Endigi kezek ekonomıkalyq qatynastarǵa tıesili

Keshe Aqordada Qa­zaq­stan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Astanaǵa resmı saparmen kelgen Ispanııa Koroldigi Úkimetiniń tóraǵasy Hose Lýıs Rodrıges Sapateromen kezdesti.

Mártebeli meımandy qarsy alýdyń barlyq rásimderi aıaqtal­ǵan soń, Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Ispanııa Úkimetiniń tóraǵasy Hose Lýıs Sapatero ekeýara ońasha kezdesip, ekijaqty yntymaq­tas­tyqty damytýǵa qatysty ke­lis­sóz júrgizdi, sondaı-aq óńirlik jáne halyqaralyq máselelerdi talqylady. Premer-mınıstr myrza, men sizdi, siz bastap kelgen delega­sııa­ny kórgenime shyn júrekten qýanyshtymyn, dedi Qazaqstan Prezıdenti kezdesýde. Biz sizdiń kelýińizdi kópten beri kúttik. Biz biletin barlyq kúrdeli jaǵdaı­larǵa qaramastan keldińiz. Bul saparyńyz biz úshin qymbat. Biz dostarmyz. О́mirimizdiń kez kelgen sátinde biz dos bolyp qalýy­myz kerek. Qazirgi álemde eshkimge ońaı emes. Jalpy alǵanda, Eýropada ne bolyp jatqanyn bilý men úshin qyzyqty. Memleket basshysy búginde Qa­zaqstan men Ispanııa ara­syn­da ekonomıkalyq yntymaqtas­tyq­ty arttyrý qajettigin atap ótti. Prezıdenttiń atap ótke­nin­deı, Ispanııa Úkimetiniń Tóraǵa­sy isker adamdar tobyn bastap kelip otyr. Mártebeli meıman Qa­zaqstan Premer-Mınıstrimen kezdesip, jeke menshik kompanııalarmen kezdesýler ótkizdi. Búgin olar birlesip jumys isteıtin bolady. Kelissózder júr­gi­zip, kelisimder jasasady. Bıyl biz Táýelsizdigimizdiń 20 jyldyǵyn atap ótemiz, dedi ári qaraı Qazaqstan Prezıdenti. Osy jyldar ishinde óte jaqsy qarym-qatynastar ornyqty. Endi ekonomıkalyq yntymaqtas­tyq­­ty kóterý kerek. Sizden keıin Joǵary mártebeli Korol keledi dep senemin. Ol ózin jaq­sy sezinedi degen senimdemin. Biz onyń saparyn kútýdemiz. Al siz­diń kelgenińizge qýanyshtymyz. Prezıdent myrza, yqylasty qabyldaýyńyz ben shyn nıetti sózińiz úshin Sizge alǵys aıta­myn, dedi Ispanııa Úkimetiniń tóraǵasy Hose Lýıs Rodrıges Sapatero óziniń sózinde. Bul sa­pa­rymnyń maqsaty – Ortalyq Azııa elderiniń kóshbasshysy Qa­zaq­stan men Ispanııa arasyn­da­ǵy qarym-qatynastardy keńeıtý jáne nyǵaıtý. Bizdiń aramyzda sońǵy 20 jyl ishinde óte jaqsy saıası qatynastar ornyqty. Endi biz edáýir tıimdi bolyp taby­la­tyn energetıkalyq sektorda, ınjenerlik, ınfraqurylymdar, telekommýnıkasııa salalarynda birlesken kásiporyndar ashyp, ekonomıka, saýda baılanysy, ınvestısııa salalaryn keńeıtýimiz kerek. Budan keıin H.L.Sapatero Qa­zaqstan men Ispanııa arasyn­da­ǵy ekonomıkalyq yntymaq­tas­tyqtyń perspektıvaly ekenine toqtaldy. Onyń toqtalyp ót­kenindeı, eki memleket te bolyp ótken jaǵdaılardan óte jaqsy sabaq aldy. Sondyqtan ónimdi ekonomıkalyq ósim, ınnova­sııa­lyq ekonomıka úshin qyzmet jasap, ósimniń tek qarjylyq ósim­ge qaraı anyqtalýyna jol bermeý qajet. Osylaı degen ol Qazaqstan Prezıdentine Ispanııa basshy­sy­nyń sálemin jetkizdi. Joǵary mártebeli ózi