Dıplomattyń aıtýynsha, Elbasy N.Nazarbaev men AQSh Prezıdenti Donald Tramp arasyndaǵy kezdesýde ekijaqty strategııalyq áriptestikti tereńdetý jáne kúsheıtý, óńirlik jáne ekonomıkalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtý máseleleri talqylanady.
«Qazaqstan Prezıdent Nursultan Nazarbaev AQSh Prezıdenti Donald Tramptyń arnaıy shaqyrtýymen Aq úıge keletin Ortalyq Azııadaǵy tuńǵysh kóshbasshy. Memleket basshylary kezdesý barysynda aldaǵy úsh jylǵa arnalǵan dıplomatııalyq qarym-qatynastardyń baǵyt-baǵdary aıqyndaıdy. N.Nazarbaev aıtqan sózdi Aq úıge jınalǵan laýazymdy tulǵalardyń bári muqııat tyńdaıdy, kerek jerin qaǵazǵa túrtip alady. Osy turǵydan alǵanda kezdesýdiń eki elge de mańyzy erekshe», dedi R.Hoglend.
AQSh dıplomatynyń pikirinshe, Ortalyq Azııa álem nazaryn ózine kóbirek aýdarýdy qajet etetin aımaq. Sonymen qatar Vashıngton da óńirmen tyǵyz áriptestik ornatýǵa múddeli.
«Qazaqstan Ortalyq Azııadaǵy kóshbasshy memleket ekenin shartaraptyń túkpir-túkpiri biledi. Elderińiz álemdik deńgeıde abyroıǵa ıe bolyp, halyqaralyq arenada saıası tabystarǵa qol jetkizdi. Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy saýda jáne ekonomıkalyq áriptestik tamyryn áldeqashan tereńge jibergen. Mundaı qýatty baılanystyń sebebi mynada. Táýelsizdik alǵan tusta Prezıdent N.Nazarbaev túbegeıli ekonomıkalyq reformalar jasaý sheshimi Qazaqstannyń álemdik ekonomıkada óz ornyn tabýǵa kómektesti. Qazaqstan Prezıdentiniń bul qadamy sátti bolǵanyn ýaqyt dáleldedi», dedi dıplomat jýrnalıstermen kezdesýinde.
R.Hoglend Qazaqstanda ınvestorlarǵa qolaıly jaǵdaı jasalǵanyna toqtaldy. Onyń aıtýynsha, osy salany jetildirý maqsatynda elimizde atqarylyp jatqan sharalar halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan joǵary baǵalanǵan.
«Qazaqstanǵa ınvestısııa salǵan amerıkalyq alpaýyt kompanııalar jeterlik ekenin kópshilik biledi. Mysaly, Astanada General Electrics tıimdi jumys istep otyr. Budan bólek kóptegen túrli deńgeıdegi amerıkalyq kompanııalar myńdap sanalady. Qazirgi tańda Qazaqstandaǵy ınvestorlarǵa qolaıly jaǵdaı jasalǵandyqtan, aldaǵy ýaqytta olardyń sany artatynyna kámil senemin», dedi burynǵy elshi.
Dıplomat bıznes ókilderi árdaıym qaǵazbastylyqtyń az jáne ınvestısııa salýdyń múmkinshilikteri ońaı bolǵanyn qalaıtynyn atap kórsetti. Osy oraıda, elimizde kezeń-kezeńimen atqarylyp jatqan ınvestorlarǵa qatysty oń ózgeristerdi álem elderi baıqap úlgergen.
«Bıznes bastaýǵa jasalǵan jaǵdaıdy anyqtaıtyn Ease of doing Business dep atalatyn halyqaralyq saraptama bar. Qazaqstan atalǵan tizimdegi ornyn jyldan jylǵa jaqsartyp keledi. Bul saraptamaǵa bıznes ókilderi úlken mán beredi. О́ıtkeni olar ınvestısııa salmastan turyn sondaǵy kásipkerlikke jasalǵan jaǵdaıǵa, túsetin paıda kólemine jáne jergilikti turǵyndardyń bilimine nazar aýdarady. Qazaqstanda munyń bári bar», dedi dıplomat.
Jýrnalıstermen kezdesýinde R.Hoglend Qazaqstannyń BUU Qaýipsizdik Keńesiniń tóraǵasy retindegi bastamalary mańyzdy ekenin atap kórsetti. Onyń pikirinshe, elimizdiń ustanymy BUU tarapynan joǵary baǵalanyp otyr.
«BUU-daǵy Qazaqstannyń Turaqty ókili Qaırat Omarovty AQSh-ta elshi qyzmetin atqaryp júrgen kezinen jaqsy tanımyn. Ol ‒ álemdik deńgeıdegi saıasatker. Q.Omarov BUU Qaýipsizdik Keńesindegi kún tártibindegi máselelerdi anyqtaý úshin kóptegen eldermen tyǵyz baılanys ornatty. Tóraǵalyq merziminde Qazaqstan kótergen bastamalar BUU tarapynan qoldaý tabatynyna senimdimin», dedi dıplomat.
R.Hoglend Barak Obamanyń bastamasymen ótkizilgen «S5+1» formatyndaǵy kezdesý tóńireginde de áńgime qozǵady. Onyń aıtýynsha, D.Tramp onymen jaqsy tanys jáne kezdesýdi qoldaıdy. Elshi jylyna bir ret uıymdastyrylatyn jıynnyń jetkiliksiz ekenin, sondyqtan Ortalyq Azııadaǵy bes memleket resmı túrde tize qosyp jumys istep, geosaıası blok qurýǵa sheshim qabyldaıtynyna senim bildirdi. Onyń pikirinshe, mundaı qadam aımaqtyń áleýetin jáne ekonomıkasyn kúsheıtip, egemendikti nyǵaıta túsedi.
Budan keıin, R.Hoglend BUU Qaýipsizdik Keńesindegi Qazaqstan tóraǵalyǵy kezinde talqylanatyn taqyryptardyń ózektiligine toqtaldy. Ol ıadrolyq qarýdy taratpaý máselesi qazirgi tańda kún tártibinde turǵanyn aıtady. Elshiniń pikirinshe, Qazaqstan bul máselede kóregendigin kórsetip, jappaı qyryp-joıatyn qarýǵa qatysty berik ustanymyn belgiledi. R.Hoglend elimizdiń mundaı sheshimi basqa elderge úlgi bolýy tıis dep esepteıdi.
Rıchard Hoglend 2008-2011 jyldar aralyǵynda AQSh-tyń Qazaqstandaǵy elshisi qyzmetin atqardy. Sondaı-aq Azııadaǵy birqatar elde dıplomatııalyq mıssııasyn oryndady.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»
VAShINGTON
