10 Qazan, 2017

Ýaqytty únemdeı bilgen el utady

1302 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Osynyń aldyndaǵy maqala­myzda Karl Markstiń «barlyq únemdeýlerdiń aqyry ýaqytty únemdeýge ulasady» degen danagóı sózine súıene otyryp, ýaqyttyń qadiri týraly áńgime qozǵaǵan edik. Rasynda da ýaqyttyń qadiri men baǵasy jyl ótken saıyn artyp keledi. Al onyń baǵasyn barǵan saıyn arttyryp otyrǵan bir faktor, ol – elimizge engizilip jatqan jańa tehnologııalar. Jańa tehnologııalar adamnyń is-áreketi men qımylyn barǵan saıyn alymdy ete túsýde. Sol jańa tehnologııalardyń arqasynda bir saǵattyń ishinde buryn bir kúnge, tipti bir aptaǵa sozylatyn biraz sharýany tyndyrýǵa bolady. Son­dyqtan da qazir zamanǵa saı jetilgen adam úshin árbir kún ǵana emes, árbir saǵat ýaqyt qadirli.

Ýaqytty únemdeı bilgen el utady

Máselen, qazirgi 1 saǵattyń ishinde siz «Elektrondy úkimet» qyzmetin paıdalaný arqyly óz úıińizden shyqpaı-aq ózińizge qajetti anyqtamany ala alasyz. Bıznesmen bolsańyz bul qyzmet arqyly basqa da sharýalaryńyzdy tyndyryp úlgeresiz. Elektrondy bank qyzmeti arqyly bir jerden ekinshi jerge aqsha aýdarymyn jasaı alasyz jáne jalpy ınternet arqyly ózińiz qalaǵan ushaqqa nemese poıyzǵa úıden shyqpaı-aq bılet alyp, bıletińizdi aldyn ala tirkeýden ótkizip, baratyn qalańyzdaǵy jatatyn qonaqúıińizdi taýyp, túsetin nómirińizdi belgilep úlgiresiz. Tipti eger siz jedel qımyldyń adamy bolsańyz osy sharýalardyń bárin atqarýǵa jarty saǵat ýaqyttyń ózi jetip qalar. Al aqparattyq tehnologııalyq quraldar damymaı turǵan burynǵy kezde osy sharýanyń árbirin atqarý úshin keminde 2-3 saǵat ýaqytyńyz keter edi. Demek, ýaqyt únemdelgen saıyn adamnyń is-áreketi men atqaratyn sharýasy da barǵan saıyn alymdy bola túsýde.

Budan týyndaıtyn qorytyndy, aldaǵy ýaqytta árbir adamǵa, sonymen qatar zań aıasyndaǵy kez kelgen bıznestiń ıesine óz ýaqytyn únemdep paıdalanýǵa qolaıly jaǵdaı týǵyza alǵan el ǵana zaman talabyna saı damı alatyn bolady. Munyń jaqsy nyshandary bizdiń elimizde bar. Máselen, kez kelgen qala men aýdan ortalyqtarynda jumys istep jatqan Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyn osynyń jarqyn mysaly dep túsinemiz. Jasalynyp jatqan basqa da qolaıly múmkindikter jetip artylady.

Al endi qarapaıym halyq úshin qyzmet etetin osy jaqsylyqtardyń barlyǵy bizge óz aıaǵymen kelip jat­qan joq. Munyń barlyǵy Elbasy Jol­daýlary arqyly kúni buryn belgilen­gen baǵytqa, ıaǵnı júrgizilip otyrǵan memlekettik saıasatqa baılanysty oraılastyrylǵan sharýalar. Máselen, jýyqta Astanada sıfrlan­dyrý jóninde respýblıkalyq keńes ótti. Oǵan Elbasy qatysyp, kóptegen qundy pikirler aıtty.

«Biz táýelsizdik jyldary ishinde álemniń básekege qabiletti 50 eliniń qataryna qosyldyq. Qazir damyǵan ozyq 30 eldiń qataryna ený mindeti tur. Ol Qazaqstannan jańa ınnovasııalyq damýdy jáne jedel tehnologııalyq jańǵyrýdy talap etedi. Sondyqtan men osy jyldyń basynda Qazaqstan hal­qyna arnaǵan Joldaýymda úshinshi jańǵyrý jóninde jarııaladym. Onyń negizi sıfrlandyrý bolyp tabylady», dedi Prezıdent.

Qazir qoǵamnyń ártúrli toptarynda osy sıfrlandyrý máselesi aragidik talqylanyp qalady. Olarda ártúrli pikirlerdi estısiń. «Biz qoǵamdy, eko­nomıkany sıfrlandyrý degen dúnıege múldem daıyn emespiz» dep jata­dy keıbir azamattar. «Qalaısha daıyn emespiz, eger sol sıfrlandyrýdyń ne­gizi bolyp tabylatyn zamanaýı teh­no­­lo­gııalyq quraldardyń biri – smart­­fon­dar qazir úlkenderdi qoıyp, árbir mektep oqýshysynyń qolynda júrse?!» degiń keledi keıde solarǵa qarata. Demek, qoǵamǵa sıfrly aqparat­tyq teh­no­logııalardy engizýdiń alǵy­shart­tary qazirdiń ózinde pisip- jetilgen másele. Tek endi oǵan qoǵamnyń ózin daıyndaý kerek. Bul jaıynda halyqtyń tehnıkalyq jaǵynan saýatty bolýy óte mańyzdy ekendigin atalǵan keńeste Memleket bas­shysy atap kórsetti.

«Kópshilik biz engizbekshi bolyp otyrǵan tehnologııalardy paıdalanýdy bilmeıdi, olarǵa sony úıretý qajet. Smartfondy qalaı paıdalaný kerektigin de úıretken abzal. Sondyqtan bizde atqa­ratyn jumys kóp jáne ony neǵur­lym jıi aıtyp, nasıhattaýymyz kerek», dedi Nursultan Nazarbaev.

Sıfrly tehnologııalardy qoldanýǵa jol ashqan sıfrly revolıýsııa degenimiz ne? Ol – qazirgi zamanǵy aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalardyń óndiris pen qyzmet kórsetý salasyna jappaı engizilýi. Ony biz qazir úshinshi ındýstrııalyq revolıýsııa dep ataımyz. Elimizge onyń jetistikteri engen saıyn ýaqyttyń baǵasy da arta beretin bolady. Elbasymyz ótkizgen joǵarydaǵy keńestiń mańyzy da osynda.

Sońǵy jańalyqtar