JUMYSTAR STRATEGIIаǴA SÁIKES JÚRÝDE

Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrliginde Úkimet basshysy Kárim Másimovtiń qatysýymen keńeıtilgen alqa májilisi bolyp ótti. Onda mınıstrliktiń 2009 jyldyń jumys qorytyndysy jáne 2010 jyly alǵa qoıylyp otyrǵan mindetter qaraldy. Aldymen atalmysh mınıstrlik basshysy Nurǵalı Áshimov ótken jyl qorytyndysy boıynsha at­qarylǵan jumystar týraly egjeı-tegjeıli baıandap berdi. Mınıstr­lik qyzmetiniń 2009-2011 jyldarǵa arnalǵan strategııalyq josparyna sáıkes qorshaǵan orta sapasyn tu­raqtandyrý jáne jaqsartý, elimiz­diń ornyqty damýǵa kóshý tetik­te­rin qurý, sondaı-aq gıdrome­te­o­ro­logııalyq jáne ekologııalyq mo­nıtorıngti jańǵyrtý jáne júrgizý baǵytynda júrgizilip jatqandyǵy­nan habardar etti. Mınıstrlik ótken jyly Eko­lo­gııalyq kodekske birqatar ózge­rister men tolyqtyrýlar engizý maqsatynda birneshe zań jobala­ryn ázirlep, Parlamenttiń qa­raýyn­da maquldatqan bolatyn. Nurǵalı Áshimovtiń aıtýynsha, qabyldanǵan jańa zańdar ruqsat berýdegi talaptar men óndiristik ekologııalyq baqylaýdy qataıtýǵa jáne sottyq tájirıbeni keńeıtýge múmkindik týǵyzyp otyr eken. 2009 jyldyń kórsetkishterine kóz jibersek, ol jınalǵan ekolo­gııa­lyq tólemder men aıyppuldar so­masy 97 mlrd. teńgege artqan­dy­ǵyn kórsetedi. Bul baqylaýdyń qatańdatylǵandyǵynan habardar etedi. Bir ǵana mysal, 1077 kásip­orynnyń 223-ine qorshaǵan or­ta­ny emıssııalaýǵa ruqsat berilme­gen. Mundaı qatań sharalar qol­da­ný strategııalyq jospardaǵy kór­setkishterdiń birtindep oryn­da­lyp kele jatqandyǵyn, atap aıt­saq, atmosferaǵa shyǵaryndylar 3,3 mln.-nan 3,1 mln.-ǵa, lastanǵan sý tógindileri 2,9 mln.-nan 2,85 mln.-ǵa tómendegenin kórsetedi. Iаǵnı, Elbasynyń lastaýshy zat­tar­dyń emıssııasyn tómendetý týraly tapsyrmalary ekonomı­kalyq ósimge táýelsiz oryndalýda. Elimiz ótken jyly klımattyń ózgerýi týraly Kıoto hattamasy­nyń qoldaýshysy boldy. Osy oraıda Memleket basshysy mı­nıs­tr­likke parnıkti gazdar saý­da­sy­nyń tetikterin pysyqtaýdy tap­syrǵan bolatyn. Qazaqstan Ko­pengagen sheshimine sáıkes par­nık­­ti gazdardy tómendetý boıyn­sha erikti mindettemelerdi qabyl­dady. Onda parnıktik gazdardyń kólemin tekserý úshin Qazaqstanǵa sarapshylar jiberý jónindegi sheshim qabyldandy. 2009 jyly Kıoto hattamasy tetikteri aıasynda 20 joba ázirlengen. Ol energetıka boıynsha júzege asyrylmaq. Qor­shaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi  2010 jylǵy ESKATO elderi jáne 2011 jyly ótetin Eýropa elderi qor­shaǵan ortany qorǵaý mınıs­tr­le­riniń konferensııalaryna daı­yn­dyq barysy aıasynda belsendi jumys júrgizýde. Bir aıta keter jáıt, Qazaqstannyń belsendiligi ulttyq ekologııalyq máselelerdi sheshý úshin kóptegen halyqaralyq