IS BASYNDAǴY TО́RAǴA KÚRDELI ISTER ÚSTINDE

Jeksenbi kúni EQYU-nyń Is basyndaǵy tóraǵasy, Memlekettik hat­shy ­­– Syrtqy ister mınıstri Qanat Saý­dabaev Brıýssel qalasyna keldi. Ol munda Eýroodaq pen EQYU ara­syn­da mınıstrler deńgeıinde seısenbi kúni bolatyn bir­les­ken otyrysqa qatysady jáne ekijaqty kezdesýler ótkizedi. Jaqsybaı SAMRAT — Brıýsselden. TО́RAǴALYQTYŃ BASYMDYQTARYMEN TANYSTYRDY Qazaqstannyń AQSh-taǵy elshiligi elimizdiń EQYU tóraǵalyǵy qyz­me­tine kirisý qurmetine ar­nalǵan saltanatty qa­byldaý jasady, dep habarlady Qazaqstannyń AQSh-taǵy elshiligi. IS BASYNDAǴY TО́RAǴA KÚRDELI ISTER ÚSTINDE Eýroodaqtyń shtab-páteri Belgııanyń astanasy Brıýssel qalasynda ornalasqan. Eýro­pa­nyń batys bóliginde jatqan osy shaǵyn el de álemdik proble­ma­lar­dyń sheshilýine belsene qaty­sa­tyn bedeldi memleketterdiń biri. Bıylǵy qys eýropalyq mem­le­ketterdi de qysyp tur dep sýyt habarlar jıi berilgenimen, mun­daǵy aýa raıy qaı kezdegisindeı qońyrjaı kúıinde eken. Kún raıy barynsha bultty bolyp, tuman basyp, jańbyr sebezgilep tursa da aýanyń temperatýrasy plıýs eki gradýs. Jurt juqa kıim­derimen jalańbas shaýyp júr. Sýyǵy sońǵy ýaqytqa deıin 30 gradýstan túspeı qoıǵan Asta­na­dan kelgenderge bul jáıt asa qy­zyq­ty kórindi. Sóıtip, Bel­gııa astanasy ári Eýroodaqtyń or­talyǵy EQYU-nyń Is basyn­da­ǵy jańa tóraǵasyn jyly kún raıy­men qarsy aldy. Osyǵan laıyq saıası máseleler de jyly­shy­raı­ly bola ma degen úmit bar. Jalpy, ony aldaǵy kúnder kórsetedi. Eýroodaq EQYU-nyń jańa tóraǵasynan kóp nárseniń she­shi­lýine yqpal etýinen úmitti. Ásire­se, Odaqtyń Reseı Federa­sııa­sy­men aradaǵy kelispeýshi­lik­te­rin retteýge atsalysyp, yqpal ete me degen oıdyń  kóptigi aıqyn. О́ıtkeni, Qazaqstandy Reseıdiń eń jaqyn áriptesi ári  dos memleketi ekenin barlyq álem jaqsy biledi. Jalpy, Eýro­odaq Reseıdiń Dnestr jaǵalaýy men Grýzııanyń aýmaǵyn­daǵy ás­kerı bazalarynyń saqtal­ǵanyna narazy. Ásirese, Reseıdiń Grý­zııa­nyń ishki  kıkiljińderine ara­la­syp, Abhazııa men Ońtústik Ose­tııany birjaqty tanyǵanyn qatty synaýda. Al ekonomı­ka­lyq sa­lada eýropalyq avıakom­pa­nııa­lardyń transsibir baǵyty boı­yn­sha Reseıdiń aýmaǵynan ushqany úshin ótemaqy alaty­ny­na qar­sylyq bildirýde. Árıne, aıta berse mundaı problemalar kóp. EQYU-nyń Is basyndaǵy jańa tóraǵasyna degen úlken kó­ńil bólý munymen ǵana shektel­meı­tini belgili. Eýroodaqty Qa­zaqstannyń tóraǵalyqqa kiri­ser­degi Prezıdent N.Nazarbaevtyń Úndeýi de qatty qyzyqtyrýda. Keshe Memlekettik hatshy – Syrt­qy ister mınıstri Qanat Saý­dabaev “EýrAktıv” atty be­deldi eýropalyq jańalyqtar agenttigine suhbat bergen edi. Onda jýrnalısterdi qazaqstan­dyq Úndeýdiń mazmuny men mańyzy qyzyqtyratyny kórinip turdy. О́ıtkeni osy turǵydaǵy suraqtar kóp boldy. Keshe tústen keıin Mem­le­ket­tik hatshy – Syrtqy ister mı­nıstri  Eýropalyq ınvestı­sııa­lyq banktiń prezıdenti F.Maınshtadpen da kezdesti. Kez­desý barysynda ekijaqty qa­rym-qatynastardyń perspek­tı­va­ly m­áseleleri talqylandy. Odan keıin Qanat Baımyrzauly ataqty “Interneshnl Gerald Trıbıýn” gazetine de suhbat berdi. Munda da jýrnalısterdi Qazaq­stan tóraǵalyǵynyń baǵyttary, Astana qalasyna shaqyrylyp otyrǵan sammıttiń taqyryby týraly birshama suraqtar qyzyqtyratyny kórindi. Keshe keshke Memlekettik hat­shy – Syrtqy ister mınıstri Eýropalyq komıssııanyń prezı­denti J.M.Barrozýmen de kez­des­ti. Kezdesý barysynda ekijaqty qarym-qatynastyń keıbir ózekti máseleleri talqylandy. Aıta ketetin jáıt, osy kún­de­ri Brıýsselde Eýrazııalyq ekono­mıkalyq qaýymdastyqtyń Bas hat­shysy Taıyr Mansurov basta­ǵan delegasııa Qazaqstan, Belarýs jáne Reseı arasynda qurylǵan Keden odaǵynyń BUU sheńberinde tirkelý tusaýkeserin ótkizdi. Erteń EQYU nyń Is basyndaǵy tóraǵasy, joǵaryda aıtqanymyzdaı, Eýroodaqpen birlesken otyrysqa qatysady. TО́RAǴALYQTYŃ BASYMDYQTARYMEN TANYSTYRDY Qazaqstannyń AQSh-taǵy elshiligi elimizdiń EQYU tóraǵalyǵy qyz­me­tine kirisý qurmetine ar­nalǵan saltanatty qa­byldaý jasady, dep habarlady Qazaqstannyń AQSh-taǵy elshiligi. Qabyldaýǵa AQSh Helsınkı komıssııasynyń teń tóraǵalary, senator Bendjamın Kardın men kongressmen Elsı Hastıngs, AQSh-tyń yqpaldy kongres­smen­deri Enı Faleomavaega, Darell Aısa, Dana Rorabaher, Robert Aderholt, Medlın Bor­dallo, son­daı-aq Barak Obama Ákimshi­li­giniń, Ulttyq qaýipsizdik keńesi­niń, Memlekettik depar­ta­ment pen Vıse-prezıdent ofı­si­niń ókilderi, Vashıngtonda tir­kelgen EQYU-ǵa qatysýshy el­der­diń elshileri jáne amerıkalyq sarapshylar men quqyq qorǵaý­shylar qatysty. Qazaqstan Respýblıkasy Ve­na­da 2010 jyldyń 14 qańtarynda ót­ken Uıym Turaqty keńesiniń oty­rysynda tóraǵalyq etýdiń baǵdar­la­masymen tanystyrǵan bolatyn. Sonymen qatar, Qa­zaqstan Prezı­denti tikeleı efır arqyly Úndeý jasap, Uıymǵa tóraǵalyq etýdiń basym baǵyt­taryn jarııa etken edi. Elbasy Úndeýinde elimizdiń Uıym aıa­synda júzege asyratyn aýqymdy sharalardy ataǵan-dy. Kezdesýdi Qazaqstannyń AQSh-taǵy Tótenshe jáne óki­letti elshisi Erlan Ydyrysov ashyp, qatysý­shylardy Elba­sy­nyń Ún­deýinde kórsetilgen máselelermen tanys­tyrdy jáne Qazaqstan Pre­zı­dentiniń Úndeýi­ne sáıkes bola­shaq úshin EQYU-ǵa qatysýshy elderdi qaýipsizdikti nyǵaıtyp,  yntymaq­tastyqty da­mytýǵa shaqyrdy. Sonymen qatar, elshi Uıymnyń urany bo­lyp tabylatyn “tórt T” – “tra­st” (senim), “tra­dıshn” (dástúr), “transparensı” (ashyq­tyq) jáne “tolerans” (tó­zimdilik) uǵym­darynan túsinik ber­di. AQSh Ákimshiligin Qazaqstan Pre­zı­denti N.Nazarbaevtyń EQYU sammıtin ótkizý bastama­sy­na baılanysty Uıym sammıtine daıyndyq jumystaryn birlesip júrgizýge shaqyrdy. AQSh Memlekettik hatshy­sy­nyń Ońtústik jáne Ortalyq Azııa boıynsha kómekshisi Robert Bleık óziniń jaýap sózinde Qa­zaq­stan­nyń EQYU-ǵa tóraǵalyǵy bary­syndaǵy josparyn resmı Va­shıng­ton qoldaǵanyn atap ótti. Ro­bert Bleıktiń atap ótýinshe, Qa­zaqstan halyqaralyq qaýi­p­siz­dikti qamtamasyz etýde kósh­basshy re­tin­de tanyldy, ekono­mıkalyq re­formalardy sátti júzege asyr­dy. Bul Qazaq­stan­nyń “Or­talyq Azııa­nyń ekono­mıkalyq damýy­nyń qozǵalt­qyshy” bolýyna múm­kindik berdi. Onyń sózine qara­ǵan­da, búginde Qazaqstan úlken tabystarǵa qol jetkizip, ózderiniń memlekettigin nyǵaıtyp otyr. Onyń ishinde demokratııalyq qoǵamdy damytý barysynda da oıdaǵydaı jetis­tikterge jetti. Sonyń nátıje­sinde Qazaqstan Ortalyq Azııada kóshbasshy róline ıe boldy. Al eldiń EQYU-ǵa tór­aǵalyq etýi Qazaqstannyń Eýrazııa júregi retindegi ustany­myn odan ári nyǵaıta túsedi. Amerıkalyq dıplomat, son­daı-aq Qazaqstan Respýblıkasy halyqaralyq bedeldi uıym – Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yn­tymaqtastyq uıymyn Venadan Shyǵysqa qaraı basqarǵan al­ǵash­qy memleket ekendigin de atap ótti. Osyǵan baılanysty ol Qa­zaqstan EQYU tóraǵasy retinde óńirlik ustanymdardy nyǵaıtý arqyly Reseı men Ońtústik Azııany jáne Batys Eýropa men Shyǵys Azııany jalǵastyratyn Uly Jibek jolyn qaıta jań­ǵyrtýshy el bolatynyna senim bildirdi. Sóziniń qorytyndysynda Robert Bleık AQSh pen Qa­zaqstan EQYU aıasynda beıbit­shilik pen qaýipsizdikti nyǵaıtýda, ekono­mı­kany damytyp, elderdi órken­de­týde birlesip jumys isteıtindigin málimdedi. AQSh Qazaqstandy senimdi áriptes dep biletinin, eki el arasynda túrli salalardaǵy yn­tymaqtastyq qar­qyndy damyp kele jatqandyǵyn, jańa myńjyl­dyqta EQYU-nyń tıimdi jumys isteıtin­digine nyq senimdi eken­di­gin atady. QAZAQSTAN BASTAMALARYN QOLDAIDY Bern qalasynda Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń jaýapty hatshysy Rápil Joshybaevtyń shveısarııalyq SIM jáne IIM basshylyǵymen kezdesýleri ótti, dep habarlady QR SIM-iniń baspasóz qyzmeti. Kelissózder barysynda eki eldiń saıası-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq sala­lardaǵy yntymaqtastyq jaıy men Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyǵy, sondaı-aq Shveısarııanyń Eýropa Odaǵyna tóraǵalyǵy máseleleri sóz boldy. Sonymen qatar, naýryz