Qasıetti ramazan qutty bolsyn!

Qurmetti musylman baýyrlar, qymbatty otandastar! Barshańyzdy múbárak Ramazan aıynyń kelýimen shyn jú­rekten quttyqtaımyn! Bıyl – súıikti Otanymyz úshin erekshe jyl. El táýelsizdiginiń 20 jyl­dyǵy. Dál osy aıtýly kezeńde egemen elimiz Islam Ynty­maq­tas­tyǵy Uıymynyń tizginin qol­ǵa alyp, qazaqtyń baıtaq da­la­sy­nyń shejire-tarıhy ıslammen bite qaınasyp jatqandyǵyn dúı­im jurtqa pash etýde. Osy­naý mártebeli qyzmette elimizge Alla taǵaladan  zor abyroı ná­sip etýin tileıik. Ramazan – on eki aıdyń sul­tany, berekeli de keshirimi mol aı. Bul aıdyń basty ereksheligi, Alla taǵala ıslamnyń bes pa­ry­zynyń biri bolǵan orazany osy aıda ustaýdy  paryz etti. Ekinshi­den, adamzat balasyn týra jolǵa baǵyttaıtyn, aqıqat pen jal­ǵan­dy, saýap pen kúná arasyn­daǵy paryqty aıqyndap beretin qasıetti Quran osy aıda tú­si­rildi. Sondyqtan bul aıda oqyl­­­ǵan Quran aıattarynyń saýaby, atqarǵan izgi is-amaldardyń sa­ýa­by ózge aılarǵa qaraǵanda ese­lep artady. Qudsı hadıste Alla ­taǵala bylaı deıdi: «Oraza tek Men úshin. Onyń syıyn (saýa­byn) О́zim ǵana beremin. О́ıt­ke­ni, pende Men úshin shaqýat qa­la­ýy men iship-jeýden bas tart­ty». Úshinshiden, myń aıdan da qaıyrly Qadir túniniń osy aıda oryn alýy da Jaratýshynyń pen­desine tartýy. Ramazan aıynda oraza ustaý – musylman adamnyń moınyn­da­ǵy bes paryzdyń biri. Qasıet­ti Quranda: «Eı, ıman keltirgender! Senderden burynǵylarǵa paryz etilgendeı taqýalyqqa je­­týleriń úshin oraza ustaý senderge de paryz etildi» («Baqara» súresi, 183-aıat) – dep buı­ryl­ǵan. Árıne, burynǵy ótken paı­ǵambarlardyń úmbetteri de óz kezeginde oraza ustap ótken. Hadıs-sharıfte: «Islam bes tirekke negizdelgen: Alladan basqa eshbir qudaı joqtyǵyna jáne Muhammed Onyń elshisi ekenine kýálik berý, namaz oqý, zeket berý, qajylyq jáne ramazanda oraza tutý», dep oraza ustaý ıslamnyń shartynan ekendigin bildirse, myna hadıste: «Kimde-kim shyn kóńilmen ılanyp, ká­mil ımanmen, saýabyn Alla­ ta­ǵaladan kútip, Ramazan orazasyn ustaıtyn bolsa, onyń ótken kú­nálary keshiriledi» deı kele, orazanyń ulyq ǵıbadat ekendigin súıinshileıdi. Demek, pendelikpen istegen kemshilik-qate­lik­terge ókinip, táýbege kelip, saýa­byn Alla taǵaladan úmit ete oraza ustaǵan jaǵdaıda barsha ja­mandyqtarǵa keshirim bolary shú­básiz. Kúnásiz adam bolmaı­tyn­dyǵyn eskersek, oraza aıy sol ótken kúnálardyń keshirilýi­ne sebep bolmaq, baýyrlar! Oraza ustaǵan kisige beriletin saýapty tilmen aıtyp jetkizý de, sıpattaý da múmkin emes. Ramazan aıy tek orazanyń saýa­byna keneletin emes, kúnálar­dyń da keshiriletin keshirim aıy. Ja­rat­qan Alla oraza usta­ǵan­dar­dy kóz kórmegen, qulaq estimegen jáne adamzat qııaly jetpeıtin jaq­sy­lyǵymen marapattaıdy. Adam pendelikpen ózge qul­shy­­lyqty kórer kózge, ataq, aby­roı úshin jasaýy múmkin. Alaıda ora­zany kórer kózge, rııa­lyq­pen tuta almaıdy. Oraz­a­ny Alla­ǵa shyn sengen musyl­man ǵana ustaıdy. Alaıda, oraza tek tańnyń aty­synan kúnniń batysyna deıin nár tatpaý ǵana emes. Oraza – rýhtyń azyǵy, tánniń shıpasy. Ol densaýlyqty saýyqtyrý ar­qy­ly tándi rýhanı tazartady. Ar­daqty Paıǵambarymyz (s.ǵ.s.): «Oraza ustańdar, densaýlyqtaryń jaqsy bola­dy», – dep tekten tek aıtpaǵan. Oraza – musylman úshin úlken sabyr mektebi. Aýzy bekitýli jan ádep bilmes pendelerdiń ózine jasaǵan keıbir oǵash is-áre­ketterin kórip, turpaıy sóz­derin estise de: «Men oraza­myn» degen bir aýyz sózben nápsisine toqtaý salyp, sabyr­ǵa keledi. Al, sabyrlylyqtyń syıy – jánnat. Ramazan aıynda qulshylyǵyn arttyrǵan musylmannyń árbir jasaǵan is-áreketterine eselep saýap jazylyp, rızyq-nesibesi ar­ta­dy. Kimde-kim oraza usta­ǵan­ǵa aýyz ashtyrsa, onyń kúnálary keshirilip, oraza ustaǵannyń saýa­byn­daı saýap alady, odan oraza ustaýshynyń saýaby kemimeıdi. Bir­de sahabalar ardaqty Elshige (s.ǵ.s.) kelip: «Ýa, Alla­nyń Elshisi! Bizdiń árbirimizdiń oraza usta­ǵandy tamaqtandyrýǵa shamamyz jete bermeıdi» – degende Alla Elshisi (s.ǵ.s.): «Alla taǵala eń bolmasa bir túıir qu­r­ma, tipti bir urttam sýmen bolsa da qamqorlyq jasaǵanǵa saýabyn beredi ...» – degen. Sondyqtan kedeı-ǵaripterdi bir kún bolsa da toıyndyryp, qaraýsyz qalǵan músápirlerdiń janynan tabylsaq, Alla taǵala­nyń sheksiz raqymyna bóleneri­miz haq. Osy tusta, elimizdegi barsha kásipker azamattardy osyndaı ulyq Ramazan aıynda beriletin mol saýap úshin ózgege qol ushyn sozyp, qaıyrymdylyq jasaýǵa, ıgi is-sharalardy meılinshe kóbi­rek atqarýǵa shaqyramyn. Jurty­myz qasıetti aıda Alla taǵala­nyń ashýy men qaharyn týdyrýǵa sebepshi araq-sharaptan, sharıǵa­ty­myz tyıym salǵan basqa da haram is-áreketterden aýlaq bolsa degen tilegim bar. Meıramhanalar men jıyn-toılarda ishkiliktiń eshbir túri ishilmese, dúkenderde satyl­masa. Sóz sońynda aıtarym, oraza­nyń jyldan jylǵa on kúnge keıin shegerilýine  baılanysty bıyl tamyzdyń alǵashqy kúnderi­nen bastalyp, ystyq aptapqa tuspa-tus kelmek. Bul óz kezeginde mu­syl­man jamaǵatynyń tó­zimdiligi men sabyrlylyǵyna synaq ispetti. Shildeniń aptap ysty­ǵynda aýyz bekitsek, Paıǵam­barymyz (s.ǵ.s.) súıinshi­le­gen­deı, jánnattaǵy «Raııan» qaqpa­synyń esigin ashýymyzǵa septigin tıgizer, ınshallah! Qurmetti áleýmet! Barsha­ńyz­ǵa taýfıqty ǵumyr tileımin. Nıetterińiz qabyl, muratta­ry­ńyz asyl bolsyn! Júzderi­ńizge nur, júrekterińizge ıman shýaǵy uıalaı bergeı! Jurty­myz ty­nysh, Otanymyz aman, táýelsiz eli­mizdiń mártebesi asqaqtap, ynty­maǵymyz jarasyp, Alla taǵala­nyń qut-berekesi darı bergeı! Sheıh Ábsattar qajy derbisáli, Qazaqstan Musylmandary dinı basqarmasy men Orta Azııa múftıler keńesiniń tóraǵasy, bas múftı.   «Ramazan – adamdarǵa týra jol nusqaýshy, aq pen qarany aıyrýshy, bekem tutynatyn jolbasshy retinde Quran túsirile bastaǵan aı. Ramazan aıy týǵanyn kórgen adam birden oraza ustaıtyn bolsyn. Eger bireýler aýrý bolyp, áıtpese jolsaparda júrse, onda basqa kúnderde ótesin. Alla senderge jeńildik bolýyn qalaıdy, aýyrlyq túsirgisi kelmeıdi».

«Baqara» súresi, 185-aıat.

RAMAZAN AIYNYŃ ORAZA USTAÝ MEN NAMAZ OQÝ KESTESI Ramazan kestesi ESKERTÝ: 1. Bıylǵy Ramazan aıy 29 kún bolyp, ol 1 tamyz – 29 tamyz kúnderine sáıkes kelip tur. 2. Sáresi ýaqyty tań namazyna 10-15 mınýt qalǵanda toqtalady. Pitir sadaqa 150 teńge. 3. Tamyz aıynyń 26-synan 27-sine jumadan senbige qaraǵan tún – qasıetti Qadyr túni. 4. 30 tamyz kúni – Oraza aıt namazy. Aıt namazy Astana qalasynda tańǵy 07.00-de oqylady. 5. Orazanyń nıeti: Alla razylyǵy úshin tańnan kún batqanǵa deıin ramazan aıynyń orazasyn ustaýǵa nıet ettim. 6. Aýyzashar duǵasy: Iá, Alla! Seniń rızalyǵyń úshin oraza ustadym. О́ziń bergen rızyqpen aýyz ashtym. Saǵan ıman etip, saǵan táýekel ettim. Ramazan aıynyń erteńgi kúnine de aýyz bekitýge nıet ettim. Sen meniń ótken jáne keler kúnálarymdy keshire gór!

Sádýaqas qajy Ǵylmanı meshiti