“JIBEK JOLY ­­­­- QYTAIDYŃ JIBEK О́NERI” ATTY KО́RME AShYLDY

Uly Jibek jolynyń tarıhy osydan 5000 jyl buryn bastaý alatynyn biz jaqsy bilemiz. Bul joldyń tek qana saýda joly ǵana emes, dúnıejúziniń órkenıeti men mádenıetin toǵystyrǵan, ózindik qundylyǵy joǵary, óshpes izin qaldyrǵan tarıhı jol bolǵany ras. Al búginde Jibek joly qaıta jańǵyrdy. Sársenbiniń sátti kúni elimizdiń Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen Qytaıdyń Qazaqstandaǵy elshiligi, “Beıjińniń birinshi tarıhı murajaıy” jáne Qytaıdyń Jibek murajaıynyń birlesip uıymdastyrýymen elordanyń Táýelsizdik saraıynda “Jibek joly - ­­Qytaıdyń jibek óneri” atty kórmeniń ashylý saltanaty bolyp ótti. О́ziniń sapasy men sándiligi jaǵynan álemge tanylǵan Qytaı jibegin óndirý aspanasty eline órkenıettilik jaǵynan úlken abyroı ákelgeni shyndyq. Sondyqtan da jibekti óndirý, toqý óneri kúni búginge deıin Qytaı mádenıetiniń ajyramas bóligi. Shyǵystyń tól ónerin, qundy jádigerlerin nası­hattaý, sondaı-aq Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy yntymaqtastyq baılanystardy nyǵaıtý maqsatynda uıymdastyrylǵan bul kórmege 5 bólimnen turatyn 145 jibekten jasalǵan jádigerler qoıylǵan. Sonymen qatar, jibek toqıtyn stanoktar, osydan 3-4 myń jyl buryn toqylǵan jibek matalardyń kóshirmeleri, patshalyq dáýirdegi jibek kıimder ónersúıer qaýymnyń nazaryna usynyldy. Atalmysh kórmeni tamashalaýǵa QR Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Asqar Bóribaev ta keldi. Kórmeniń tusaýkeser saltanatynda sóz sóılegen vıse-mınıstr búgingi tańdaǵy Qazaqstan men QHR arasyndaǵy mádenı-gýmanıtarlyq saladaǵy ózara yntymaqtastyqtyń damyp kele jatqandyǵyna toqtala kelip, “Jyl saıyn eki eldiń mádenıetine arnalǵan kóptegen is-sharalar joǵarǵy deńgeıde ótkizilip keledi. Bunyń ózi dostyq qarym-qatynastarymyzdy odan ármen jandandyrýǵa úlken septigin tıgizedi” dedi. Al kórmeniń asa mańyzdy ári mándi shara ekendigine Beıjińniń birinshi tarıhı murajaıynyń basshysy Lı He In aıryqsha toqtaldy. Onyń aıtýynsha, tarıhtan áıgili bolǵan “Jibek joly” Qazaqstan men Qytaı elderiniń dostyǵy men saýda kópirine aınaldy. Sın patshalyǵy men qazaq saýdagerleri sol zamannyń ózinde-aq ózara tyǵyz baılanysta bolǵan. Sondaı-aq ol Qytaı memlekettik muraǵattarynda sol jyldary eki el arasynda bolǵan asa mańyzdy jazbalar saqtal­ǵandyǵyn atap ótti. Bul kórmeniń esigi 4 naýryzǵa deıin ashyq bolady. Araı ÚIRENIShBEKQYZY. QAZAQ QALAMGERLERINIŃ NEMIS TILINDEGI KITAPTARY TABYS ETILDI О́tken jyl Qazaqstannyń Germanııa Federatıvti Respýblı­kasyndaǵy jyly bolyp ótse, bıyl Germanııanyń Qazaqstandaǵy jyly bolyp belgilengen. Osyǵan oraı nemis jurtynyń zııaly qaýym ókilderi alǵashqy qadamdaryn elordadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanadan bastap, munda Germanııa jylynyń saltanatty ashylý sheńberinde kitaphanaǵa qazaq qalamgerleriniń nemis tilindegi kitaptaryn tabys etý saltanatyna qatysty. Rásim kezinde Germanııa Fede­ratıvtik Respýblıkasyndaǵy Qa­zaq­stan elshiligi nemis tilinde shyq­qan Abaıdyń, M.Áýe­zovtiń shyǵar­malaryn, N.Á.Nazarbaevtyń “Eýra­zııa júre­ginde”, “Qazaqstan joly”, “Beıbitshilik kindigi”, T. Ahtanov­tyń “Dala syry”, Á.Nurpeıisovtiń “Sońǵy paryz”, Á.Ke­kilbaevtyń “Munara nemese ańyzdyń aqyry”, O.Sú­leımenovtiń “Mınýta molcha­nııa na kraıý sveta”, G.Belgerdiń “Dom skıtalsa” kitaptaryn syıǵa tartty. Shara barysynda sóz alǵan jazýshy Ákim Tarazı, Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń ókili Serǵazy Táýekelov, Qazaqstannyń Germanııa Federatıvti Respýb­lı­kasyndaǵy elshisi Nurlan Onja­nov, Parlament Májilisiniń Ha­lyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi Natalıa Gellert, Qazaqstandaǵy Lıtva elshiliginiń bólim jetekshisi  Antanas Pıatraýskastar bul shyǵarmalardyń Qazaqstannyń tarıhy men qazaq halqynyń ádebı-mádenı murasyn nemis jurtyna nasıhattaýda taptyrmas qural ekendikterine toqtala kelip, ádebı-mádenı baılanys tóńireginde óz oı-pikirlerin ortaǵa saldy. Berik SADYR. QARASAILYQTAR QÝANYShY Jyl ótken saıyn Qaskeleń qalasynyń shyǵysynan boı kótergen “Altyn aýyl” shaǵyn aýdanyndaǵy kóp qabatty turǵyn úıler shahar sáýleti men saltanatyn tolyqtyrýda. Jaqynda munda 80 páterli segiz qabatty ıpotekalyq úı paıdalanýǵa berildi. Baspanaǵa muqtaj jandardyń mereıin tasytqan aýdan ákimi Lázzat Turlashev jańa páter kiltterin saltanatty jaǵdaıda tapsyrdy. Páter alǵandar arasynda Aqjar aýyldyq ambýlatorııasynyń dárigeri Raıhan Iаkýpova, aýdandyq emhananyń dárigeri Qarlyǵash Matova, ustaz Gúljan Býdanova bir jáne úsh bólmeli páterlerge ıe bolyp, balalarymen birge qýandy. Olar buǵan deıin páter jaldap, qıyndyqty bastarynan ótkergen. Qonys toıyn toılaǵandar arasynda memlekettik qyzmetkerler men jas otbasylar da bar. Jaıdarman júzdesýde “Aqsý” qurylys kom­panııasynyń basshysy S.Aıtbaev shaǵyn aýdanda mektep, balabaqsha, stadıon, taǵy da basqa ha­lyq­tyń turmystyq jaǵdaıyna qajetti ǵıma­rat­tar salynatynyn ortaǵa saldy. Qa­ra­saılyqtar bıyl taǵy bir kóp qabatty turǵyn úıdiń qu­rylysyn aıaqtaýdy josparlasa, nesıelik jáne jalǵa beriletin jańa úıler de jedel salynýda. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.