Qazaqstan • 01 Aqpan, 2018

Ana men balany qorǵaý jaıy qalaı?

490 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Munaıly óńirde byltyr bala týý kórsetkishi 2016 jylmen salystyrǵanda 12,5 paıyzǵa tómendedi. 16 556 áıel qalypty bosansa, 923-i merziminen buryn jeńildendi. Medısınalyq mekemelerdiń qajetti jabdyqtarmen qamtamasyz etilýi jyl sanap jaqsaryp keledi. Alaıda kadr tapshylyǵy máselesi áli bar. Qazirdiń ózinde Atyraý oblysynda 89 dáriger jetispeıdi.  

Ana men balany qorǵaý jaıy qalaı?

Oblystyq densaýlyq saqtaý basqar­masynyń basshysy Mánshúk Aımurzıeva 2017 jyly akýsherlik qyzmette 66 daǵdarysty jaǵdaıat bolǵanyn aıtty. О́kinishtisi, jasóspirimder arasyndaǵy júktilik qalypty jaǵdaıǵa aınalyp keledi. Byltyr mektep jasyndaǵy 164 qyz bala júkti retinde esepke turyp, 91-i ómirge sábı ákelgen. 15-i túsik jasatypty. Kóńilge kóleńke túsirer osy jaıtqa alańdaǵan Parlament Májilisiniń depýtaty Beıbit Mamraev Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń osy problemanyń aldyn alýǵa da qatysy bar. Otan otbasynan bastalady. Ár otbasynda ulttyq qundylyqtarymyz saltanat qursa, salt-dástúrimizden aýyt­qymasaq, qyzdarymyz mundaı keleń­sizdikterge tap bolmas edi, dedi. Jasóspirimderdiń tym erte júkti bolý derekteriniń, ásirese, aýyldarda beleń alyp otyrǵany tárbıe máselesine áli de jete mán berý qajettigin kórsetedi.

Sońǵy jyldary Atyraý oblysynda ana ólimi artyp otyr. О́tken jyldyń ózinde eki ana ólimi tirkeldi. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy bul qaıǵyly jaıttarǵa bala kóteretin jastaǵy áıeldermen jumys­tyń jetkiliksizdigi, túrli aýrý­lardyń ýaqytynda anyqtalmaýy, júk­tiliktiń jos­parlanbaýy sebep bol­ǵanyn jasyrmady. Emdeý sharalary men konsılıýmdardyń ýaqtyly uıymdastyrylmaýy, dıagnostıka hat­tamasynyń saqtalmaýy da ókinishti jaǵ­daılarǵa ákep soqqan.

Bala ólimi kórsetkishi azaıdy degenmen, byltyr bir jasqa deıingi 109 sábıdiń ómirden ótýi bul baǵyttaǵy jumystardy áli de jetildire túsýdi talap etedi. Shetinegen sharanalardyń 56 paıyzyna perınataldyq kezeńdegi sebepter áser etse, týabitti aýrýǵa shal­­dyqqandar men ınfeksııalyq aýrý sal­darynan kóz jumǵandar da bar. Byltyr oblysta 17 bala Daýn sındromymen ómirge keldi, tórt sábıden hromosomalyq patologııa anyqtalǵan. Máseleniń bárine dárigerlerdi kináli dep qaraýǵa da bolmaıdy. Densaýlyqtaryna mán bermeıtin, ýaqytynda tekserýlerden ótpeıtin júkti áıelder qatary azaımaı otyr. Dinı senimderine baılanysty medısınalyq tekserýden ótýden bas tartatyn áıelderdiń de bary belgili. Jańa týǵan sábılerge ekpe salýǵa qarsy ata-analardyń sany ótken jyly 16 paıyzǵa artqan.

Jastar men jasóspirimderdiń repro­dýktıvtik, jynystyq, psıhıkalyq den­saýlyqtaryna mán beretin áleý­mettik-medısınalyq qyzmetter de jet­kiliksiz.

Aımaqtaǵy densaýlyq saqtaý salasynda birqatar ilkimdi isterdiń jasalyp jatqanyn joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Mysaly, oblystyq balalar aýrýhanasynda ashylǵan katamnestıkalyq kabınette byltyr 597 bala em alǵan. Bul óz kezeginde shala týǵan náresteler arasyndaǵy ólimniń azaıýyna oń yqpal etip otyr. 220 medısına qyzmetkeri biliktiligin arttyrdy. Densaýlyq saqtaý mekemeleri zamanǵa saı qural-jabdyqtarmen qamtylyp keledi.

 

Baqytgúl BABASh,

«Egemen Qazaqstan»

ATYRAÝ

Sońǵy jańalyqtar