О́tken jyly «Ulttyq aýdarma bıýrosy» qoǵamdyq qory (burynǵy WikiBilim) men «Ksell» AQ qurǵan «Qazaqstannyń ashyq ýnıversıteti» birlesken biregeı jobasy elimizdiń Q.Sátbaev atyndaǵy QazUTZÝ, QBTÝ, AlmaU, SDU, Matematıka jáne matematıkalyq modeldeý ınstıtýty sııaqty jetekshi joǵarǵy oqý oryndarymen seriktestik ornata otyryp, Qazaqstanda memlekettik tildegi ashyq onlaın bilim berýdi damytýdy qolǵa alǵan bolatyn. «Ulttyq aýdarma bıýrosy» QQ atqarýshy dırektory Raýan Kenjehanýly, «Ulttyq aýdarma bıýrosy» QQ jobalar jetekshisi Aınur Sátekova, «Ksell» AQ kommýnıkasııalar bóliminiń jetekshisi Natalıa Eskova tilshilermen tańǵy shaı túrinde ótken arnaıy basqosýda atalmysh joba jumysy bastalǵan toǵyz aı ishindegi atqarylǵan jumystarǵa keńinen toqtaldy.
Búgingi kúnge deıin OpenU.kz bilim berý onlaın-platformasyna tirkelgen tyńdaýshylardyń sany 1013 adamǵa jetkenin jetkizgen «Ulttyq aýdarma bıýrosy» QQ atqarýshy dırektory Raýan Kenjehanulynyń aıtýynsha, joba qazaqstandyqtardyń ǵylymı-tehnıkalyq salalar men naryqqa qajetti basqa da mamandyqtar boıynsha tegin bilim alýyna jaǵdaı jasap otyr. «Bizdiń «kez kelgen adamǵa ashyq sapaly bilim» degen mıssııamyzdy OpenU dál aıqyndap beredi. Ashyq ýnıversıtet platformasyn jasaý qara bastyń qamy emes, ol – bilimniń sapasy men qoljetimdiligin qamtamasyz etetin, kún saıyn jaqsara túsetin, ashyq bola túsetin qural. Bizdiń osy bastamamyzǵa túsinistik tanytyp, qoldaý kórsetken «Ksell» kompanııasyna alǵysymyzdy aıtamyz», dedi Raýan Kenjehanuly.
«Qazaqstannyń ashyq ýnıversıteti» bilim berý onlaın-platformasynda matematıka, fızıka, ınformatıka sııaqty iri ǵylym salalarymen birge, bıznesti josparlaý men basqarý, web-baǵdarlamalaý, avtomattandyrylǵan qurylǵylar jasaý, baǵdarlama tilimen kúrdeli tehnologııalardy modeldeý jáne qurastyrý sııaqty IT salasynyń kásibı mamandaryna arnalǵan dáristerdi tabýǵa bolady degen qurastyrýshylar 80 paıyzǵa jýyǵy qazaq tilindegi biregeı onlaın-kontenttiń tirkelgen tyńdarmany kóp dáristeri qatarynda «Java tilindegi kompıýter ǵylymdaryna kirispe», «Web-baǵdarlamalaý negizderi», «Robot tehnıkasy» kýrstaryn atap ótti. Shalǵaı aýyldyq jerlerde ornalasqan jastar men múmkindigi shekteýli jandar úshin taptyrmas bilim kózi bolyp sanalar bul onlaın-oqý orny, ıaǵnı «Qazaqstannyń ashyq ýnıversıteti» jobasyna Q.I.Sətbaev atyndaǵy Qazaq Ulttyq Tehnıkalyq Zertteý Ýnıversıteti (QazUZTÝ), Qazaqstan-Brıtan Tehnıkalyq Ýnıversıteti (QBTÝ), Almaty Menedjment Ýnıversıteti (AlmaU), S.Demırel atyndaǵy Ýnıversıtet (SDU), Matematıka jáne matematıkalyq modeldeý ınstıtýty sııaqty ozyq joǵary oqý oryndary seriktes bolǵan. Atalǵan oqý oryndarynda qyzmet etetin Asqar Jumadildaev, Arman Súleımenov, Ásel Aryn, Ardaq Shalqarbaıtegi syndy kóptegen bilikti oqytýshylar men IT salasynyń jetekshi mamandary dárister oqyp, qajetti vıdeomaterıaldardy jasaýǵa atsalysyp, qoldaý kórsetken.
Uıymdastyrýshylarynyń aıtýynsha, onlaın kýrstardyń ashylýy ınternet-tehnologııa qarqyndy damyp jatqan qazirgi qoǵam tarapynan asa jyly qabyldanyp, oqýshylar sany jyldam arta túsken joba Ulttyq bilim berý platformasy retinde qabyldanǵan.
«Qazaqstandyqtardyń OpenU.kz-ti kóptep qoldana bastaǵanyna qýanyshtymyz. Bul kórsetkish osy platformaǵa ornalastyrylǵan kýrstar shyn máninde suranysqa ıe jáne paıdaly degendi bildiredi. Kópshilikti memlekettik tildegi tegin IT kontentke qyzyqtyrǵanyn atap ótkim keledi. Demek, joba údeden shyqty jáne qazaqstandyqtar ashyq digital-platformalar arqyly bilim alýǵa daıyn. Áleýmettik jaýapkershilik strategııasyn iske asyrýdyń basym baǵyttarynyń biri qoǵamnyń barlyq múshesiniń bilim alýyna múmkindik usyný bolǵandyqtan «Ksell» bul jobany odan ári qoldaı bermek», dedi «Ksell» AQ kommýnıkasııalar bóliminiń jetekshisi Natalıa Eskova.
