵy qyzyqty kezeń jaıynda syr shertip, Kenesary han men onyń uldarynyń ómirine qatysty málimetterdi asha túsedi. Sonymen qatar Hıýa, Buqara jáne Qoqan handyqtary tarıhymen baılanysty kezeńdegi oqıǵalar jaıynda tarıhı málimetterdi keńeıte túsedi. A.Iаnovskııdiń aıtýynsha, osy jyldar boıy A.Kenesarınniń qoljazbasy Memlekettik tarıh mýzeıiniń qoljazba derekkózderi bóliminde, Syrdarııa oblysynyń áskerı gýbernatory Nıkolaı Grodekovtyń jeke qorynda saqtalǵan. Shara barysynda basylym avtory Zaısev kitapty jasaý tarıhyna qatysty derekterimen bólisti. Ol A.Kenesarınniń túpnusqa qoljazbasyn 2004 jyly Memlekettik tarıh mýzeıinde «Máskeýlik jınaqtardaǵy ıslam qoljazba kitaptary» kórmesin daıyndaý barysynda tapqan. «Jaryq kórgen kitap  orys tarıhnamasyna qatysy joq. Bul qazaq mádenıetiniń jazba eskertkishi, onda qazaq halqynyń tarıhı sana-sezimi baıandalǵan bastapqy derekkózi sol ýaqyttyń oqıǵalaryn qazaqtyń kózimen baǵalaýǵa múmkindik beredi», - dedi Zaısev. Onyń aıtýynsha, qoljazba bir adamnyń nemese bir otbasynyń ǵana emes sonymen birge memlekettiń de tarıhy sanalady. RǴA Reseı tarıhy ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, tarıh ǵylymynyń doktory, professor Naılıa Bekmahanovanyń aıtýynsha, Kenesary hannyń róli men taǵdyry tarıhtaǵy mańyzdy kezeń sanalady. Mundaı pikirdi MMÝ Azııa jáne Afrıka elderiniń tarıhy ınstıtýty dırektorynyń orynbasary  Ortalyq Azııa jáne Kavkaz kafedrasynyń meńgerýshisi, tarıh ǵylymynyń doktory Jibek Syzdyqova da qoldap, basylymdy ádebı mura jáne Qazaqstan tarıhynyń biregeı derekkózi dep baǵalady. Tarıh ǵylymynyń doktory Dına Amanjolova kitaptyń biregeı basylym ekendigin jáne zertteýshiler tarabynan zor qyzyǵýshylyq týyndatatyndyǵyn basa aıtty. Ol kitapty tek Qazaqstan  men onyń halqyna ǵana emes, sonymen birge Reseı úshin de úlken syılyq bolatyndyǵyn atap ótti. Dóńgelek ústel aıasynda arnaıy kórme uıymdastyrylyp, onda Kenesary hannyń taǵdyryna, sol dáýirge arnalǵan sırek kezdesetin basylymdar kórsetildi.  Eki sharaǵa da kórnekti shyǵystanýshy ǵalymdar, zertteýshiler, tarıhshylar, Máskeý joǵary oqý oryndary shyǵystaný fakýltetteriniń stýdentteri jáne jýrnalıster qatysty.