Kúres • 27 Qarasha, 2017

Qanat Islamnyń «aǵasy»

543 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Almaty oblysy Alakól aýdanynda issaparda júrgenbiz. Qabanbaı batyrdyń 325 jyldyq toıy. Jol ústi ótkende kórgenimiz – shalǵaıda qalǵan aýyldardyń kópshiligi jańarmaı qalypty. Bir kezde tirshilik qaınap jatatyn edi degen estelikterdi estip, qaraýsyz qalǵan qambalar men garajdardy, áldebir ǵımarattardyń arbıǵan qańqasyn kórgen saıyn kóńiliń jabyrqaıdy. 

Qanat Islamnyń «aǵasy»

Osy bir kórkem tabıǵatpen astasa qoımaıtyn júdeý aýyldardyń arasynda aspannan túskendeı, ál­de­qaıdan adasyp kele qalǵandaı jar­qyrap jatqan bir aýyl bar. Jy­landy aýyly. Bári jańa, bári za­manaýı. Sportqa qatty mán be­redi. Tegin qymyz taratatyn qy­­myz­hanasy bar aýyldyń araq satpaı­tyny jaıly da estigenbiz.

Endi aralap júrmiz. Aralap júrgen biz emes, ákimdiktiń adamdary. Aqyr kelip qaldyq, kóre keteıik dep, bir saparyna birneshe jospar syıdyryp keletin sheneýnikterdiń ádetimen sońynan birshama adamdy shubyrtty da, tartyp otyrdy.

Qaıda barsa da, kirgeninen shyq­qa­ny tez. Bizdiń aýyldyq bas­shylar da bul ádetti ábden meńgerip alǵan ba, kirgennen aýzy-aýzyna juqpaı sóıleı jóneledi. Qaptaǵan sıfrdy dıktofonnan estip ala salatynymyzdy oılap, onsha kúsh salmaı tyń­daımyz. Qaıda barsaq ta aldymen jýrnalıster jetip alyp, kútip otyrady. Jergilikti ózge jurt aıtsa da, aıtpasa da osynda.

«Tekserýdi» kútip otyrǵanbyz. Syrtta. Jańa salynǵan mekteptiń aldynda. Osy aýyldyń týmasy, aýyldy bastan-aıaq qaıta qalyptaǵan belgili kásipker Baýyrjan Os­pa­nov saldyrǵan. Maýjyrap kólikte otyrǵam. Áriptesimizdiń bi­ri art jaǵymyzdaǵy kólikte boks­­shy Qanat Islam otyrǵanyn aıt­­ty. Qara tústi «Land-Krýızer Pra­donyń» sońǵy modeli turǵan, sony nusqaıdy. «Júr, baryp aman­dasyńdar. Jaqynda «boıǵa» shy­ǵady, bilesińder ǵoı?» dep taqym­dap qoımaıdy. Jasyrǵan bir qý­­lyǵy bardaı, jymyń-jymyń ete­di. Oınap tur dep oılasaq ta, nem­kettileý betteı berdik.

Ras, otyr eken. Rólde. Jáne bir ózi. Amandasyp jatyrmyz. «My­naý bir astamsyp qalǵan bireý eken dep oılap qalmasyn» dep ózin qa­rapaıym ustaýǵa tyrysatyn el­ge belgili adamdardyń ádetimen ba­­rynsha kishireıip otyrǵany baı­qa­lady. Dese de, boıyna onsha to­ǵyt­qysy joq.

– Qaıreke, myna jigitter de siz­di Qanatpen shatastyryp tur. О́z­derinen suraıyqshy al... Qanat qoı?..

– Qanat qoı... – deımiz. Áript­e­si­­mizdiń sońǵy sózinen keıin kúmil­jı bastadyq.

– Qanat emespin deıdi myna kisi. Aty Qaırat, týǵan aǵasy eken.

Japyryla «Qanatqa» qaraı­myz. Ol da syr aldyrmaıdy.

– Qanat Amerıkada qazir. «Boı­ǵa» daıyndalyp jatyr. Men tý­ǵan baý­yrymyn. Atym Qaırat. Eldiń bári shatastyrady...

Sener-senbesimizdi bilmeı biraz tur­dyq. Seneıik desek, aýmaıdy. Ádet­te, sportpen turaqty aı­na­­ly­satyn adamdy ajyratý asa qı­yn­dyq týǵyzbaıdy. Senbeıik desek, ózgeni qaıdam, qazaqqa ábden belgili hám sonshalyq súıikti bolyp ketken boksshynyń osynsha qam­syz, jalǵyzdan jalǵyz, salt júrgeni kóńilimizge syımaı tur. Anany, mynany suraımyz. «Siz de boksshysyz ba sonda?» – degen sura­ǵymyzǵa «Kúrespen aınalysam», dep jaýap berdi. Sóıtip, azdap sene bastaǵanda ǵana, soıyp qaptap qoıǵandaı baýyry bar eke­ni ras bolsa, osy kúnge deıin áı­teýir bir estir edik qoı degen «bul­tartpas» oı keldi.

– Siz – Qanatsyz ǵoı!

«Endi aldanbaımyn» dep turǵan senimdi júzimizdi kórip, raıynan qaıtqan túrmen, jymıyp qoıdy. Sosyn kóliginen tústi. Bastan-aıaq sport­tyq úlgide kıinipti. Ol kezde As­tanada ótetin boks keshine áli bi­raz ýaqyt bar edi. Soǵan daı­y­n­da­lyp jatqan kezi eken. «Ame­rı­k­a­da da daıyndala berýge bolar edi, klımatqa úırený kerek. Ázir­ge osyndamyz, bir aı qalǵanda As­ta­naǵa baram. Jattyǵýdy ártúrli jerde ótkizip turǵannyń da paıdasy kóp», dep boks jóninen az-kem sóz shyǵardy.

Sosyn, sýretke tústik. Aramyz­da­ǵy bir áriptes Qanat pen Qaırat­tyń áserinen tolyq aryla almaı (Qa­nat ekenine áli de senbeı) tar­tyn­shaqtady ma, álde, ataq­ty adam­ǵa jaǵynǵandaı bolyp, shal­ǵaı­yna ora­la ketýden qoryndy ma, «sýretke men túsireıin» dep, fotografty qa­­tarǵa turǵyzyp, fotoapparatty qo­lyna alǵan. Tetigin tappaı bóg­e­lip qaldy.

– Áı, bolsańshy, kimdi sýretke túsirgeli jatqanyńdy umytpa. Ana­ǵan judyryǵyńyzdy kórsetip qoı­yńyzshy, Qaneke? – dedi álde­kim.

Bul qýshykesh suraqqa Qanat salmaqty jaýap berdi:

– Judyryqty rıngke shyqqanda kórsetsek te jetedi.

Az bolmaǵanda senip qala jaz­da­ǵanymyzdy aıtyp, jónimizge ket­tik. «Ylǵı osylaı, Qaırat bola sa­la­syz ba?» degenimizge «Joq», dep jaýap berdi. Álem chempıony ba­symen osylaı salt júrgenine az­dap qysylatyn sııaqty kórindi maǵan.

Bylaı shyqqan soń:

– Ekran ashatyn adamdar bola­dy. «Fotogenıchnyı» deıdi ǵoı, Qa­nat ondaı emes eken. Ekranda bas­­qalaı kórinedi ǵoı, bylaı kór­gen­de, kelisti, sulý jigit eken ǵoı, – dedi áldekim.

 

Almas NÚSIP,

«Egemen Qazaqstan»

Almaty oblysy