jobalardy elimizge tartýǵa múm­kindik bermek. О́tken bes jyl ishinde 35 myń ga qaraýsyz qalǵan jer qalpyna kel­tirilse, 105 myń ga tozǵan jaıylymdyq jer qalpyna keltirilgen. Nátıjesinde mal basynyń artýy baıqalǵan. Búginde mınıstrlik aldyna qoıylyp otyrǵan mindetter san-alýan. Sonyń biri trans­she­ka­ra­lyq ózenderdi paıdalaný jáne qor­ǵaý máselesi óte ózekti bolyp otyr. Kórshiles Qytaı elimen bul másele jóninde qorshaǵan ortany qorǵaý jáne sý resýrstaryn bir­le­sip paıdalaný salasyndaǵy ke­li­simder boıynsha kúrdeli kelis­sóz­der júrgizilýde. Baıqońyr ǵarysh aılaǵy máselesi boıynsha Reseı tarapymen kelissózder ná­tıjesinde “Baıqońyr” kesheni aýmaǵynda elimiz zańnamasynyń talaptaryn saqtaýdy kózdeıtin jańa hattamanyń erejesi kelisildi. Sondaı-aq, zalaldy óteý jáne eko­logııalyq quqyq buzýshy­lyq­tar­ǵa jaýapkershilik máseleleri aıtyldy. Endi aldaǵy ýaqytta qaldyqtar men lastanýlardy joıý boıynsha is-sharalar birigip ót­kiziletin bolady. Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstri Nurǵalı Áshimov 2010 jyldyń basty mindetterine kóshe otyryp elimizde tutyný jáne ón­di­ris qaldyqtarynyń jaǵdaıy áli kúnge deıin kúrdeli ekendiginen ha­bar­dar etti. Onyń aıtýynsha, eli­miz­de 22 mlrd. tonna qaldyq jı­naqtalǵan kórinedi. Onyń ishinde 16 mlrd.-tan astamy tehnogendik mıneraldy túzilimder, 6 mlrd.-qa jýyǵy qaýipti jáne 96 mln. tonna turmystyq qatty qaldyqtar. Jyl saıyn 700 mln. tonnaǵa jýyq óndiristik qaldyqtar túzilse, onyń 250 mln. tonnasy  ýly qaldyqtar qataryna jatady. Turmystyq qat­ty qaldyqtardyń negizgi bóligi kom­ponentterge bólinbesten tasy­maldanyp, ashyq qoqystarda qoı­ma­lanady eken. Onyń 97 paıyzy ekologııalyq jáne sanıtarlyq zańnama talaptaryna sáıkes kel­meı­di. Turmystyq qatty qaldyq­tar­dyń 5 paıyzy ǵana kádege ja­ratylady nemese órteledi. Bul másele boıynsha vedomstvoaralyq jumys toby qurylyp, qaldyqtar má­selesin qaraıtyn zańnamaǵa óz­ge­rister engizý týraly joba ázir­lenipti. Elbasynyń Shetel ınvestor­la­ry keńesiniń 18-otyrysynda  bergen óndiris jáne tutyný qal­dyq­taryn basqarýdyń ulttyq or­talyǵyn qurý týraly tapsyrma­sy­na oraı “2010-2014 jyldarǵa ar­nal­ǵan jasyl damý” memlekettik baǵ­darlamasynyń jobasy ázirlen­di. Baǵdarlamanyń maqsaty qor­shaǵan orta sapasyn jaqsartý jáne qoǵamnyń ekologııalyq or­nyq­ty damýynyń qolaıly deń­geıin qamtamasyz etý bolyp ta­bylady. Jobaǵa júzege asý ústin­degi jáne ázirlený deńgeıindegi baǵ­darlamalar engen. Baǵdarlama­ny iske asyrýdyń negizgi tetikte­ri­niń biri – “Jasyl damý” óndiris jáne tutyný qaldyqtaryn bas­qa­rý­dyń ulttyq ortalyǵyn qurý. Or­talyqtyń negizgi maqsaty – ta­bıǵatty qorǵaý is-sharalaryn iske asyrý, qorshaǵan ortany qorǵaý salasynda kásipkerlik ornyn da­mytý, ekologııalyq ınnovasııany endirý, tehnologııalyq keshender jáne ekologııalyq jabdyqtar shyǵaratyn zaýyttar qurý bolmaq. Joba 2020 jylǵa deıingi strate­gııa­lyq jospardy iske asyrý sheń­berinde usynylatyn memlekettik baǵdarlamalar tiziminiń jobasyna engizildi. Alaıda jumysty atqarý ba­rysynda ózge mınıstrlikter men vedomstvolar tarapynan týyndaǵan qıyndyqtarǵa baı­la­nys­ty Nur­ǵalı Áshimov Úkimet basshy­synan qoldaý kórsetýin surady.  Memle­kettik ekologııa­lyq sa­raptama, gıdrometeoro­lo­gııa­lyq jáne eko­logııalyq monı­torıngti jańǵyrtý jáne júrgizý, sondaı-aq transshe­karalyq ózen­der sýynyń sapasy men olardyń lastanýy máselesi, sý bólý prob­le­malary da nazardan tys qal­mady. Keńeıtilgen alqa májilisinde Premer-Mınıstr Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrliginiń atqarǵan jumysyna joǵary baǵa bere otyryp, bıylǵy jylǵa bir­qatar mindetter men tapsyrmalar berdi. Sonymen qatar, Qazaq­stan­nyń jedeldetilgen ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarla­ma­syna kiretin ekologııa­lyq jo­ba­lar­dy muqııat baqylaýdy tap­syrdy. Venera TÚGELBAI. JER QATYNASTARY SALASYNDA QORDALANǴAN MÁSELE BOLMAÝY TIIS Premer-Mınıstr Jer resýrstaryn basqarý agenttigine osyndaı mindet júktedi Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń qatysýymen Jer resýrstaryn basqarý agenttiginiń keńeıtilgen alqa májilisi bolyp ótti. Onda agenttik tóraǵasy О́mirzaq О́zibekov osy vedomstvonyń 2009 jylǵy atqarǵan jumysy men alda turǵan mindetter týraly baıandama jasady. Agenttik basshysynyń aıtýy boıynsha, bul uıym esepti jyl el basshylyǵy men Úkimettiń bergen tapsyrmalaryn tolyq oryndap shyqqan. Sonyń ishinde kórshi eldermen aralardaǵy shekaralardy resimdeýge qatysty arnaýly ju­mys­tar júzege asyrylǵan. Jerge kadastr men monıtorıng júrgizý­diń, kartografııalyq qujattar ázirleýdiń jumystary atqaryldy. Elbasy aýyl sharýashylyǵyna qatysty eki mindetti atap kórset­ken bolatyn. Olar – elimizdiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtama­syz etý jáne aýyl sharýashy­ly­ǵy­nyń eksporttyq áleýeti men bá­sekelestik qabiletin arttyrý. Bul mindetterdiń oryndalýynda eli­mizdiń jer resýrstaryn iske qo­sý­dyń, jerdi oryndy paıdalanýdyń mańyzy zor. Biz osy baǵytta bir­qa­tar jumystardy júzege asyr­dyq, deı kele eseptik kezeńde jeke jáne zańdy tulǵalarǵa berilgen aýylsharýashylyq jerlerin re­simdeý men qujattandyrý, kadastr júrgizýde avtomattandyrylǵan júıe­ni odan ári damytý jumys­ta­ry júrgizilgendigin aıtyp ótti. 2009 jyly 425 myń jer telimi avtomattandyrylǵan bazaǵa tirke­lipti. 112 myń memlekettik jer kadastrynyń málimetteri berilgen. 2009 jyldyń 1 jeltoqsa­nyn­da­ǵy málimet boıynsha elimizde 3,9 mıllıon jer-kadastrlyq ister tirkelgen. 