tarapynan Sizge shyn júrekten shyqqan sálemin jetkizýimdi ótinish etti, dedi H.L.Sapatero osy týraly. Ol Siz­diń elińizdiń jaqsy dosy. Árıne, meniń bul saparymda jetekshi ıspandyq kompanııalar­dyń basshylary birge keldi. Bul saparym jańa múmkindikter úshin jańa tereze ashady. Men Sizdi elińiz qabyldaǵan qadam­dar­men, Qazaqstan Táýelsiz­di­giniń 20 jyldyǵymen, ásem as­ta­na­l­aryńyzben quttyqtaımyn! Astana – meni zor áserge bólegen qala. Qysqa merzimde osyndaı qala salý – tańdanarlyq jáıt. Bul sizderdiń eldiń kúsh-jigeri men qýatyn bildiredi. Osy tusta Elbasy meımanǵa elorda týraly qysqasha maǵlu­­mat bere ketti. On jyl ishinde qalanyń ekonomıkasy 50 ese ósti, dedi Nursultan Nazarbaev. Eger osy jyldar ishinde jalpy ósim bizde 8-10 paıyz bolsa, onyń ishinde 2 paıyzdy qala ekonomıkasy berdi. Ol ýaqytta kóp eshnárse joq edi. Aqordaǵa 2004 jyly kóshtik. Bul mańaı 2002 jyly ashyq jatqan dala bolatyn. Bizdiń ózimiz de Astanamen maqtanamyz. Basqa qalalar da qazir damyp keledi. Astanaǵa qarap damýda. Qazaqstan Prezıdenti men Is­panııa Úkimetiniń basshysy kezdesý barysynda atap ótke­nin­deı, Qazaqstan – Ispanııa ara­syndaǵy saıası yntymaqtastyq búginde ornyqty damyp keledi. Ispanııa Qazaqstannyń Eýro­pa­da­ǵy negizgi strategııalyq árip­testeriniń biri bolyp tabylady. 2009 jyldyń shildesinde Qazaq­stan men Ispanııa arasynda stra­tegııalyq áriptestik týraly shartqa qol qoıylǵan. Sondaı-aq resmı Astananyń EQYU-ǵa tóraǵalyq etý ótinishine Ispanııa belsendi túrde qoldaý kór­setti. Onyń ústine, Ispanııa 2007 jyly EQYU-ǵa tóraǵa­ly­ǵy kezinde Madrıdte ótken EQYU Syrtqy ister mınıstr­leri­niń keńesinde Qazaqstannyń kandıdatýrasy boıynsha oń sheshim qabyldanýyna erekshe yq­pal jasady. Aqordadaǵy keshegi kezdesýde taraptar endi ekonomıkalyq baı­lanystardy damytýdyń kezegi kelgenine de nazar aýdarǵan edi. Statıstıkalyq málimetterge júginsek, 2010 jyly Qazaqstan men Ispanııa arasyndaǵy taýar aınalymy 1,021 mıllıard AQSh dollaryn quraǵan. Bul 2009 jylmen salystyrǵanda 45 paı­yzǵa artyq. Qazaqstan Ispa­nııa­ǵa negizinen munaı jáne onyń ónimderin, qara metall, qorǵa­syn, taǵy basqa ónimderdi eks­porttap keledi. Al Ispanııa Qa­zaqstanǵa ónerkásip, aýyl sha­rýa­shylyǵy jáne medısınalyq jabdyqtar, metall qurylǵyla­ryn, qurylys materıalda­ryn jiberýde. Ispanııa Qazaqstan ekono­mıkasyna edáýir kólemde ınvestısııa salǵan. Onyń jalpy kó­lemi 115,2 mıllıon dollardy quraıdy. Bul málimet ınvestısııa kóleminiń jyldan jylǵa artyp kele jatqanyn kórsetedi. Qazirgi kezde Qazaqstanda 30-ǵa jýyq birlesken kásiporyn ju­mys isteıdi. Ásirese, «Indra», «Talgo», «Iberdrola», «Imabe Iberıka», «Maksam» sekildi kompanııalardyń jumysyn atap ótkenimiz jón. Mine, bular Qazaqstan men Ispanııa arasyn­daǵy ekonomıkalyq baılanys­tar­dyń ýaqyt ótken saıyn jandana túskenin kórsetedi. Álısultan QULANBAI. Sýretti túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.