HH ǵasyrdyń basynda qazaq halqynyń bolashaǵy úshin kúresip, halyqtyń ulttyq sana-sezimin oıatýǵa umtylǵan, otarshyldyqqa qarsy shyqqan Alash qozǵalysynyń tarıhtaǵy orny men mańyzy zor. Ǵumyry qysqa bolsa da bul qozǵalys qazaq tarıhynda óshpes iz qaldyrǵan, eń bir aıtýly tarıhı kezeń retinde saqtalǵan.
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq kitaphanasynyń N.Dáýletova atyndaǵy zalynda Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýty, Ulttyq kitaphana jáne «Ádilet» tarıhı-aǵartý qoǵamy Alash qozǵalysynyń 100 jyldyǵyna oraı «Alash dep ǵumyr keshken» jobasy aıasynda «Alash qozǵalysy: tarıhy men taǵdyry» atty respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótkizdi.
Kirispe sóz sóılep, ǵylymı konferensııany ashyq dep jarııalaǵan Ulttyq kitaphana dırektory Janat Seıdýmanovtan keıin sóz alǵan Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýtynyń dırektory, professor Hangeldi Ábjanov, tanymal ǵalym Ábsattar Derbisáli, belgili tarıhshy Mámbet Qoıgeldıev, «Ádilet» tarıhı-aǵartý qoǵamy tóraǵasynyń orynbasary Beıbit Qoıshybaı, M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, professor Aıgúl Ismaqova, «Arys» qorynyń prezıdenti Ǵarıfolla Ánes jáne basqa da belgili tarıhshy ǵalymdar, sarapshylar, ǵylymı qyzmetkerler baıandama jasap, usynys-oılaryn ortaǵa saldy.
Ahmet Baıtursynuly murajaı-úıiniń dırektory Raıhan Imahanbet Almatynyń qaq ortasynda ornalasqan atalmysh mýzeıdiń áli kúnge deıin memlekettiń qaraýyna kirmegenin qynjyla jetkize otyryp, A.Baıtursynov mýzeıin Alash ortalyǵy etý týraly bastama kóterip, óz usynysyn aıtty.
Qazaq halqynyń derbes memleket qurýyna, ulttyq tutastanýyna úlken septigin tıgizgen, azattyq jolyndaǵy kótergen ıdeıalary halyqtyń júregine jol taýyp, saıası sanasyn oıatqan Alash qozǵalysyna arnalǵan jıynda arnaıy qarar qabyldanyp, Alash qozǵalysynyń 100 jyldyǵyna oraı Alash qaıratkerlerine arnalǵan fotoalbom shyǵarý, Alash qozǵalysy jaıly zertteý monografııalar, jınaqtar daıarlaý, Alash zııalylary ashqan «Qazaq» gazetinde 1915, 1916, 1917-shi jyldary tóte jazýmen jaryq kórgen maqalalardy kırıll qarpimen kitap etip shyǵarý, Alash qaıratkerleriniń ómiri men qyzmetine arnalǵan derekti jáne kórkem fılmder shyǵarý, mektepterde, joǵary oqý oryndarynda osy taqyrypta arnaıy keshter, semınarlar, tárbıe saǵattaryn uıymdastyrý, Alash ensıklopedııasyn shyǵarý, Alash qaıratkerlerine keshendi eskertkish ornatý, t.b. birqatar mańyzdy usynystar qabyldandy.
Mıra BAIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY