Halyqaralyq qatynastardy nyǵaıtatyn zań jobalary qabyldandy

Tóraǵa Senat bıýrosy Elbasy Joldaýyndaǵy mindetterdi tııa­naqty oryndaýǵa baılanysty birqatar mańyzdy is-shara­lar belgilengen Joǵarǵy pala­tanyń arnaıy jospary bekitilgeninen habardar etti. Sondaı-aq Q.Toqaev Prezıdent N.Nazarbaevtyń Amerıka Qurama Shtattaryna resmı sapary­nyń qorytyndylaryna senator­lardyń nazaryn aýdara kelip,  «Elbasynyń Birikken Ulttar Uıymy Qaýipsizdik Keńesiniń otyrysyna tóraǵalyq etip, Keńes atynan málimdeme jasaýy, Aq úıde AQSh Prezıdentimen kelissózder barysynda el ekonomıkasyn damytý men óńirdegi qaýip­sizdikti nyǵaıtý tur­ǵysynan asa mańyzdy naqty kelisimderge qol jetkizýi, Qazaq­stannyń dúnıejúzilik deńgeıdegi joǵary bedelin odan ári nyǵaıta túskeni sózsiz», dedi. Sonymen qatar Tóraǵa senatorlardyń aldaǵy ýaqytta parlamenttik dıplomatııa áleýetin keńinen paıdalana otyryp, Elbasynyń halyqaralyq jáne óńirlik qaýip­sizdikti qamtamasyz etý jolyn­daǵy tyń bastamalaryn ilge­riletýge laıyqty úles qosatynyna senim bildirdi.

Jalpy otyrys barysynda depýtattar Qazaqstan Prezı­dentiniń usynymyn qaraı kelip, qyzmetinen ketýine baılanys­ty Rahymbek Mamyrbaevty, О́mirserik Qojabaevty, Dúısen Tumabekovti jáne qaıtys bolýyna baılanysty Qalıdola Shaýharovty Joǵarǵy sot sýdıasy qyzmetinen bosatty.
Sondaı-aq kún tártibine saı, jıynda Qazaqstan men Ázerbaıjan arasyndaǵy halyq­aralyq avtomobıl qatynasy týraly úkimetaralyq kelisim ratıfıkasııalandy. Osy máselege qatysty sóz alǵan Investısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbek 2017 jylǵy 3 sáýirde Baký qalasynda jasalǵan qujat Qazaqstan men Ázerbaıjan arasyndaǵy halyqaralyq avtomobıl qatynasynda jolaýshylar men júk tasymalyn, olardyń aýmaqtary arqyly tranzıtti, sondaı-aq úshinshi elderge tasymaldaryn retteýdi qamtamasyz etetindigin aıtty. «Eki memleket arasynda tasymaldanatyn negizgi júk qara jáne tústi metaldardan jasalǵan buıymdar, ósimdikten jáne mal ónimderinen jasalǵan ónimder, qaǵaz jáne qaǵazdan jasalǵan buıymdar bolyp tabylady», dedi ol. 

Al atalǵan zań jobasy jó­ninde qosymsha baıandama jasaǵan Senattyń Ekonomıkalyq saıa­sat, ınnovasııalyq damý já­ne kásipkerlik komıtetiniń mú­shesi Manap Kóbenov Kelisim ere­jelerinde joldar men kópirlerdi qospaǵanda keıbir nysandardy paıdalaný barysynda birqatar jeńildikter qarastyrylǵanyn aıtty. Onyń túsindirýinshe, tasymaldy júzege asyrýshylar qatysýshy memleketterdiń aýmaqtarynda (tranzıtti qosa alǵanda) ruqsat­tar quramy negizinde avtokó­lik quraldary atqaratyn halyq­aralyq tasymal joldaryn paı­dalanýǵa jáne kútip-ustaýǵa baılanys­ty salyqtar men alymdardan bosatylady.