OpenU.kz platformasy álemniń qos jetekshi joǵarǵy oqý orny – Garvard ýnıversıteti men Massachýsets tehnologııa ınstıtýty jasaǵan ashyq bastapqy kody bar baǵdarlama – Open edX bazasynda qurylǵan. Jyl boıy oqylǵan dárister platformanyń jańartylǵan nusqasyna ornatylyp, keleshekte de qoldanýshylar kádesine jaraı bermek. Qazirgi ýaqytta portaldan «Aqparatty taratý júıesi», «Bıznes-josparlaý», «Java tilindegi kompıýter ǵylymdaryna kirispe», «Matrısalar jáne anyqtaýyshtar», «Memlekettik-jekeshelik áriptestik», «Robototehnıka», «Fýre taldaýy», «Python tilinde baǵdarlamalaý negizderi», «Scratch baǵdarlamalaý tilimen anımasııa jáne oıyn qurý», «Web-baǵdarlamalaý negizderi» atty 10 kýrsty tyńdaýǵa bolady.
«Qazaqstan ashyq ýnıversıteti» aldaǵy ýaqytta qalaı damıdy degen suraqqa kelsek, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda «Gýmanıtarlyq bilim – qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasy qolǵa alynǵany, olardy ózge tilderden aýdaryp daıyndaý mindeti Ulttyq aýdarma qoryna júktelgeni belgili. Byltyrdan beri elimizdegi eń bilikti mamandar jumyla kirisip, aýdaryp shyqqan 18 oqýlyq aldaǵy oqý jyly joǵary oqý oryndarynyń qolyna tıetin bolady. Bıyl taǵy 30 oqýlyq aýdarýǵa kirisip kettik. «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda aýdarylǵan sol oqýlyqtardyń bári qosymsha oqýlyqtar retinde birtindep osy onlaın-kýrs platformasynyń qoryna salynyp otyrmaq. Aldaǵy 3-4 jyl ishinde bizdiń qorymyz aýdaryp jatqan 100 jańa oqýlyqtyń negizinde «Qazaqstan ashyq ýnıversıtetinde» aýqymdy 100 jańa onlaın-kýrs ashylatyn bolady. Mysaly, Garvard ýnıversıtetiniń 850 betten turatyn menedjement oqýlyǵynyń ózi bir kýrstyń júgi bolmaq. Sol sııaqty, qazaq tilindegi fılosofııa, áleýmettaný, kásipkerlik, menedjement sııaqty iri baǵyttar da álemdik ozyq oqýlyqtarmen qamtylatyn kún alys emes», dep atap ótti Raýan Kenjehanuly.
Kez kelgen azamattyń kez kelgen jerde otyryp elimizdiń aldyńǵy qatarly úzdik professorlarynyń, tipti sheteldik ǵalymdardyń dáristerin tegin tyńdaı alýy, álbette, jańa zaman talabyna saı bolýǵa umtylǵan azamattar úshin qoljetimdi múmkindik, ashyq bilim alý kózi ekeni anyq. OpenU platformasy óz kezeginde oblystyq, aımaqtyq deńgeıdegi oqý oryndary stýdentteriniń de bilimin tolyqtyra túsýge septigin tıgizbek. Al «Qazaqstan ashyq ýnıversıtetine» seriktes bolǵan joǵaryda atalǵan oqý oryndarynyń stýdentteri keıbir pánderdi platformada ótiletin sabaqtar boıynsha oqı alady deıdi mamandar. Mundaı ádis stýdenttiń ótken taqyrypqa óz betinshe daıyndalyp, izdenýine, túsinbegen tustaryn qaıta qaraý arqyly jete meńgerip alýyna jaǵdaı týdyrsa, onlaın-dáris oqıtyn oqytýshylar taqta aldynda uzaq turý qajettiliginen arylyp, sonymen qatar, stýdentke beretin aqparatty az ǵana ýaqyt ishinde qysqa da nusqa etip jetkizýdi daǵdyǵa aınaldyrýyna múmkindik bermek.
«Qazir kún saıyp jańaryp, jetilip jatqan sońǵy úlgidegi smartfondar men jyldam ınternet múmkindigi qolda turǵan XXI ǵasyr zamanynda mundaı kýrstardyń jastarǵa asa qajet ekeni belgili. О́kinishke qaraı, oqytýshylardyń basym bóligi áli de bolsa osyndaı onlaın-kýrstardan nemese jańa ádisterden qorqaqtap, boılaryn aýlaq salýǵa tyrysady. Biraq onlaın-bilim berý platformalary «muǵalim kerek emes» degendi bildirmeıtinin, kerisinshe, bilim alýshylardyń oqýǵa degen yntasyn arttyratyn jańa múmkindik kózi ekenin oqytýshylar qaýymyna kóptep túsindirý qajet» ekenin aıtty «Ulttyq aýdarma bıýrosy» QQ jobalar jetekshisi A.Sátekova.
Elbasynyń bıylǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıryqsha toqtalyp ótken bilim berýdiń jańa sapasyn, sıfrlyq bilim berý resýrstaryn damytý baǵytynda qolǵa alynyp jatqan alǵashqy jobalardyń biri deýge turatyn mundaı onlaın-bilim berý platformalary qolyna aldymen qalam-dápter emes, smartfon ustap saýat ashyp jatqan keıingi urpaq ómirinde aıryqsha ról atqaratyn mańyzdy faktorǵa aınalary haq.
Mıra Baıbek,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
