Qostanaı qalasyndaǵy «Alpamys» aksıonerlik qoǵamy elimizdegi aıaq kıim shyǵaratyn birden-bir kásiporyn. Keńes Odaǵy kezinde de sanaýlylar qatarynda bolatyn. Qazir elimizdiń Qarýly Kúshteri men áleýettik organdardyń barlyǵyn qysqy-jazǵy aıaq kıim túrlerimen qamtamasyz etip otyr. Jaqynda osynda «Nur Otan» HDP Qostanaı qalalyq fılıalynyń ókilderi jáne jýrnalıster keldi. Olardy kásiporyn dırektory Almagúl Sáýdenova fabrıkanyń basty sehyna bastady. Stanoktar qaz-qatar tizilgen atshaptyrym sehta jumysshylar men partııa ókilderiniń ádettegiden erekshe basqosýy ótti.
Kásiporynnyń irgesi 1941 jyly, Keńes odaǵyna fashıstik Germanııa tutqıyldan soǵys bastaǵan kezde qalandy. Anyǵyn aıtqanda, Reseı men Ýkraınanyń soǵys órtinen qaýiptengen aımaqtaryndaǵy mańyzy zor zaýyt pen fabrıkalar Qazaqstanǵa kóshirilgen bolatyn. Qostanaı aıaq kıim fabrıkasynyń tarıhy men taǵdyry HH ǵasyrdy titirentken soǵyspen tikeleı baılanysty. Sodan beri 70 jyl ýaqyt ótti. Munda uzaq jyldar boıy qalyptasqan jumys ujymynyń eńbek dástúri osy kúnge deıin saqtalǵan. Qazir kásiporynda 380 adam jumys isteıdi. Al jospardy shuǵyl oryndaý kerek bolǵan jaǵdaıda jumysshylardyń sany 700-ge deıin baryp jyǵylady. Aıaq kıim fabrıkasynda osy kezge deıin saqtalyp otyrǵan dástúrdiń biri – eńbek áýletteri. Svetlana Krevospıskaıa osynda 16 jasynda kelgen bolatyn. Bolashaq jarymen de fabrıka sehynda tanysty. Svetlananyń enesi de, qaıyn apasy da osy sehta jumys isteıdi eken. Mine, qazir uly Sergeı de ata-anasynyń, ájesiniń izimen aıaq kıim fabrıkasyna keldi. Ol da kelinshegimen osy fabrıkada tanysty, búginde Svetlananyń kishkentaı nemeresi ósip jatyr. Kásiporynda eńbek ótili qyryq jyldan asqandar jıi kezdesedi. Sonyń biri, bas ınjener Anna Bega hanym.
– Instıtýtty bitirgen soń osynda kelgenmin, mine, ýaqyt qalaı ózgerse de ekinshi úıim bolyp sanalatyn fabrıkadan eshqaıda ketpedim, sýyǵyna tońyp, ystyǵyna kúıip kelemin. Biz bir atanyń balalary sııaqtymyz, eńbek demalysynan jumys ornymyzdy saǵynyp oralamyz. Qazir búkil fabrıka bir-aq tynyspen, bir oımen ǵana jumys isteıdi. Ol – otandyq buıymdarǵa tutynýshylardyń nazaryn aýdarý, suranymdy kóbeıtý, – deıdi Anna Vladımırovna.
Almagúl Qasymqyzy taǵy birneshe jumysshyny ortaǵa shaqyrdy. «Bizdiń fabrıka ujymynda eńbeksúıgishtikpen qatar, naǵyz dostyqtyń, patrıottyq sezimniń saltanat quratynyn osydan-aq bilýge bolady», dep nyqtap qoıdy basshy Valentına Passıkti arqasynan qaǵyp turyp. Odan ári Valentına Alekseevna ózi týraly aıtyp ketti.
