Foto: akorda.kz
Biz búgin solardyń birqatarynyń, atap aıtqanda «Mura» qorynyń Dýglas pen Sara Ellıson atyndaǵy syrtqy saıasat ortalyǵy men Strategııalyq jáne halyqaralyq zertteýler ortalyǵy sarapshylarynyń pikirlerin nazarlaryńyzǵa usynǵandy jón kórdik.
Denıel RÝNDE, Strategııalyq jáne halyqaralyq zertteý ortalyǵynyń jobalar jónindegi dırektory
– Prezıdent Nazarbaevtyń AQSh-qa saparynyń mańyzy zor. Sapardyń qorytyndysy boıynsha eki el arasyndaǵy baılanys odan ári jetile túsedi.
Qazaqstandy jeke el retinde emes, úlken naryq retinde qaraǵan jón. О́ıtkeni el arqyly Ortalyq Azııamen saýda-ekonomıkalyq baılanys jasaýǵa múmkindik bar. Sondyqtan, Qazaqstanmen áriptestikti nyǵaıtý AQSh úshin mańyzdy. Keshe Prezıdent Nazarbaev osy baǵytta mańyzdy kezdesýler ótkizdi.
AQSh tarapy Qazaqstanmen taýar aınalymyn ártaraptandyryp, ınvestısııa kólemin ulǵaıtý kerek dep esepteımin. Qazaqstan bıligi de buǵan mańyz berip otyrǵany belgili. Budan bólek, Qazaqstanda bilimdi qoǵam qalyptasty. Tipti, álemde eń bilimdi, densaýlyǵy myqty, baı elderdiń qatarynda dep aıtar edim.
Qazaqstanmen saıası jáne qaýipsizdik jónindegi baılanystyń da mańyzy erekshe. Elderińiz Qytaı jáne Reseımen tyǵyz qarym-qatynas ornatqan. Osy turǵydan alǵanda da AQSh Qazaqstanmen áriptestik ornatýǵa múddeli. Birneshe jyl buryn sizder Álemdik saýda uıymy qataryna endińizder. Bul el ekonomıkasyna óte tıimdi bolǵany anyq.
Eki eldiń arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtý úshin halyqtyń, bıznes ókilderiniń ózara qarym-qatynasy jolǵa qoıylýy qajet.
Qazaqstanda bızneske jasalyp jatqan qolaıly jaǵdaıdy eskersek, kásip isteımin degenderge energetıka, qazba jumystary, aýyl sharýashylyǵy, ǵylym men tehnologııa, bilim salalarynda múmkindik mol.
Prezıdent Nazarbaevtyń sapary osy áriptestikterdi nyǵaıtýǵa jasalǵan qadam.
Qazaqstan táýelsizdik alǵaly beri tańǵalarlyq deńgeıdegi ekonomıkalyq jetistikke qol jetkizdi. Eýrazııanyń qaq ortasynda ornalasýy Qazaqstanǵa mol múmkinshilik berip, «Bir beldeý, bir jol» jobasynyń negizgi túıisken tusyna aınaldyrdy.
Lıýk KOFFI, «Mura» qory Dýglas pen Sara Ellıson atyndaǵy syrtqy saıasat ortalyǵynyń dırektory 
– Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń Aq úıde Donald Tramppen ótkizgen kezdesýin joǵary baǵalaımyn. Mundaı joǵarǵy deńgeıli kelissózder Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy baılanystyń jańa beleske kóterilgenin kórsetedi. Qazaqstan ‒ AQSh-tyń Ortalyq Azııadaǵy mańyzdy áriptesi. Eki elge ortaq syn-qaterler jeterlik, biraq ortaq múmkindikterimiz odan da kóp. Bul sapar Qazaqstan men AQSh-tyń jańa kezeńge shyqqan, uzaqqa sozylatyn qarym-qatynasynyń alǵashqy qadamy.
Eki el áriptestiginiń órisi keń. Osy saparda jalpy somasy 7 mıllıard dollardy quraıtyn jıyrmadan astam kelisimge qol qoıyldy. Bul ‒ óte keremet jańalyq. Ásirese, energetıka salasyna qyzyǵýshylyq erekshe. Kelissózder Qazaqstannyń munaıy men gazyn jańa naryqqa shyǵaryp, el ekonomıkasyn ártaraptandyrýǵa múmkindik beredi. Budan bólek, AQSh-tyń Eýropadaǵy odaqtastary energetıkanyń jańa kózine qol jetkizedi.
Qazaqstan men AQSh qaýipsizdik máselesinde de áriptestik ornatady. Ásirese, ILIM (DAISh) sekildi terrorıstik uıymdarmen kúreste birlese áreket etip keledi. Sondaı-aq Aýǵanstandaǵy jaǵdaıdyń oń sheshimin tabýǵa múmkindik mol. AQSh-taǵy áriptesterim qazirgi tańda Aýǵanstannyń tarıhı, mádenı, geografıkalyq turǵyda Ortalyq Azııaǵa tán ekenin baıqady. Eldiń Ortalyq Azııamen ekonomıkalyq baılanysy da tereńge ketken. Osy oraıda, óńirdegi kóshbasshy memleket retinde Qazaqstan Aýǵanstandaǵy ekonomıkalyq turaqtylyq pen qaýipsizdikti qalyptastyrýǵa qol ushyn sozady.
AQSh úshin Qazaqstannyń kórshi memlekettermen, óńirdegi eldermen dostyq qarym qatynasta bolǵany tıimdi. Jalpy Qazaqstan keıingi kezderi kóptegen dıplomatııalyq bastamalar kóterip júrgeni belgili. Mysal retinde Sırııa jónindegi Astana prosesin aıtýǵa bolady. Kelissózder biz kútkenimizdeı tabysty boldy.
Barak Obama terrorıstermen soǵystyń aıaqtalǵany jóninde sheshim qabyldaǵan soń, Ortalyq Azııamen baılanysymyz baıaýlaı bastady. Menińshe, Prezıdent Tramp múlde basqa saıasat ustanady. Memlekettik hatshy Reks Tıllerson óńirdegi jaǵdaımen jaqsy tanys. Qorǵanys mınıstri Djeıms Mettıs te áskerde júrgen kezinen aımaqtaǵy máselelerdi jan jaqty biledi. Sondyqtan, bizge uzaq merzimdik áriptes kerek. Bul turǵyda Qazaqstannyń bási joǵary.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan» ‒ VAShINGTONNAN
