EKSPO-2017 qonaqtarynyń lebizi toptasqan kitap jaryqqa shyqty

Jınaqty Qazaqstan men onyń ekonomıkasyna degen álem elderiniń qyzyǵý­shy­ly­ǵyn kór­setetin tarıhı qujat re­tinde baǵa­laýǵa bolady.
Halyqaralyq sharaǵa qa­tys­qan jo­ǵary laýazymdy tul­ǵalar qaldyrǵan tilek pen alǵystar jańa kitapqa arqaý boldy. Olardyń kópshiligi EKSPO týraly júrekjardy lebizderimen jáne áserlerimen bó­lisedi. Mysaly, BUU Bas hat­shy­synyń orynbasa­ry Djıhan Sýo­ltanoglý EKSPO-2017 sııaqty bola­­shaq­tyń energııasyna arnalǵan úl­ken oqıǵanyń kýási bolǵanyna ózin baqytty sezinetinin aıtypty. «Kórmede kórsetilgen ınnovasııalar Qazaqstanǵa ǵana emes, basqa mem­leketterge de paı­dasyn tı­gizedi dep oılaımyn.

Se­bebi jańǵyrmaly qoljetimdi ener­­gııa eko­nomıkadaǵy tu­raq­­tylyqty qam­ta­masyz ete ala­dy», deı kele Djıhan Sýol­ta­noglý «Nur Álem» pavılony­nan erekshe áser al­ǵa­nyn jazǵan. «Qazaq­stan­ǵa bo­la­shaq úshin mańyzdy sa­la­da ha­lyq­aralyq deńgeıde qol­daý bil­di­rip jatqanyna BUU aty­nan al­ǵys aı­tamyn», dep túı­in­deıdi. 

Kitapqa engen taǵy bir­ne­she adamnyń lebizin sholyp kórsek. «EKSPO-2017 kór­­mesinen lázzat aldym. Ási­re­se Qazaq­stan­nyń ulttyq pavılony erekshe áser etti. Sizderge qonaqjaılyqtaryńyz úshin alǵys aıtamyn. Mem­le­ketterimiz ara­syndaǵy se­rik­testik damı beredi de­gen se­nim­demin», deıdi AQSh energetıka mınıstriniń orynbasary Den Brýıett. Al Túrkııa prezıdenti Rejep Taıyp Erdoǵan óz tileginde barlyq qa­­zaq­­­standyqtardy kórmeniń sát­­ti ótýi­­­men quttyqtapty. «Astananyń za­­ma­­­naýı ınfra­qu­­­rylymyna, EKSPO ǵı­ma­ra­t­taryn salý ba­ry­syn­­da Túr­kııanyń jekemenshik kompanııalarynyń atsalysqanyn maq­­tan tu­tamyn. Baýyrlas Qazaqstan úl­­ken je­tis­tikterge je­tip, qaryshtap da­mı be­re­tinine senimdimin», deıdi Túrkııa prezıdenti. 

Úndistannyń qarýly kúsh­ter generaly Bıpın Ravat halyqaralyq maman­dan­dy­ryl­ǵan kórmeniń álem eko­lo­gııasyna, qorshaǵan ortanyń ta­­zal­yǵyna áseri tipten orasan ekenine se­­nimdi. «Qazaqstan uıymdastyrǵan EKSPO kór­mesi álem elderin bala­ma­ly ener­gııa kózderin zertteýge ba­ǵyt­­taı­tyn, bo­lashaqtyń ener­gııasyna nazar aýdarýǵa ıter­meleıtin birden-bir shara. Rasymen dástúrli energııa basqa resýrstarmen almastyrylsa, ekologııa úshin de, ekonomıka úshin de paıdaly bolar edi», deıdi Bıpın Ravat. 

EKSPO alańynda kór­me­ge qatys­qan memleket­ter men uıymdar ózde­ri­­niń teh­nolo­gııalyq jáne ǵy­­ly­mı ja­­ńa­lyqtaryn tanys­tyr­ǵany belgili. Eýrazııalyq eko­no­mıkalyq odaqtyń Eýra­zııa­lyq ekonomıkalyq komıssııa alqasynyń tóraǵasy Tıg­ran Sarkı­sıannyń aıtýynsha, kórmede tanystyrylǵan ınno­vasııalyq zertteýler men je­tistikter osymen toqtap qal­maı, ári qaraı da tıimdi paıda­lanylýy kerek. «Sondaı-aq EKSPO alańyndaǵy erekshe sáý­­let kesheni de tehnologııa men ınnova­sııa ortalyǵyna aı­nalsyn. EKSPO-ny uıym­das­tyrýshylarǵa alǵys bil­diremin», deıdi Tıgran Sarkısıan. 

EKSPO kórmesiniń tarıhynda al­ǵash ret kómirsýtegi shıkizatyna baı Ortalyq Azııa memleketteriniń ishi­nen Qazaqstan jasyl energııaǵa ar­nal­­ǵan kórme ótkizdi. Kórme barysyn­da elimizdiń ekonomıkalyq damý te­tigi retinde karbonatsyz energııaǵa ba­sym­dyq bergeni de eskerýsiz qalmady. 93 kúnge sozylǵan kórmege 110 joǵary laý­a­zymdy qonaq kelgen. Onyń ishinde 19 memleket basshysy, 16 premer-mınıstr men orynbasarlary, 11 parlament bas­shysy men orynbasarlary boldy. Al kór­me taqyryby tanymal ekonomıst-ǵalymdarǵa, energe­tıka sa­lasynyń ma­mandary men fýtý­ro­log­tarǵa zor qy­zyǵýshylyq týdyrsa, «Bolashaqtyń ener­gııasy» forýmyna 300-den astam sheteldik sarapshy qatysty.

Gúlnur QÝANYShBEKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»