aıynyń basyna josparlanǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy – Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaevtyń Shveısarııaǵa resmı saparyna daıyndyq jaıy men kún tártibi talqylandy. Kezdesýge qatysýshylar aldaǵy sapar barysynda taraptardyń  birqatar mańyzdy kelisimderge qol qoıýǵa daıyn ekendikterin bildirdi Shveısarııa jaǵy Qazaqstandy EQYU-nyń Tóraǵasy laýazymyna  kirisýimen quttyqtap, tór­aǵa­lyq sheńberinde Astananyń barlyq basta­malaryn óz taraptarynan qoldaıtyndyqtaryna sendirdi. О́Z ÚLESIMIZDI QOSÝǴA DA UMTYLAIYQ Vıktor JAMÝLDINOV, ádilet polkovnıgi,  QAJ komıtetiniń Pavlodar oblysy  boıynsha basqarma bastyǵynyń orynbasary. Aǵymdaǵy jyl – qazaq ta­rıhynda altyn áriptermen jazy­la­tyn erekshe jyl. Mundaı tu­jy­rym jasaýǵa tolyq negiz bar, se­bebi, bıyl Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna Alty Alash tóraǵalyq etýde. Quramyna 56 memleket kiretin, álem­dik bedeli bar Uıymǵa bas­shy­lyq etý elimizge úlken jaýap­ker­shilik júkteı­tini anyq. Osy or­aı­da EQYU-nyń negizgi sheshimderi men qaýipsizdikti qam­tý quralda­ry­nyń biri – ekolo­gııa­lyq qaýip­siz­dik ekenin eskersek, Aral teńizi, “Semeı polıgony” sııaqty Qazaq­stannyń ishki ómirindegi saıası mańyzy bar kóptegen túıtkil­der­diń rettelý múmkindigi týyp otyr. Ásirese, bul – shekara boıyn qıyp ótetin teńiz­der tóńiregindegi ekonomıkalyq hám ekologııalyq máselelerdi mem­leketimizdiń paıdasyna qaraı úılestire sheshýge jol ashatyn mańyzdy shaq. Basty baǵyttardyń biregeıi retinde belgilengen saıası-áskerı ólshemderdi alyp qaraıtyn bol­saq, qaýipsizdik pen senimdilik qa­rym-qatynastaryn qurý baǵytta­ry san-salaly. Bul oraıda, ıgi bas­tamanyń keń óris alýyna qu­qyq qorǵaý organdarynyń qosar úlesi aıryqsha ekeni kúmánsiz. Meniń oıymsha, atalmysh ba­ǵytqa súıene otyryp, Ger­ma­nııanyń Qazaq­stan­daǵy jylynda osy elder ara­syn­daǵy penıten­sıar­lyq (qylmystyq) júıede ózara tájirıbe almasý sharala­ryn uıymdastyrý qajet. Mundaı qa­dam qylmystyq atqarý júıesi (QAJ) qyzmetiniń kemeldenýine jańasha serpin bereri anyq. Bulaı paıymdaý sebebim, Germanııa – zań buzýshylyq sırek kez­desetin damyǵan, órkenıetti elderdiń biri, al bul sol elde qyl­mystyq álem­degi ıe­rar­hııalyq toptyń joq­tyǵyn ańǵartady. Elbasy Nursultan Nazarbaev Qa­zaq­stan tóraǵalyǵy kezinde EQYU-nyń aǵymdyq qyzmetine jetekshilik etedi. Dinaralyq jáne ultaralyq ymyralas­tyq­ty nyǵaı­týdyń tıimdi tetikterin júıelep, “basqa shaýyp, tóske órlep” tur­ǵan daǵdarystan shyǵýdyń utymdy amaldaryn halyqaralyq arenada moıyndatý jáne ony álemdik tá­ji­rıbege engizý – eldiń betke ustar tulǵalarynyń basty mindeti.