Aıtsa aıtqandaı, qazirgi tańda atalǵan mınıstrliktiń aldyna zor mindetter qoıylǵan. Tamyryn tereń jaıyp úlgergen búldirgi dinniń zardabymen kúres mol kúsh-jigerdi talap etedi. Ásirese, ásiredinshil ýaǵyzshylardyń arbaýyna túsken órimdeı jastardyń betin qaıtarý ońaıǵa túspeı otyr. Irkilissiz, úzdiksiz túrde sanaǵa sińirilip jatqan teris ýaǵyzdardyń ýyty qazirdiń ózinde qoǵamdyq, tipti memlekettik qaýipsizdikke qater tóndire bastaǵandaı. О́ıtkeni búgingi kúnde teris aǵym serkeleri ózderiniń jymysqy maqsattaryn iske asyrý úshin aqparattyq tehnologııany barynsha tıimdi paılanaýǵa umtylýda.
Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrliginiń resmı málimetine sáıkes, bıylǵy jyly is-áreketi men saıasaty qoldanystaǵy zańdarymyzǵa qaıshy keletin 2,5 myń ınternet-resýrs anyqtalǵan. Sonymen qatar atalǵan vedomstvonyń mamandary ǵalamtordaǵy 5527 aqparat resýrsyna zertteý júrgizip, 2487 zańsyz materıaldy tapqan. Zańbuzýshylyqtar anyqtalǵan saıttar boıynsha jasalǵan saraptamalyq qorytyndylar Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligine atalǵan saıttardy buǵattaý jáne tıisti tehnıkalyq sharalary qabyldaý úshin jiberilgen.
Búldirgi din serkeleri uıaly telefon arqyly da aram pıǵyldaryn iske asyrýǵa ábden ákkilenip alǵanǵa uqsaıdy. Jasyratyny joq, qazir iri-iri qalalardaǵy uıaly telefon satýmen aınalysatyndardyń kóbi biz úshin dástúrli emes din ókilderi. Bir qýanarlyǵy, búginde tártip saqshylary bul baǵyttaǵy zań buzýshylyqtardy áshkereleý barysynda barynsha batyl qımyldaýda. Buǵan mysal retinde osydan biraz buryn Shymkent qalasynda mobıldik qurylǵylardyń ıdentıfıkasııalyq kodyn ózgertip, oǵan ekstremıstik sıpattaǵy aqparattardy jazyp, satqandardyń quryqtalǵanyn aıtsaq ta bolady.
Mine, qarap tursańyz, teris pıǵyldy aǵym ókilderi ózderiniń ıdeologııasyn tyqpalaý úshin aqparattyq quraldyń qandaıynan bolsa da bas tartar emes. Ilgeride dinı ádebıetterge ıek artýshy edi, qazir ınternet-resýrsty, uıaly baılanys túrleri sekildi kez kelgen aqparat kózin asqan qomaǵaılyqpen paıdalanýda.
Búldirgi aǵymnyń búgingi ıdeologtary adam sanasyna shabýyl jasaýdy kásibı turǵyda meńgergen. Teris ilimniń tanymal degen ókilderi tájirıbesi az, pikirsaıystan habary joq óz qurbandarymen sóz talasyna túskende ıslam postýlattaryn óz múddelerine saı, ózgesheleý etip túsindirýdiń sheberi bolyp alǵan. Sonyń saldarynan, túptiń túbinde sanasy ýlanatyn adamdar jalǵan ustazdardyń álgi «ózgesheleý» tujyrymdaryn jalǵandaǵy jalǵyz ǵana aqıqat retinde qabyldap jatady.
О́kinishtisi sol, teris aǵymdaǵylardyń ıdeologııasy memleket pen qoǵamdaǵy óskeleń urpaqty nysana etip alady. Al mundaı jaǵdaıda jetekte ketken jastar atalǵan ıdeologııany jalǵastyrýshy ǵana emes, onyń maqsat-múddesin júzege asyrýshyǵa da aınalyp shyǵa keledi. Olar, tipti zaıyrly memleketterdiń saıası bıligimen qarýly qaqtyǵystarǵa barýdan da taıynbaıdy. Mine, qaýiptiń kózi qaıda jatyr!
Jalpy Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna qaıshy keletin materıaldar anyqtalǵan jaǵdaıda dinı saraptama júrgizý erejelerine sáıkes, ony respýblıka aýmaǵynda paıdalanýǵa jáne taratýǵa ruqsat etilmeıdi. Bul isti kúsheıte túsý úshin, árıne qoldanystaǵy zańdarymyzdyń zaman talabyna saı sapasy men áleýetin tarazyǵa taǵy bir márte salyp alǵanymyz abzal. Negizi, bul baǵytta mınıstrlik tarapynan júrgizilip jatqan jumystar kóńilge senim uıalatady. Mysaly, qazirgi ýaqytta dinı qyzmetti retteıtin zańnamaǵa túzetýler engizý jónindegi qujattar ázirlený ústinde. Onyń negizinde 9 zańǵa jáne 2 kodekske jalpy sany 52 túzetý engizý qarastyrylǵan eken.
Iá, «Aýrý batpandap kirip, mysqaldap shyǵady» deıdi qazaq. Sanaǵa sińgendi bezdi alǵandaı sylyp tastaýdyń áýre-sarsańy mol bolsa da, bul baǵyttaǵy ymyrasyz kúres úzilissiz hám úzdiksiz júrgizile berýi tıis. Áıtpegen kúnde san soǵyp, opyq jep qalýymyz da ábden múmkin.
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