– Osy ujymda jas kúnimnen beri jumysshy bolyp isteımin. 90-shy jyldary Qazaqstandy mekendegen ózge ulttardyń tarıhı otanyna kóshýi etek alǵan bolatyn. Ýaqyt ta aýyr edi. Meniń úlken ulym Belorýssııaǵa kóshti, men de balalarymnan qalmaı qonys aýdardym. Alaıda, meni týǵan qalama, fabrıkama degen saǵynysh tarıhı otanyma turaqtatpady. Sonymen 2006 jyly Qostanaıǵa qydyryp keldim de, birneshe kúnnen keıin ulyma telefon shaldym. «Ulym, keshir, men Qostanaıda qalamyn, bara almaımyn» dedim. Týǵan fabrıkama kelip, Almagúl Qasymqyzyna «meni qaıta jumysqa alasyz ba?» degende, dırektor: «Sizdi týǵan ujymyńyzdan aıyrýǵa meniń adamgershilik quqym joq» dep jaýap berdi, – dep aǵynan jarylyp áńgime aıtty Valentına Alekseevna.
Jaqynda osyndaı uıyp otyrǵan jumysshy ujymynda «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń bastaýysh uıymyn quraıyq degen bastama kóterildi. Qazir adamdardyń barlyǵy da aqparattan kende emes. «Nur Otan» partııasynyń belsendi qımylyn barlyǵy da biledi. Sonymen onyń qataryna ótýge aryz bergender qatary kóbeıdi. Partııanyń Qostanaı qalalyq fılıalynyń tóraıymy Rımma Bekturǵanova múshelik bıletterin tabys etti.
– Partııa lıderi Nursultan Nazarbaev kezekten tys HIII sezde údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy týraly aıtty. Bul baǵdarlama on jylǵa arnalǵan. Sizder Qazaqstan ekonomıkasyn damytý úshin osy baǵdarlamaǵa úles qosasyzdar. Sondyqtan partııa qatarynda bolý úshin óte oń sheshim qabyldadyńyzdar,–dedi Rımma Shyńǵysqyzy. – Bıyl oblysta osy baǵdarlama sheńberinde 11 joba qolǵa alynyp otyr. Olarda 9 myń qostanaılyq jumys ornyn tabatyn bolady. Qala kórkeıip keledi. Aýylda da alǵa umtylýshylyq bar. Bir adamnyń múmkindigi barlyǵyna birdeı jetpeıdi, al biz Kóshbasshynyń sońynan ergende, onyń bastamalaryn qoldaǵanda ǵana damý jolynan adaspaımyz.
Almagúl Saýdenovanyń aıtýynsha, Qazaqstandaǵy jeńil ónerkásip salasynda «Alpamys» aıaq kıim fabrıkasy sııaqty iri kásiporyndar sırep ketken. Munda óndiristik jabdyqtar, stanoktar da, zamanaýı jańa tehnologııalar da bar. Alaıda, tender kezinde aıaq kıimdi ózderi sııaqty taza teriden tikpeıtin, syrttan satyp alatyn fırmalardyń básekelesip, kıligetini renjitedi eken.
– Bizdiń etikter de, báteńkeler de, jazǵy týflıler de taza teriden tigiledi. Biz jasandy terimen jumys istemeımiz. О́ıtkeni, bizdiń daıyndaǵan aıaq kıimdi eldi qorǵap turǵan sarbazdar – balalarymyz kıedi ǵoı, – deıdi Almagúl Qasymqyzy.
Partııa bıletin alǵan sátte sóz sóılegen jumysshylar kásiporynnyń tender saıyn jeńiske jetýin tilep otyratynyn aıtty. Al suranym bolý úshin olar jumysty barynsha adal, sapaly atqarýǵa tıisti eken. «Biz kásiporyn basshylyǵymen bir kemedemiz. Suranym bolsa – jumys bolady, jumys bolsa – jalaqy kóbeıedi, jalaqy – ár otbasynyń nápaqasy» deıdi olar.
Judyryqtaı jumylǵan eńbek ujymy saılaýǵa da bir kisideı baryp qatysty. Olar óz tańdaýyn jasady. Jaqyn kúnderde fabrıkadaǵy «Nur Otan» HDP bastaýysh uıymy iske kirispek. Elbasynyń jeńisin olar óz jeńisimiz dep qýanyp jatty. О́ıtkeni, nurotandyqtarǵa Elbasy bir taban jaqynyraq.
Názıra JÁRIMBETOVA.
Qostanaı.