Maqsat – elimizdiń ósip-órkendeýin qamtamasyz etý

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev bastamashy bolǵan eki qujat elimizdi ári qaraı ósip-órken­detýge baǵyttalǵan. Úndeý men Joldaýdyń elimizdiń órke­nıetti demokratııalyq memleket retindegi odan ári qalyptasýy saıasatyn satylap jalǵastyratyny sózsiz. Konstıtýsııalyq refor­malar – kez kelgen memleket úshin mańyzdy másele. Qazaqstan konstıtýsııalyq reformalardyń úsh satysynan ótti, osy jolǵysy zaman talabyna jaýap berý maqsatynda Memleket basshysy tarapynan usynylyp otyr. Toqsanynshy jyldary Parla­ment pen Úkimette ókilet­tikter­diń barshylyq bolǵanyn bárimiz bilemiz. Ol kezde jańa saılanǵan Prezıdenttiń ókilettigi endi-endi bastaý alyp jatty. Odaq ydyraǵan jaǵdaıda barlyq ekonomıkalyq baılanystar úzilip, kásiporyn­dar toqtady, adamdar jumyssyz qalyp, ınflıasııa 2 myńnan astam paıyzdy qurady, eńbek nary­ǵyn­da quldyraý oryn aldy. Jaǵ­daıdy durystaý úshin Úkimet múshelerin aı saıyn aýystyrýǵa daıyn adamdar barshylyq boldy. Biraq bul sol kezderi múmkin bol­mady, óıtkeni, bazıs joq edi. Elimiz naryqtyq qatynastar­dan beıhabar-tyn. Naryqta qa­laı ómir súrý kerektigin eshkim bilme­di. Sol kezderi ókilettikter tek saıa­­s­ı-ekonomıkalyq daǵdarysqa áke­lip soqty. Mundaı jaǵdaı kóp­tegen elderde qaıtalandy. Osy­ǵan oraı erekshe ókilettik­ter Mem­leket basshysyna berildi. Ol tez sheshimder qabyldaýmen ózin aq­tady. Elbasynyń zań kúshi bar Jar­lyq­tary elimizdiń ekono­mıka­lyq áleýetin arttyrýǵa zor yqpal etti. Biz endi ǵana 25 jyldyq nátı­jemizdi shyǵardyq: halyq­aralyq deńgeıde qandaı jetistikterge qol jetkizdik, óz elimizde ne istedik, áleý­mettik-ekonomıkalyq damýda qan­daı ózgeris bar? Árıne, 2009 jyl­ǵy men bıylǵy daǵdarys bol­ma­ǵanda, biz damýdyń eleý­li saty­sy­na kóteriler edik. Soń­ǵy da­ǵ­­darys bizdiń shıkizat resýrs­tary­myz boıynsha kórsetkish­terimizdi eleýli túrde tómendetip, ekonomıkalyq damýymyzǵa zor nuqsan keltirdi. Biraq biz endi shıkizatqa ǵana arqa súıeı bermeı, óndiristi órkendetýge den qoıyp otyrmyz. Konstıtýsııalyq reforma óki­lettikterdi bólýge baǵyttalǵan. Ol ishki saıasattaǵy aýqymdy úde­ris­terdi qamtıdy. Syrtqy saıasat Elbasynyń enshisinde. Olar – qorǵanys máselesi, qaýipsizdik pen beıbitsúıgishtik baǵyttar. Qazirgi kúrdeli jaǵdaıda syrtqy saıasat kez kelgen memlekettiń mańyzdy basymdyǵy bolyp tabylady. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys­tyń aıaqtalǵanyna 72 jyl ótse de, álemde soǵys órti basylmaı tur. Sırııada aǵa men aǵa, ini men ini soǵysýda. Qazirgi kúni lańkestik te keń etek jaıyp barady. Sondyqtan shekarany da, ishki qaýipsizdikti de nyǵaıtýdamyz. Osy jaǵdaılarda Elbasy syrtqy saıasatty damytý kerek dep sheshti. Al zaman talaby ókilettikterdi bólý qajettiligin kóldeneń tartty. Bılikti bólý – kúrdeli úderis. Endi osy saıasatty alǵa tartyp alyp ketetin kadrlar týraly oı­laný kerek. О́ıtkeni, kez kelgen jer­­­de máseleni basshylyq sheshedi. Úki­­­met pen Parlamenttiń jańa óki­­let­­tikteri aıasynda erkin qı­myl­­dap, áreket ete alatyn adam­dar­dy tańdaı bilýimiz kerek. Bul má­se­leniń kásipodaqtarǵa da qatysy bar. Jalpy, kásipodaqtar bılik­ten alys, óıtkeni, olardyń basty min­deti – eńbek adamyn qor­ǵaý. Biraq kim qorǵaýy kerek? Ol bilim­di, adamdarmen tez til taby­sa ala­tyn jáne olardyń múd­de­lerin qor­ǵaı alatyn adam bolýy shart. Sondyqtan da biz laıyq­ty kadrlar tabýǵa tıispiz. Kásip­odaq­tardyń negizin bastaýysh uıym­dar quraıdy, olardyń sany bizde – 18 021. Onda bar­lyq basshylardy qatardaǵy jumys­kerler taǵaıyndaıdy. Al ortasha býynnyń (obkom, qalalyq komıssııalar) sany bizde – 242. Olarda da bastaýysh uıymdardyń jumysyna der kezinde qoldaý kórsete alatyn senimdi ári laıyq­ty adamdar bolýy kerek. Biz kadr­lyq quramymyzdy óz ishimizde jań­ǵyrtyp, sol arqyly jańa óki­let­tikteri bar Úkimet úshin naǵyz áleý­mettik áriptes bolýdy usynamyz. Bizdiń tarapymyzdan at­qaryl­ǵan ońdy ister barshylyq. Biraq olar odan da kóp bolýy kerek. Kásipodaqtar eńbek adamynyń quqyq­taryn qorǵaý mıssııasyn tek qo­ǵamdy moıyndatý úshin emes, ár qazaqstandyqtyń múddesi úshin atqarýy tıis. Ábilǵazy QUSAIYNOV, Qazaqstan Respýblıkasy Kásipodaqtar federasııasynyń tóraǵasy