290,1 myń ótinish boı­ynsha jeke jáne zańdy tulǵalarǵa satý úshin jer telimderiniń derbes qujattary daıyndalǵan. Sonymen qatar, topyraq qu­nar­lylyǵyn zertteý baǵytynda da jumystar júrgizilgen. 2009 jyl­dyń 1 qarashasyndaǵy málimet boıynsha jıyny 179,6 mıllıon gektar jerge zertteý jumystary júrgizilgen. Bul barlyq aýyl­sha­rýashylyq jeriniń 80,8 paıyzyn quraıdy. О́mirzaq О́zibekovtiń aıtýy boıynsha, qazirgi ýaqytta aýyl sha­rýa­shylyǵynyń naqty paıda­la­nýynda 91,7 mıllıon gektar jer bar. Sońǵy jyldary bos jatqan jerlerdi ıgerip, aınalymǵa qosý nátıjesinde atalǵan kórsetkish bir­te-birte ulǵaıyp keledi. О́tken jyldyń ózinde aınalymǵa taǵy da 3 mıllıon gektardaı aýylsharýa­shy­lyq jeri qosylyp otyr. Sharýa qojalyqtaryna jer telimderiniń tólqujattaryn ázir­leý jumysy odan ári jalǵasty. Eseptik kezeń ishinde jıyny 4,7 mıl­lıon gektar jerdi qamtıtyn 21,7 myń jer teliminiń qujattary ázirlendi. Sóıtip, qazirgi kúni sha­rýa qojalyqtarynyń 71,4 paıyzy jer telimderiniń tólqujatyna ıe boldy. Agenttikke júktelgen mańyzdy mindetterdiń biri jer salasyndaǵy zańdylyqtyń durys oryndalýyn qadaǵalap otyrý. Osy boıynsha agenttik jylma-jyl jerdi qorǵaý men paıdalaný jóninde memle­ket­tik baqylaýdy qamtamasyz ete oty­ryp, tıisti tekserýler júrgizip otyrady. Sońǵy kezde tekserý jumystarynyń belsendi sıpat alýyna baılanysty jer salasyn­daǵy zań buzýshylyqtardy ashýda kóptegen jumystar tyndyryldy. Máselen, agenttik málimeti boı­yn­sha 2006 jyly 2424 zań buzý­shy­lyq ashylsa, 2007 jyly – 3438, al ótken jyly 7998 zań buzý fak­tileri tirkeldi. Soǵan sáıkes tıisti sharalar belgilendi. 2009 jyl­dyń ózinde ǵana 11392 sý­bek­tide zańdardyń saqtalýy tekse­ril­di. Osy boıynsha anyqtalǵan zań buzý faktilerine sáıkes 301,2 mıllıon teńgeniń aıyppuly sa­lyn­dy, 302 eskertý jasalyndy. О́mirzaq О́zibekov óz sózinde sýarmaly jerlerdi paıdalaný prob­lemalaryna toqtaldy. Onyń aıtýynsha, elimizde 2,1 mıllıon gektar sýarmaly jer bolsa, onyń 70 paıyzdan astamy elimizdiń oń­tústik-shyǵysynda, atap aıtqanda, Ońtústik Qazaqstan, Jambyl, Almaty, Qyzylorda, Shyǵys Qa­zaqstan, Pavlodar oblystarynda shoǵyrlanǵan. О́kinishke qaraı, qa­zirgi kúni osy sýarmaly jerlerdiń 30 paıyzy paıdalanylmaı otyr. Oblys basshylary tarapynan osy sanattaǵy jerlerdi túgendeý, paı­dalaný jónindegi jumystardy júzege asyrý jaǵy jetkiliksiz. Al sýarmaly jerdiń beretin paıdasy tálimi jerlerge qaraǵanda álde­qaıda artyq ekendigi belgili. Munan keıin sóz kezegi Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar oblysta­ryn­daǵy agentikke qarasty óńiraralyq jer ınspeksııasynyń bastyǵy Vladımır Solovevke berildi. Ol júzege asyrylǵan jerdi qorǵaý, ka­dastrlyq, monıtorıngtik, tólqu­jat­tandyrý baǵytynda júrgizilgen jumystarǵa toqtaldy. Parlament depýtattary Raýan Shaekın men Ivan Chırkalın qazirgi qoldanystaǵy jer zańdy­lyq­taryna qatysty másele kóte­rip, onyń keıbir tustaryn retteý qajettigin aıtty. Máselen, Raýan Shaekınniń aıtýynsha, zańǵa soń­ǵy jyldary engizilgen ózge­risterge sáıkes qazir aýyl sharýashy­ly­ǵyn­daǵy jer telimderi de aýk­sıondyq negizde satylatyn bolyp júr. Alaıda, alystaǵy aýdandarda jer satyp alýǵa degen yqylastyń azdyǵynan mundaı aýksıondardy zańdy túrde júrgizýdiń múmkindigi joqtyń qasy. Aýksıonǵa kóbinese bir ǵana tulǵa, atap aıtqanda, jer telimin paıdalanyp otyrǵan sha­rýa­shylyq ıesi ǵana keletin bol­ǵandyqtan jer baǵasyn belgileýde básekeles adamnyń bolmaýynan aýksıon kóbinese ótpedi dep ta­by­lady. Osydan jerdi satyp almaq bolǵan kóptegen jer paıdalanýshy zardap shegýde. Depýtat osyǵan oraı zańǵa ózgeris engizýdiń jol­daryn qarastyrý qajettigin aıtty. Alqa májilisinde Premer-Mınıstr Kárim Másimov sóz sóıledi. Úkimet basshysy óz sózin qazirgi ýaqytta Qytaıǵa jer saty­lady degen negizsiz áńgimeniń ór­shýine oraı qoǵamda alyp-qashpa sózder tarap otyrǵandyǵyn eske ala kele, Qazaqstan jeri Qazaq­stan Respýblıkasynyń azamatta­ry­nan basqa eshbir adamdarǵa, eshbir sheteldikke satylmaıtyn­dy­ǵyn qadap turyp aıtty. “Men Qytaıǵa jer beriledi degen sózdiń tek ánsheıin daýryqpa ekendigin taǵy bir eske salamyn. Osyny Jer resýrstaryn basqarý agent­tigi, Aýyl sharýashylyǵy mınıstr­ligi, oblys ákimderi halyqqa aıtyp túsindirýleri tıis”, dedi Premer-Mınıstr. Sonymen qatar, Premer-Mı­nıstr elimizdiń jer qatynastary salasynda qordalanyp qalǵan eshqandaı da bir máselelerdiń bol­maýy qajettigin, olardy retteý men zańnamalarda máseleniń ba­rynsha aıqyn qoıylýy qajettigin aıtty, sońǵy eki-úsh jylda álemde qalyptasqan daǵdarysqa baıla­nys­ty jer salasyndaǵy alyp­sa­tar­lyq qubylystyń tyıylǵan­dy­ǵyn, biraq jaǵdaı jaqsara kele, osy qubylystyń bas kótere­tin­digin atap kórsetti. Jer resýrs­taryn basqarý agenttigi osyndaı keleńsizdiktiń oryn almaýyna al­dyn ala daıyndalyp, barlyq máseleni kúni buryn retteýi kerek. Sonymen qatar, aýyl sharýa­shy­lyǵy jerlerin ınventarı­za­sııalaýdy aıaqtaýy tıis. Premer-Mınıstr esep berýshi uıym al­dy­na osyndaı aıqyn mindetter júktedi. Suńǵat ÁLIPBAI. MAŃYZDY MINDETKE – MAŃYZDY NAZAR Keshe Básekelestikti qorǵaý jónindegi agenttikte Úkimet basshysy Kárim Másimovtiń qatysýymen keńeıtilgen alqa májilisi ótti. Onda eki másele qaraldy. Onyń birinshisi, ótken jylǵy jumys qorytyndylaryn pysyqtaý bolsa, ekinshisi aldaǵy kezeńde josparlanǵan is-sharalardy talqylaý máselesine arnaldy. Májiliste osy máseleler boı­ynsha baıandama jasaǵan agenttik tóraǵasy Májıt