​Damý jolymyzdyń jańa sıpaty

Sóıtip, Sırııa daǵdarysyn beıbit túrde retteýdiń alǵysharty jasalyp, Jenevada ótken sırııaaralyq kelissózderge jol ashyldy. Al «Astana prosesi» degen ataýǵa ıe bolǵan bul ıgi shara otandyq jáne sheteldik sarapshy­lar tarapynan halyqaralyq dıplo­ma­tııa­­da mámilegerlik tájirıbeniń ozyq úlgisi tur­ǵysynan óziniń laıyqty or­nyn al­dy dep nyq senimmen aıtýǵa bolady.

Beıbitsúıgish Qazaq elinde, sondaı-aq, alǵash ret HHVIII Dúnıejúzilik qys­qy Ýnıversıada úlken tabyspen ótti. Onyń ashylýyna Elbasy Nursultan Nazarbaev jáne joǵary mártebeli sheteldik meımandar qatysty. Bir aıta keterligi, Qazaqstan Ýnıversıada tarıhynda tuńǵysh ret álemdik rekord jasap, álemniń 57 elinen 2200-deı sportshyny qabyldady. Tikeleı taratylǵan telehabarǵa álemniń 80 eli kóz tikti, kórermen aýdıtorııasy 1 mıllıard adamnan asty.

Elimizdegi demokratııalyq úderis­terdi jetildirý, jalpy memleketimizdiń damýynda mańyzdy betburys jasaý maqsatyndaǵy qolǵa alynyp jatqan saıası reformalar men áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtýlar da osy jyl­dyń irgeli jańalyqtarynyń bire­geıi. О́z basym áýelde Qazaqstan Res­pýblıkasy Prezıdentiniń bılik tar­maqtary arasynda ókilettikterdi qaıta bólý máseleleri jónindegi Úndeýimen tanysqanymda, ejelgi fılosoftardyń biriniń: «Kúte bilgenderge bári óz ýaqytynda keledi» degen naqyl sózin esime túsirdim. Demokratııany syrttan «ımport» retinde elimizge telip júrgen áldekimderdeı emes, onyń tek osynaý topyraqqa ult danalyǵymen astas­tyryp, ótken býynnyń tájirıbesin eskere otyryp tárbıelep, ósirýge tıis ekenimizdi túısindim. Iá, búginde bul bas­tama halyq tarapynan qoldaý ta­ýyp, onyń negizinde jasalǵan zań Par­la­mentte maquldandy. Zańnyń zańdy eke­nin Konstıtýsııalyq Keńes bekitip ber­di. Osylaısha oń-solymyzdy tanı otyryp, álemdik órkenıet kóshine ilesýge bet alǵanymyzdy anyq ańǵarttyq.

Bárimizge belgili, sonaý toqsanyn­shy jyldardyń ortasynda elimizdiń óndiris mekemeleriniń 40 paıyzy toqtap qaldy, 52 mıllıard teńgeden astam jalaqy tólenbedi, zeınetkerler men múgedekter aılar boıy zeınetaqylary men járdemaqylaryn ala almady. О́ndiristi tyǵyryqtan shyǵarýdyń birden-bir joly ınvestısııa tartý bolsa, sosıalızm zańdaryna negizdelgen óndiriske ol ınvestısııa kelmedi. Sondyqtan da, naryqtyq ekonomıkany tezdetip júze­ge asyrý úshin kúshti saıası ortalyq qa­jet boldy, sóıtip el taǵdyryna qatys­ty barlyq jaýapkershilikti Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaev óz moınyna aldy. Nátıjesinde, elimiz óziniń shırek ǵasyrlyq damý kezeńinen abyroımen ótti. Bizdiń tabystarymyz ben jetistikterimizdi búkil álem biledi jáne joǵary baǵalaıdy. Japondyq «Toshiba» korporasııasynyń ókili Akıhıro Takýbonyń: «Egemendigin jarııalaǵannan bergi qysqa merzim ishinde óziniń damýymen, syndarly saıa­satymen, jarqyn bolashaǵymen búkil álemdi moıyndatqan birden-bir el – Qazaqstan», dep aǵynan jarylýy beker emes.

Endi, mine, bıliktiń barlyq tarmaq­tary tıimdi jáne jaýapkershilikpen jumys jasaý úshin, olardyń arasynda tıisti teńgermelik bolý úshin Memleket basshysy saıası reformalarǵa keńinen jol ashyp berdi. Osy rette, Parlament Májilisiniń Úkimetti qurý kezindegi rólin keńeıtip, Parlament pen onyń palatalarynyń Úkimettiń jáne Úkimet músheleriniń qyzmetin baqylaý ókilettiligi kúsheıtildi. Iаǵnı, qabyldanǵan zańnyń mindetti túrde oryndalýyn qadaǵalaıtyn tetikter iske kiristiriletin boldy. Úkimettiń de ókilettiligi keńeıip, anaǵurlym derbes bolady ári oǵan úlken jaýapkershilik júkteledi. Konstıtýsııalyq Keńestiń, sot júıesiniń jáne prokýratýranyń qyzmeti de jetildiriletin bolady.

Jalpy alǵanda, Prezıdent óziniń qyryqqa jýyq ókilettikterin bıliktiń atqarýshy jáne zań shyǵarýshy tarmaq­taryna berip otyr, al bul – dúnıe júzin­degi saıası ómirde óte sırek kez­de­setin qubylys. Bul ózgerister Meml­eket basshysy shette qalady degen­di bildirmeıdi. Bizdiń saıası júıe­miz, Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev myrza aıt­qan­daı, «Myqty Prezıdent, Bedeldi Parlament, Esepti Úkimet» tujy­rymdamasyna negizdeletin bolady.

Kenjebolat JOLDYBAI,

saıasattanýshy