Osy kúngi otyrysta Qarjy mınıstri Baqyt Sultanov baıandaǵan «1996 jylǵy 9 jel­toq­sanda Nıý-Delıde jasalǵan Qazaqstan men Úndistan arasyn­daǵy Qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý jáne tabys pen kapıtalǵa salynatyn salyq­tarǵa qatysty  salyq salýdan jaltarýǵa jol bermeý týraly konvensııaǵa jáne Hattamaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly úkimetaralyq hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy talqylanyp, qabyldandy. «Zań jobasynda usynylyp otyrǵan ózgeristerde eki eldiń ekonomıkalyq múdde­leri eskerilip, salyq salý máse­le­lerin naqtylaý nemese qaıta qaraý kózdelip otyr. Odan basqa, ýaǵ­dalasýshy memleketterdiń re­zı­­denttigin aıqyndaýdy retteı­­tin baptardyń erejeleri de ózge­­retin bolady», dedi B.Sul­tanov. 

Al Qarjy jáne bıýdjet k­o­mı­tetiniń múshesi Dáýren Ádil­bekovtiń aıtýynsha, qujatta kórsetilgen «Aqparat almasý», «Salyqtardy jınaýǵa kómek» baptarynyń jekelegen erejeleri Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń úlgi konvensııasyna sáıkes keltirilgen. Sol sııaqty «Jeńildikterdi shekteý» babyna salyqtan jaltarý deregi anyqtalǵanda jáne Konvensııanyń erejelerin asyra qoldanǵanda ishki zańnamany qoldanýǵa múmkindik beretin  ereje engizilgen. 

Otyrys barysynda depý­tat­tyq saýalyn jarııa etken sena­tor Olga Perepechına Mem­le­ket basshysynyń Joldaý­yndaǵy bıznes ahýaldy jaq­sar­tý jáne agroónerkásip keshe­nin damytý, onyń ishinde óńdel­gen ónimderdiń eksportyn art­tyrý jónindegi aımaqtyq deńgeıde pármendi is-qımyl qabyldaý týraly alǵa qoıylǵan mindetterge Premer-Mınıstr B.Saǵyntaevtyń nazaryn aýdardy. Senator sha­ǵyn jáne orta bıznes pen tur­ǵyndardyń quqyqtary men zań­dy múd­deleriniń saqtalýyn qam­­ta­masyz etý maqsatynda úki­met­tik deń­geıde aýqymdy sharalar qa­byl­danýy tıis ekendigin es­kertti.
Sondaı-aq senator Dýlat Qus­dáýletov óz saýalynda aza­mat­tardyń ómiri men densaýlyǵyna, bilim alýyna, qaýipsizdigi men eńbekke, qolaıly ómir súrý jaǵ­daıyna, usynylatyn taýar­lar­dyń, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyna baılanys­ty quqyqtaryn qorǵaý jónindegi máseleni kóterdi. Depýtat Erbo­lat Muqaev apattyq dep tanyl­ǵan úılerde turyp jatqan azamat­tardy turǵyn úımen qamtama­syz etý maqsatynda, turǵyn úı qurylysyn «Nurly jer» baǵ­­darlamasynyń bir baǵyty reti­nde engizip, tıisinshe qolda­nys­taǵy zańnamaǵa ózgerister engizýdi qarastyrýdy sóz etti.
Senator Sergeı Ershov qa­ryz beretin onlaın-kompa­nııa­lardyń zań talaptaryn saq­taýyna qatysty tekserý júrgizý qajet dese, depýtat Álim­jan Qurtaev barlyq aımaqtar úshin gaz, elektr energııasyna biryń­ǵaı tarıf engizý múmkin­digin qarastyrý jóninde pikir bil­dirdi. Sondaı-aq Úkimet bas­shysynyń atyna eki saýal joldaǵan Sársenbaı Eńsegenov Reseımen shekaralyq aımaqta ornalasqan Atyraý oblysynyń Qurmanǵazy aýdanyna qaraıtyn Azǵyr óńirindegi shekaradan ótý máselesin sheshýdiń joldaryn qarastyrýdy surady. Sonymen qatar «Balqudyq» shekara zastavasynyń jerin qorshaýǵa qarajat bólý qajettigin aıtty. Al Muhtar Jumaǵazıev bolsa, Balqash kóli jaǵasynda ornalasqan burynǵy «Darıal-Ý» radıolokasııalyq stansasy aýmaǵynda jınaqtalǵan óte zııan­dy qaldyqtardy joıýǵa shara qoldaný týraly depýtattyq saýalyn jarııalady.

Nurlybek DOSYBAI,
«Egemen Qazaqstan»