Esenbaevtyń aıtýynsha, ótken jyly Úkimettiń daǵdarysqa qarsy qabyldaǵan sharalarynyń arqasynda jáne monopolııaǵa qarsy zańdylyqtyń aıasynda shaǵyn jáne orta bız­nes­ke qolbaılaý bolatyn ákimshilik ke­dergilerdi joıý, qarjy sala­syn­da ınflıasııany aýyzdyqtaý, eko­no­mıkany odan ári damytýǵa ke­dergi keltiretin sharalardyń al­dyn alý jóninde kóptegen ju­mystar atqaryldy. Munda vedom­stvo basshysy osylardyń tıisti deńgeıde atqarylýyna eń bastysy “Básekelestikti qorǵaý týraly” Zańnyń der kezinde qabyldanǵany sebep bolǵanyn, sonyń arqasynda saýda salasyndaǵy básekelestik ádil túrde júrgizile bastaǵanyn atap ótti. Osy oraıda ol ótken jyly birqatar tekserýlerdiń júrgi­zil­genin, sonyń ishinde munaı ónim­derin satý boıynsha 34 sý­b­ek­tige qarsy qozǵalǵan isterdiń sot jáne quqyq qorǵaý organ­dary­na berilgenin aıtty. Onyń aı­týynsha, zań talaptaryn orynda­ma­ǵan osy sýbektilerge 1,88 mlrd. teńge kóleminde aıyppul salyndy. О́tken jyly elimizde turǵyn úı qurylysy salasyna qajetti mate­rıaldardyń birshama qymbat­ta­ǵa­ny, onyń sebebi zaýyttardyń óz­ara jasyryn kelisip, sementtiń baǵasyn kúrt ósirgenimen baı­la­nysty bolǵany belgili. Májiliste osy másele boıynsha M.Esenbaev byltyr jyl boıy zaýyttar tek­serilip, sonyń qorytyndysy boı­ynsha olarǵa 1,64 mlrd. teńge kó­le­minde ákimshilik aıyppuldar salynǵanyn atap ótti. Sonymen birge, onyń sózinen belgili bol­ǵan­daı, ótken jyly azyq-túlik ry­nogyna da tekserýler júrgizilip, 14 iri sýpermarketke zań talap­ta­ryn oryndamaǵany ári ádil báse­ke­lestikke jaǵdaı týǵyzbaǵany úshin is-sharalar qoldanyldy. Jal­py aıtqanda, 2009 jyly agent­tik 179 ret sotqa shaǵym­dan­dy. Qazir sonyń 60 isi boıynsha naqty sharalar qabyldanyp, sot sheshimi boıynsha kásipkerlerge 24,6 mlrd. teńge kóleminde aıyp­pul salyndy. Budan basqa qarjy sa­lasynda ekinshi deńgeıli bank­ter­diń zań talaptaryna qaıshy is-áreketteri anyqtaldy. Olardyń keı­biri jeke azamattarǵa jáne me­kemelerge iri kólemde nesıe berip otyrǵan. Al basqa bankter bolsa, nesıe suraǵan halyqtyń be­tin qaıtaryp kelgen. Osyǵan baı­lanysty qazir bankterdiń qyz­me­tine tekserýler júrgizilip, olar boı­ynsha tıisti sharalar qolda­nylýda. Osydan keıin májiliste mem­le­kettik kásiporyndardyń báse­ke­les­tik rynogyna qatysý jáne úki­mettik organdardyń tender ót­ki­zý­degi jumystary jóninde máselesi qaralady. Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, búginde elimizde 5 000-nan astam kásiporyndar tirkelip otyr. Qazir olardyń báriniń  ara­synda ádil básekelestik jaǵdaı qa­lyptastyrý kún tártibindegi bas­ty másele bolyp otyr. Al mem­le­ket­tik organdardyń tender ót­kizý­degi jumysyna kelgende, ol bú­ginde, ókinishke qaraı, tenderlerdiń kóbi ádiletsiz ótip jatqanyn, sondyqtan agenttik aldaǵy kezde olardyń qyzmetin tekserip turý úshin arnaıy komıssııa qurýdy usy­natynyn jetkizdi. Májiliste ol aldaǵy kezge qoıylǵan min­det­terdiń bári Elbasy men Úkimet basshysynyń jáne agenttiktiń 2010 jylǵa arnalǵan strategııalyq josparyna sáıkes júrgiziletinin aıtty. Osydan keıin jıyndy Kárim Másimov qorytyndylap, agenttik­tiń qurylǵan kezden bergi qyz­me­tine jalpy jaqsy baǵa beretinin, qazir respýblıka boıynsha mem­le­kettik organdar men kásip­oryn­darda tender ótkizýde kóptegen tekserýlerdiń júrgizilip jatqa­nyn, osy baǵyttaǵy jumysty ári qa­raı jalǵastyrý úshin Úkimet agenttikke árqashan kómekke ke­letinin aıtyp, aldaǵy jospar­larynyń memleket múddesine ǵana qyzmet etýi úshin tabys tileıtinin bildirdi. Sonymen birge, elimizdiń Keden odaǵyna kirigýine baıla­nys­ty saýda-sattyq, óndiris salasy, ásirese, munaı-gaz ónimderin óńdeý jáne satý boıynsha jasalatyn bar­lyq jumystardyń móldirligin qamtamasyz etip, kásipkerler ara­synda ádil básekelestik qalyp­tas­tyrý úshin tıisti sharalardy atqarýdy tapsyrdy. Dastan KENJALIN. ÁRIPTESTIK ÁLEÝETIN ARTTYRÝ JOLYNDA Ústimizdegi jyldyń 19 qańta­ryn­da “Nur Otan” HDP-nyń Ortalyq apparatynyń keńsesinde “Nur Otan” partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Nurlan Nyǵmatýlın men AQSh-tyń Qazaqstan Respýblı­ka­syn­daǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Rıchard Hoýglandtyń kezdesýi ótti, dep habarlady osy partııanyń bas­pasóz qyzmeti. Taraptar “Nur Otan” HDP men AQSh-tyń saıası ınstıtýttary ara­syn­da tyǵyz iskerlik baılanys or­na­tylǵandyǵyn atap ótti. “Nur Otan” partııa­sy­nyń delegasııasy AQSh-tyń Demokratııalyq par­tııasy seziniń jumysyna qatysty, keńes dáýirinen keıingi keńistiktegi saıası úderister jónindegi AQSh-tyń jetekshi maman­dary­men kezdesýler ótkizilýde. Qazaq­stan Respýblıkasynda demo­kra­tııalyq qa­ǵı­dattardy odan ári damytý maq­sa­tynda “Nur Otan” partııasy Ulttyq de­mokratııalyq jáne Halyq­aralyq respýblıkalyq ınstıtýttar sııaqty uıymdardyń tájirıbesin, ásirese, osy zamanǵy saıası jáne áleýmettik tehnologııalar salasynda partııalyq qurylys máselelerin zertteýde. AQSh elshisi Qazaqstannyń EQYU-da tóraǵalyq etýi elimiz úshin mańyzdy oqıǵa ekendigin atap ótti. Buǵan qosa, odan arǵy ynty­maq­tastyqtyń perspektıvalary tal­qy­landy. Taraptar Qazaqstan men AQSh ara­syndaǵy ekijaqty seriktestik odan ári dáıektilikpen damı túsetinine senim bildirdi. KEShE... ...Edil erledi Bıyl “Nur Otan” HDP “Nar tulǵa” atty jańa respýb­lı­kalyq ak­sııany bastady. Ataýy­nan kó­ri­nip turǵanyndaı, ol – halqy­myz­dyń qanynda bar márttik pen tek­tilik qasıetterdi jandandyrý. Aq­jaı­yqta atalǵan aksııany iske asy­rýǵa alǵashqy bolyp “Qaıy­rym­dylyq-qol­daý” qoǵamdyq bir­lestiginiń tóraǵasy Edil Bekesov kiristi. Ol keshe atalǵan partııa fı­lıalynyń bólim meńgerýshisi Aslanbek Sarqulovpen birge Tas­qala aýdanyndaǵy Amangeldi orta mektebindegi oqýshylarǵa sporttyq kıimder tapsyrdy. Bu­ǵan deıin ol osy aýdandaǵy ozat oqýshylardy óz esebinen Astana qalasyna saıahatqa aparyp qaıtqan-tyn. – Kásipkerler men iri kom­pa­­nııalardy “Nar tulǵa” aksııa­syna qatysýǵa shaqyramyn. Olar­dyń turmysy tómen aza­mat­tarǵa ma­terıaldyq qoldaý kór­setetin ýa­qyty jetti, – deıdi Edil Bekesov. Temir QUSAIYN, Oral. ...elektr baǵasyn ósirý jaıy talqylandy Qoǵamdyq tyńdaýdy elektr qýatyn taratý júıeleri bas­shy­la­rynyń ótinishi boıynsha ta­bıǵı monopolııalardy retteý jónindegi oblystyq departament uıym­das­tyr­dy. Onda “Soltústik Qazaqstan energııa taratý kom­panııasy” JShS dırektory Vık­tor Ten elek­tr baǵasyn 1 sáýirden bastap 36 paıyzǵa kóte­rý jóninde usynys jasady. Oǵan birneshe sebep kel­tirip, jeti aýdandy elektr qýa­ty­men qamtýdan zııan shegip otyr­ǵan­daryn, 13 myń shaqyrym elektr je­lisin jańartý qajettigin, ju­mys­shy-qyzmetkerlerdiń jal­aqy­synyń tómendigin kóldeneń tartty. Bul málimdeme qoǵamdyq kez­desýge kelgen qoǵamdyq uıym ókilderin, oblystyq, qalalyq máslıhat depýtattaryn qatty tań­qaldyrdy. О́ıtkeni, jyl bastaly­sy­men elektr qýatynyń baǵasy 8,3 paıyzǵa qymbattaǵan bolatyn. Pikirler ekige jara­lyp, kópshilik mundaı qadammen kelispeıtin­derin, tarıfti tur­ǵyndardyń esebinen orynsyz kótere bergenshe, ishki múmkin­dik­ter­di qarastyrý qajettigin jetkizdi. Ne kerek, jıynǵa qatysý­shy­lar ortaq pátýaǵa kele alma­ǵan kúıi tarasty. Aldaǵy sarap­ta­ma­lyq keńes otyrysynda bul máse­lege taǵy oralý qajet dep sheshti. О́mir ESQALI, Soltústik Qazaqstan oblysy. ...tártiptik keńes músheleri aýylda boldy Memlekettik qyzmet isteri jónindegi agenttiginiń Jambyl oblysy boıynsha basqarma bastyǵy – tártiptik keńestiń tóraǵasy Ázimhan Satybaldın bastaǵan tártiptik keńestiń músheleri Jambyl aýdanynda bolyp, birqatar azamattardy ótinishteri boıynsha qabyldady. Qabyldaýda aýdan turǵyn­dary­nyń saıajaıǵa aýyl márte­besin berý týraly kópten beri aıtyp kele jatqan ótinishterine oraı mundaı úlken máseleniń tek Parlament arqyly ǵana oń sheshim tabýy múmkin ekeni aıtyldy. Jambyl aýdanyna qarasty saıajaı búginde, shyn máninde, úlken aýyl­ǵa aınalǵan. Onda qazir 7200 turǵyn ómir súrip jatyr. Sondaı-aq, mektep qurylysy men oqý­shy­lar tasymaly  da áńgime ózegi boldy. Asa aýylyna aýyz sý, káriz qubyr­laryn tartý máseleleri de kóterildi. Aýdan turǵyndary sheneýnik­terdiń elge etene jaqyn kelip, aýdan ákimimen birge otyryp muń-muqtajdaryn tyńdaǵandaryna  dán rıza. Kósemáli SÁTTIBAIULY, Jambyl oblysy.