Abylaı hannyń aǵash tegenesi

Iаsaýı kesenesindegi Taıqa­zanǵa uqsas keletin ydystyń salmaǵy da az emes. Jádiger ıesiniń málimdeýinshe, tegene jańǵaq aǵashynyń tamyrynan jasalǵan kórinedi.

Baqytjan aǵamyzdan kóneniń kózindeı bolǵan jádigerdi osy kúnge qalaı saqtap, jetkizgenin qyzyǵýshylyqpen suraǵan edik. «Biz О́tegen batyrdyń se­gizinshi urpaǵymyz. Ol kisiniń úsh áıeli bolǵan eken. Búginde Qordaı aýdanynyń О́tegen batyr aýylynda 150 úı, aýdan ortalyǵynda 100 shaq­ty tútin, eki áıelinen týǵan uldarynan taraǵan urpaqtary turady. Babamyzdyń qalmaq áıelinen týǵan uldarynan taraǵan ur­paqtary Almaty oblysynda. Olar da 200 tútin shamasynda. Atam Joldasbaı el aýzynda «shubar tegene» atanǵan ydysty kóziniń qarashyǵyndaı saqtap, ákem Ýálıhanǵa tabys­tapty. Ol kisi keńes kezinde kolhoz bas­qarǵan, kóppen aralasqan aza­mat. Sol kezde Abylaı hannyń tegenesin kórmekke kel­­gen kisiler kóp boldy. Tipti murajaıǵa suratqandar da az emes. Biraq atam da, ákem de bul kıeli dúnıeni qasterlep ustap, qoldan shyǵarmaı bizge amanat etti. Men de sol ata-babamnan qalǵan muraǵa, amanatqa barynsha adaldyq tanytyp, qasterlep ustap, qadir-qasıetin ul-qyzdaryma uqtyryp, qulaq­taryna quıyp kelemin», deıdi B.Bekbatyrov.

– Abylaı hannyń tegenesi sizdiń babańyzǵa qalaı tıip júr sonda? – deımiz ǵoı, tańdanyp.    – Babamyz Abylaıdyń zamanynda ómir súrgen. Tóle bıden bata alǵan. Babamyzdyń «О́tegen batyr», «áýlıe О́tegen», «múıizdi О́tegen» degen eldiń bergen attary bar. Birde О́tegen babamyz Abylaı bastaǵan qazaqtyń ıgi jaqsylarymen bolǵan eken. Sol basqosýda babamyz: «Aldııar, aıtyńyzshy, el-jurt estigen sózge sene me, kózben kórgenge sene me?» dep suraq qoıypty. Tórde otyrǵan Abylaı da, janyndaǵy Tóle bı de: «Árıne, kózben kórgenge senedi» deıdi. «Onda meniń alty Alashtyń aıbary Abylaı hanmen tabaqtas bolǵanyma zat aıǵaq bolmasa kim senedi?» dep osy qymyz quıatyn tegeneni attaı qalap alǵan eken. Sodan urpaqtan ur­paqqa amanat bolyp, mine búgin bizge jetken, – deıdi batyrdyń urpaǵy.

Búginde tarıhı tábárik Ba­qyt­jan aǵamyzdyń úıinde tur. Jádiger ıesi ony eshbir mura­jaıǵa ótkizgisi kel­meıdi. «Tegene Alma­tyda, oblys ortalyǵynda kórme-ekspo­nattarǵa qoıylyp júr. О́tegen Batyrdyń 300 jyl­dyq toıynda birneshe aı kór­mege qoıyldy. Arnaıy de­rek­ti fılm de jasaldy. Kóre­min dep qyzyǵýshylyq bil­­dirgen azamat­tarǵa esigimiz ashyq» deı­di aǵamyz.

Átirgúl TÁShIM,

jýrnalıst