Maqalany jazýǵa túrtki bolǵan aıyptaýshylar emes, jaqtaýshylar. Olardyń aıtýynsha, bul jastardyń óz isi jáne buqaranyń jastardyń bul tańdaýyna teris pikir bildirýi orynsyz. Osy bir argýment jeke adamnyń áreketine baılanysty qoǵamdyq daý-damaı týǵanda árdaıym aıtylady da júredi. Bul tusta synap-mineý jáne aıyptaý degen eki uǵymdy ajyratyp alǵan durys sekildi. Eger kimde-kim ózge adamǵa qasaqana qııanat jasasa, áreketi zııan keltirse jáne ol bárine jarııa bolsa biz ony aıyptaımyz. Aıypty qylmys jasaǵanda taǵady. Tikushaqpen ushqan jastardy aıyptaýǵa bola ma? Iá, olar jol júrý tártibin buzdy jáne sol úshin ákimshilik jazaǵa tartyldy. Alaıda jurt olardy bul úshin emes, maqtanshaqtyq úshin sókti. Toqmeıilsý, dańǵoılyq – teris ádep bolǵanymen, ol úshin aıyp taǵý árdaıym oryndy bola bermeıdi. Bul turǵyda jastar úshin shyryldap júrgenderdiki durys ta bolýy múmkin. Keıde biz shynymen de oılanbastan aıyp taǵa salamyz. Jastardyń oıyn buzyp, izinen erip kele jatqandarǵa jaman oı salatyn áreket emes bul. Jaı ǵana jurttan erekshelengisi keldi, toıy óziniń de, ózgenińde esinde qalǵanyn qalady, bar bolǵany sol ǵana.
Aıyp taǵýdyń basyn ashyp aldyq, endi synap-mineýge keleıik. Synaý – bul árekettiń durys-burystyǵyna baǵa berý. Endeshe erekshelenýdiń dál osy túrine halyqtyń synı pikir bildirýine quqyǵy bar ma? Meniń oıymsha quqyǵy bar. Jeke ómir deıtindeı, másele adamnyń óz úıinde asty qaı qolymen ishýi týraly emes qoı?!. Jastar joldy buǵattap, halyqtyń nazaryn ózine buryp, onysyn vıdeoǵa túsirip, búkil elge taratty. Kózińmen kórgen nársege pikir bildirý, meıli ol oń bola ma, teris bola ma, bizdiń Konstıtýsııamen bekitilgen sóz bostandyǵymyz. Bastysy jeke basqa ótpeı, balaǵattamaı, salmaqty oı bildire bilý.
Al endi árekettiń ózine toqtalaıyq. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń toı jasaýda aldyna jan salmaıtyn búkil el biledi. Myń adam shaqyryp toı jasaý, biri ekinshisinen ozǵan sany kóp toıhanalar, toı ortasyna kólikpen kirý, qalyń maldyń dıplomnyń bar-joǵyna baılanysty ózgerýi sekildi «jańa dástúrdiń» bári ádette osy óńirden shyǵady. Alaıda ońtústiktiń bul «tapqyrlyǵyn» ózge óńir turǵyndary quptaı bermeıdi. Kózi ashyq, bilimi tereń zııaly qaýym ókilderi de ońtústiktiń toılaý máselesinde tym artyq ketetinin aıtyp jatady.
Atalǵan oqıǵa otqa maı quıǵandaı áser berip, maqtanshaqtyq pen malshashpaqtyń sharyqtaý shegindeı bolyp kórindi. Adamdardyń syny negizinen osy bir minez ben jaman ádepke qarsy edi. Al myna jastar tek soǵan jeleý boldy.
Eger dál osylaı toı kortejinde tikushaqpen ushý faktisi alystaǵy Japonııada, Avstralııada nemese Amerıkada bolsa qoǵamdyq pikir arnasy qaı baǵytta órbıtin edi?! Gollıvýd juldyzy tikushaqpen ushpaq túgil, odan áldeqaıda qymbat sanalatyn jeke ushaqty da satyp alyp jatady, biraq bul eshkimniń shamyna tıgen emes. Demek, másele álgi tikushaqta emes, qoǵamnyń dertine aınalǵan teris qundylyqtarda bolyp otyr.
Jaǵdaıy bolmasa da nesıege toı jasaý, shamaǵa qaramaı shashylý – jastardyń baqytynan góri soryna aınalyp jatqandy da jıi kórýge bolady. Tek jastar ǵana emes, ata-analardyń da qaltasyna salmaq túsiredi. О́ıtkeni toı jasaıtyn siz ǵana emes, sizdiń toıyńyzǵa quttyqtap kelgender de bir kúni sizge shaqyrý qaǵazyn usynady. Onyń bári qarjylyq shyǵyn. Jaǵdaıy birdeı qazaq, káris jáne ózbek otbasyn alyp, olarǵa aı saıyn 500 000 teńgeden berip otyrsa, káris berilgen qarajatqa balasyna sapaly kitap alyp, aqyly kýrstarǵa jazyp, bilimi tereń ustazdardan sabaq alady. О́zbek bolsa kásip ashyp, isin dóńgeletip tapqan-taıanǵanyna úı salady. Al ózimizdiń qazaǵymyz oqıtyn bala ózi oqıdy, ósetin bala ózi ósedi dep bolashaqty oılanbastan bar aqshasyn toı-tomalaqqa jumsap júre beredi. Erteń 5-10 jyldan keıin káristiń balasy úlken bankti basqaryp, ózbektiń balasy zaýyt soǵyp, sizdiń balańyz jumys taba almaı júrse kim kináli bolady? О́z múmkindigin durys paıdalanǵan káris pen ózbek pa, álde aqshany bosqa shashqan qazaq pa? Eger káris pen ózbek kináli deseńiz, onda óz ultynyń sátsizdigi úshin evreılerdi kinálaǵan Gıtlerden aıyrmashylyǵyńyz bolmaı qalady.
Munyń bári aınalyp kelgende qundylyq máselesine kelip tireledi. Biz úshin ókinishke qaraı, toı jasap, dúnıeńdi kórsetý, joq bolsa da bar bolyp kóriný ómirimizdiń qundylyǵy bolyp tur. Bul ásirese joǵaryda aıtylǵan ońtústik óńirde qatty seziledi. Qazaqqa dál qazir keregi tereń bilim alý, eńbek etý, kásippen aınalysý qundylyqtary. Osy qundylyqtardyń jappaı boıymyzǵa sińdire alsaq, jeke adam retinde de, ult retinde de jetistikke jetetinimiz anyq.
