Ázerbaıjannyń kóptegen aqparat quraldary atalǵan iri halyqaralyq shara týraly jańalyq taratý úshin óz tilshilerin arnaıy Astanaǵa attandyrǵan. Atap aıtqanda Ázerbaıjannyń Qoǵamdyq telearnasy (İTV), AzTV, AzerTac, “Report İnformasiya” agenttigi, «Haqqın.az» portaly, «Anadolu» habar agenttiginiń Baký qalasyndaǵy ókildigi, “Bakınskıı Rabochıı” gazeti jáne basqa da kóptegen medıa qurylymdardyń ókilderi Astanaǵa keldi.
Ázerbaıjan memlekettik aqparat agenttigi (AzerTac) «Astanada ótken EXPO-2017» halyqaralyq kórmesi kelýshilerdiń úlken qyzyǵýshylyǵyn týǵyzdy» degen taqyrypta jarııalaǵan aqparatta kórmeniń ashylý saltanatyna álemniń bedeldi elderiniń 17 memleket jáne úkimet basshysynyń qatysqanyna nazar aýdarǵan. «Bolashaqtyń energııasy» degen taqyrypta ótken kórmege Ázerbaıjannan basqa 115 memleket, 22 halyqaralyq uıym qatysýda. Kórmede bolashaqtyń tehnologııalary, álemniń energetıkaǵa degen suranysy jáne osy saladaǵy eń sońǵy jańalyqtar, ǵylymı nátıjeler, ıadrolyq energetıka sııaqty máseleler kóterilgen. Kórme aıasynda Astanaǵa kún saıyn 20 myń týrıst keledi dep kútilýde. Jalpy, kórmege 2 mıllıon qonaq jáne 5 mıllıon kelýshi at basyn burýy yqtımal. Qazaqstan kórmeden 283 mıllıon Evro paıda túsiredi dep boljanýda.
Ázerbaıjannyń Qoǵamdyq telearnasy (İTV) kórmeniń ashylý saltanatynan jáne kórme barysynan birneshe reportajdar jarııalady. Ashylý saltanaty týraly taratylǵan baǵdarlamada EXPO kórmesi bastalar tusta Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev sheteldik memleket basshylaryn qabyldaǵany kórsetilgen. Atalǵan iri sharaǵa Ázerbaıjannan Syrtqy ister mınıstri Elmar Mamedıarov bastaǵan úlken delegasııa qatysty. EKSPO kórmesiniń resmı ashylý saltanatynda arnaıy konserttik baǵdarlama, otshashý jáne lazerli shoý baǵdarlamalary uıymdastyryldy. İTV telearnasynyń Ortalyq Azııa keńsesi ázirlegen reportajdarda sheteldik jáne jergilikti kelýshilerdiń EXPO-2017 kórmesi týraly bildirgen pikirleri berilgen. Sıýjetterde keń aýqymdy halyqaralyq sharanyń Qazaqstan ekonomıkasyna jáne el keleshegine tıgizer paıdasy týraly aıtyldy.
Reportajda “EXPO-2017 Bolashaqtyń energııasy” mamandandyrylǵan kórmesine Ázerbaıjannyń “Alaý (ot) eli – ótkennen bolashaqqa jetken energııa” degen taqyrypta ulttyq pavılonyn qurǵany týraly aıtylǵan. 400 tekshe metr keńistikti alyp jatqan pavılonda Ázerbaıjannyń tarıhı-mádenı murasy, baı energetıkalyq áleýeti jáne bolashaqtyń energııasy arnaıy tehnologııalar kómegimen pash etilgen. Reportajda shilde aıynyń 9 kúni EXPO-2017 halyqaralyq kórmesi aıasynda “Ázerbaıjannyń Ulttyq kúni” jáne sol kúni Ázerbaıjannyń ulttyq pavılonynyń joǵary deńgeıdegi resmı ashylý saltanatynyń ótetini týraly aqparat berilgen.
AzTV Ázerbaıjan memlekettik telearnasy da EXPO kórmesine aıryqsha mán bergen eken. Telearnanyń Astanaǵa arnaıy jiberilgen tilshisi ázirlegen vıdeosıýjetterge sáıkes EXPO-2017 mamandandyrylǵan kórmesiniń álemniń ekonomıkalyq damyǵan jetekshi elderinen keıin Qazaqstanda ótýi energetıka salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń ary qaraı damyp, qatysýshy elderde júzege asyrylǵan jańa tehnologııalardyń almasýyna múmkindik beredi. Kelesi EXPO-2025 halyqaralyq kórmeni ótkizýge Reseı, Fransııa jáne Japonııamen qatar Ázerbaıjannyń da úmitker ekendigi basa aıtyldy.
Ázerbaıjannyń bedeldi táýelsiz medıa qurylymdarynyń biri bolyp sanalatyn «Report İnformasiya» agenttigi EXPO-2017 kórmesin tanystyrý úshin Astanaǵa arnaıy tilshisin jibergen. Atalǵan agenttik kórmege qatysty taratqan jańalyqtardyń birin “Ázerbaıjan Astanada “EXPO-2017: Bolashaqtyń energııasy” taqyrybyndaǵy halyqaralyq kórmege qatysýda” degen aıdarmen bergen. Agenttik sharanyń ashylý saltanatyna Reseı, Qytaı, Ispanııa, Belarýs, Mońǵolııa, О́zbekstan, Serbııa, Tájikstan, Túrkimenstan, Chehııa, Iran, Úndistan, Lıýksembýrg, Sıngapýr, Qyrǵyzstan sııaqty elderdiń jalpy 17 memleket jáne úkimet basshysy qatysqanyn erekshe atap ótken. Aldymen qonaqtar Qazaqstannyń “Nur álem” pavılonyn kezip kórgen. Bul pavılon kórmeniń ortalyq bóligin quraıdy. Dıametri 80 metr bolatyn ǵımarattyń álemde teńdesi joq. Ǵımarat Qazaqstanmen tanysý aımaǵy jáne energetıkanyń negizgi túrleri kórsetilgen “Bolashaqtyń energetıkasy mýzeıi” pavılonynan quralǵan.
Ázerbaıjannyń resmı memlekettik basylymy “Xalq qəzeti” gazeti Astanada bastalǵan 67-shi halyqaralyq “EXPO-2017: Bolashaqtyń energııasy” atty kórmede negizinen balama energııa kózderin zertteý salasynda qol jetkizilgen jetistikterdi pash etken eksponattar qoıylǵanyn jazdy. Gazetke sáıkes atalǵan salaǵa sońǵy kezde qomaqty ınvestısııa salǵan Qazaqstan 2030 jylǵa deıin balama energetıka kólemin 30 paıyzǵa jetkizýdi josparlaıdy.
Ázerbaıjannyń táýelsiz portaldarynyń biri «Virtualaz.org» jáne «Haqqın.az» saıttarynda "Bolashaqtyń energııasy" degen taqyrypta Astanada ótken EHPO-2017 halyqaralyq kórmesiniń ashylý saltanatynan keıin ulttyq pavılondar, onyń ishinde Ázerbaıjannyń kórmesi kelýshilerge óz esigin aıqara ashqanyn jazdy. EXPO-2017 kórmesi ekologııalyq taza energııa alý jáne kómirsýtek gaz deńgeıin azaıtý taqyryptaryna arnalǵan. Atalǵan aqparat kózderi Ázerbaıjan Respýblıkasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne О́kiletti Elshisi Rashad Mammadovtyń sózine silteme jasaı otyryp, Ázerbaıjan Prezıdenti Ilham Alıevtiń shilde aıynyń 9 kúni Ázerbaıjan pavılonynyń resmı ashylý saltanatyna qatysý úshin Qazaqstan astanasyna keletinin habarlaıdy.
Bedeldi Kaspi.az portaly, “Səs”, “Bakı xəbər” gazetteri, Trend agenttigi qatarly ózge de aqparattyq uıymdar Astanada ótip jatqan halyqaralyq sharanyń mańyzyn baıandaıtyn birneshe kólemdi maqala jarııalady. Atalǵan maqalalarda ásirese 2050 jylǵa deıin álemniń 30 damyǵan ekonomıkasy qataryna kirýdi josparlaǵan Qazaqstan úshin EXPO-2017 kórmesiniń asa mańyzdy platforma ekendigi basa aıtyldy. Osylaısha, tarıhı kórme ótkizip otyrǵan Qazaqstan jaqyn jáne uzaq merzimdi bolashaqqa baǵyttalǵan damý maqsatyna qaraı strategııalyq qadam basyp otyrǵany aıryqsha atap kórsetilgen.
Fýzýlı Mejıdlı,
arnaıy “Egemen Qazaqstan” úshin
Sýretti túsirgen Erlan Omarov,
"Egemen Qazaqstan"
