Denge shıpa, boıǵa qýat syılaǵan

Elimizdiń 2011-2015 jyl­darǵa arnalǵan «Salamatty Qa­zaqstan» baǵdarlamasynyń kóz­de­gen maqsaty – medı­sı­nalyq mekemelerdi sońǵy úl­gidegi tehnologııamen jabdyq­taý, sol teh­nologııany jetik meńgergen ma­man­dardy daıarlaý bolsa, mu­nyń ózi sońǵy jyldary ózekti máselege aınalýda. Bul, túptep kelgende, aýyrǵan soń emdelýdi emes, sol aýrýdy boldyrtpaýdy jaqtaıtyn baǵdarlama. Respýblıkada qan aına­ly­my júıesi aýrýlarynyń ishinde júrek-qan tamyrlary dert­teri­niń keń taraǵany ári ólim-ji­tim­niń kóbeıýi qazaq qoǵamyn alań­datyp otyrǵany belgili. Sońǵy jyldary jańa tehnologııany engizý, bilikti mamandar daıarlaý nátıjesin­de bul aýrýlarmen kú­restiń de qarqyn ala bastaǵany seziledi. Júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń ishinde qoǵamy­myzda eń kóp kezdesetin aýrý stenokardııa, ateroskleroz, ıshe­­mııa, mıokard ınfarktisi sııaqty syrqat túrleri dendep tur. Bular jalpy alǵanda, qan aınalymy júıesiniń aýrýlary. Qazaqstan osy aýrýlar boıyn­sha ólim-jitim jaǵynan TMD el­deriniń ishinde birinshi oryn­da eken. Árıne, ókinishti. Elimizde medısınanyń osy za­mandyq dıagnostıkalaý jáne emdeý qondyrǵylary paıdala­ny­­lyp, jańa tehnologııalardy ıgerýdiń nátıjesinde sońǵy bes­­jyldyqta onkologııalyq aý­rý­­lardyń birshama turaqtal­ǵa­nyn atap ótýge bolady. Respýblıkada negizinen onkologııalyq aýrýlarmen kúres úsh baǵdar­la­ma bo­ıyn­sha júzege asýda. Olar­dyń bi­rinshisi – aýrý belgilerin erte anyqtaýǵa negizdelgen bolsa, onyń ózi eki baǵytta júzege asyp jatyr. Áıelderdiń jatyr moıny isikteri men sút bezderi isikterin erte anyqtaý arqyly olardyń boıynda endi-endi ǵana paıda bolyp kele jatqan qaterli derttiń asqynyp ketýine jol bermeýge bolady deı­di mamandar. Elimiz boıyn­sha qaterli isik­tiń aldyn ókpe isi­gi bermeı kele jatyr eken. Ke­ıingi oryn­dardy sút bezi, teri, asqazan qa­terli isikteri ıemdengen. 80 jyldyq tarıhy bar Pre­zıdenttiń Is basqar­ma­sy­na qa­ras­ty ortalyq klını­ka­lyq aýrýhanada adam­dardyń densaý­ly­­ǵyn jaqsartýǵa aı­ryqsha mán be­rip, medısına­lyq kómek kór­se­týdiń tıimdi ádisterin paı­da­lanyp, iske ser­gek qaraý erekshe nazarǵa alynǵan. Munda naý­qas­tyń jaǵdaıyn aldyn-ala bilip, shuǵyl shara qoldany­lady. Emdeý, dertterdi anyqtaý, operasııa jasaý jóninen úlken jetistikterge jetip otyrǵan ujymda ómir boıy izdeniste jú­retin, talaı adamdardyń kó­ńi­line shýaq seýip, denge shıpa, boıǵa qýat syılap júrgen ám­bebap mamandar qatary mol. Biz búgin son­daı aq halatty abzal jandardyń bir tobyn siz­der­diń nazarlary­ńyz­ǵa usynyp otyrmyz. Mamandardyń aıtýynsha, qa­zirgi ýaqytta keıbir qalta­ly­lar­dyń ishinde shetel asyp emdelip jatqandar bar. «Basqa elde sul­tan bolǵansha, óz elińde ultan bol» demekshi, basqa elge barý­dyń qajeti joq. Elimizde em­delýdiń barlyq múmkin­dik­teri bar, deıdi mamandar. Me­dısına salasyna jyl saıyn mıllıard­taǵan qarajat bólinýde. QR Prezıdenti Is basqar­ma­synyń klınıkalyq aýrý­hananyń ujymyna adal eń­bek­teriniń jemisin kóre be­riń­der, el qurmetine bólene berińizder degimiz keledi. Ǵalym QURASh, jýrnalıst.