Bul istiń basty qozǵaýshysy – Prezıdent N.Á.Nazarbaevtyń 2014 jyldyń 17 qańtar kúni jarııalaǵan «Qazaqstan joly – 2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Qazaqstan halqyna Joldaýy. Munda Aqtóbe qalasynyń ýrbanıstik ortalyq jáne ınvestısııalyq tartymdylyǵy mol aımaq retindegi ózindik ornyna basymdyq berilgen. Sonymen birge, elimizdiń batys óńirindegi jyl saıyn ósip órkendep kele jatqan iri qalanyń sapaly medısınalyq qyzmet kórsetýge de beıim turǵany aıtylǵan.
Aıtalyq, aglomerasııa talaptaryna sáıkes Aqtóbe qalasy men onyń mańaıyn qosymsha quramdarmen tolyqtyrý mindeti qoıyldy. Soǵan sáıkes oǵan alty aýdannyń 69 eldi mekeni kirikti. Dál osyndaı biriktirý baǵyty densaýlyq saqtaý salasynda da júrgizile bastady. Bul baǵyt óz kezeginde aımaqtyq medısınalyq klaster qalyptastyrý qajettiligin týǵyzdy. Osy oraıda búgingi kúnderi óńirdegi densaýlyq saqtaý júıesine túbegeıli ózgerister engizilýde. Onyń alǵashqy nátıjeleri de bar. Oblys ortalyǵynda halyqqa medısınalyq qyzmet kórsetetin aýmaqtyq medısınalyq klaster quryldy.
Kúrmeýi kóp kúrdeli is qalaı iske asty? Bul úshin eń aldymen qýattylyǵy 813 tósektik iri, kóp beıindi sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy kommýnaldyq memlekettik kásipornynyń esigi aıqara ashyldy. Múmkin emesti múmkin etken taǵy bir jaǵymdy jaıt, oblystyq klınıkalyq jáne oblystyq balalar klınıkalyq aýrýhanalary men oblystyq keńes berý dıagnostıkalyq aýrýhanalarynyń biriktirilýi edi. О́ńirdegi mundaı basty densaýlyq saqtaý nysandarynyń qataryn oblystyń basqa da medısınalyq uıymdary tolyqtyra túspek. Osy arada medısınalyq klaster qurý jóninde arnaıy tujyrymdama qabyldanǵanyn aıta ketken jón. Onyń basty maqsaty Aqtóbedegi densaýlyq saqtaý qyzmetin jańǵyrtý arqyly tutastaı respýblıkanyń batys óńirindegi Aqtóbe, Atyraý, Batys Qazaqstan, Mańǵystaý jáne ishinara Qyzylorda oblystary turǵyndarynyń densaýlyǵy men ómir súrý sapasyn jaqsartý bolyp tabylady.
– Bul óte aýqymdy jáne asa jaýapty mindet, joǵary jaýapkershilik bolyp tabylady. Klasterlik medısına talaptary tomaǵa-tuıyqtyq pen oqshaýlanýdy kótermeıdi. Sondyqtan, biz medısınalyq uıymdardyń ózara tyǵyz qarym-qatynastary men baılanystaryn tereńdetý arqyly klasterdiń kezekti toraptary – akýsher-gınekologııalyq, pedıatrııalyq, kardıologııalyq, hırýrgııalyq, onkologııalyq, zerthanalyq jáne ońaltý ortalyqtaryn qurýdy uıǵaryp otyrmyz. Mundaı jaǵdaıda medısınalyq klaster qyzmetine júgingen árbir pasıentke biregeı medısınalyq qyzmetter kiretin arnaıy paket qoljetimdi bolady, – dedi bul turǵyda gazet tilshisine Aqtóbe oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy, medısına ǵylymdarynyń doktory Áset Qalıev.
Klaster jaǵdaıynda medısınalyq qyzmet kórsetý úderisi úzilissiz jáne keshendi túrde kórsetiledi. Oǵan qosarymyz, medısınalyq qyzmet kórsetýdiń jańa qaǵıdaty men medısınalyq qyzmet paketi emdelýshilerge medısınalyq qyzmetti kútý merzimin qysqartýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq, mundaı tásil medısınalyq uıymnyń ekonomıkalyq turǵydan tıimdi bola túsýine de septigin tıgizedi. Búgingi kúni medısınalyq klasterdiń qyzmeti tolyqqandy bolýy úshin búgingi zamanǵy medısınalyq tehnologııalardyń transfertin álemdegi medısınasy ozyq damyǵan elderden jetkizý joldary sheshimin tapty. Bul úshin Ońtústik Koreıa, Izraıl, Reseı, AQSh, Qytaı, Túrkııa jáne Belarýs klınıkalarymen áriptestik turǵydaǵy kelisimder jasaldy. Osynyń ishinde eń basty strategııalyq áriptes Ońtústik Koreıanyń Seýl qalasy bolyp belgilendi.
Qandaı is bolsyn, eń aldymen jaqsy, oń nátıjege qol jetkizý maqsatyn kózdeıdi. Bul rette medısınalyq klaster qyzmetinen qandaı oń nátıjeler kúte alamyz? Árıne, birinshi kezekte halyqtyń ortasha ómir súrý deńgeıin 73,2 jasqa deıin jetkizý mindeti tur. Joǵaryda aıtylǵandaı, tutastaı elimizdiń batys óńirindegi halyqtyń ómirý súrý sapasyn jaqsartý basty mindet bolyp qala beredi. Kelesi kezekterde klaster sheńberinde áreket etetin medısınalyq qyzmettiń qoljetimdiligin kóterý isi tur. Medısınalyq qyzmet sapaly ári qaýipsiz bolýy tıis. Biregeı emdeý ádisteriniń qoljetimdiligin qamtamasyz etý de osy qatarda. Taǵy bir aıtarymyz, klasterlik uıymdar aýqymyn odan ári ulǵaıta túsýge yqpaly tıetindeı jańa qurylymdar qurylmasa bastalǵan is jartykesh kúıinde qalyp qoıýy ábden múmkin. Bir sózben aıtqanda, Aqtóbe óńirinde qurylyp jatqan medı-
sınalyq klaster – halyqaralyq deńgeıdegi tutastaı tehnologııalyq jeli. Aqtóbe oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaevtyń qoldaýymen sheshimin taýyp kele jatqan keleshegi kemel istiń taǵy bir basty maqsaty básekege qabiletti qyzmet qurý bolyp tabylady.
О́ziniń máni men mańyzy turǵysynan qarastyrǵanda medısınalyq klaster qurý isinen bir mysqal kem túspeıtin taǵy bir mindet bar. Bul óńirdegi medısınalyq týrızmdi damytýǵa qajetti barlyq jaǵdaılardy týǵyzý bolyp otyr. Buǵan qajetti alǵysharttardyń mol ekeni istiń nátıjeli bolýyna negiz qalaıdy. Túıip aıtqanda, medısınalyq klaster qurylymy – ınnovasııalyq damý qaǵıdatynyń basty bir quramdas bóligi. Onyń bastaýynda Aqtóbe aglomerasııasy tur.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE
