Pedagog ómir boıy úırenýi tıis

Aǵylshyn tilin te­reńdetip, jan-jaqty oqy­tý­dy ýaqyt qajet etip otyr. Qazaqstannyń táýelsiz el re­tinde álemdik órkenıettiń da­mý jolyna túsýi aǵylshyn tilin jetik meńgerýdi, bilim berý júıesiniń barlyq býyn­daryna bilim berý isin ja­ńa satyǵa kóterýdi talap etedi. Sondyqtan jańa kezeń­de­gi ozyq pedagogıkalyq táji­r­ı­be­lerdi zaman talabyna saı qold­­aný erekshe mańyzǵa ıe. 

Osy maqsatta orta bilim berý mazmunyn jańartý sheń­be­rinde byltyr qyrkúıek pen jel­toqsan aılarynyń ara­ly­ǵynda óńirdegi aǵylshyn tili páni muǵalimderine ar­nalǵan biliktilikti arttyrý kýrsy uıymdastyryldy. Atal­mysh kýrstyń basty ba­ǵyty – aǵylshyn tili men pán­derdi aǵylshyn tilinde oqy­tý úshin tildik biliktilikti jo­ǵarylatý. Bul is kommý­nı­katıvtik ádistemege súıe­nip, Content and Language Integrated Learning (CLIL) kontenttik oqytýdyń halyq­ara­lyq tájirıbesine saı júr­gizildi. «Nazarbaev zııat­ker­lik mektepteri» DBBU Peda­gogıkalyq sheberlik orta­lyǵy bazasynda uıym­das­tyrylǵan kýrsqa aýdan, qala mek­tepterinen muǵalimder qat­ysty. 

Kýrstyń negizgi maqsaty – bilim mazmunynyń jańa­rýy­men qatar, oqytýdyń ádis-tá­silderi men jáne krıterııli baǵalaý júıesin engizý tur­ǵy­synan muǵalimderdiń, son­daı-aq ózge qundylyqtar men kásibı biliktilikke ıe jo­ǵary bilikti pedagogıkalyq kadrlardyń pedagogıkalyq sheberligin jetildirý.
Kýrs tyńdaýshylary ja­ńar­­tylǵan oqý baǵdar­lamasy boı­ynsha jańa aqparattar alyp, oqytýdyń tıimdi tásil­de­rin, belsendi oqý strate­gııa­laryn, oqý úderisine krı­terııli baǵalaý júıesin en­gizý máseleleri, ártúrli qu­raldardy qoldanýdyń tı­im­diligin arttyrý, jalpy bilim berý deńgeıinde aǵyl­­shyn tili boıynsha bi­lim berý baǵdarlamasyn ja­ńar­tý, bilimdi taratýshydan jáne olardyń ıgerilýin baqylaýshydan áleýmettik medıator, oqý fasılıtatory, refleksıvti praktık – zertteýshi róline deı­ingi uǵymdardyń tereń má­nin uǵynyp, bilimderin to­lyqtyrdy. Sondaı-aq túr­li psıhologııalyq-pe­da­gogıkalyq trenıngter, aǵyl­shyn tili sabaǵynda tórt daǵ­dyǵa negizdelgen oqy­tý men oqýdaǵy zamanaýı strategııalar negizinde top­tyq, juptyq jáne ózindik jumystar júrgizildi. Ásirese, kýrs tyńdaýshylarynyń ká­sibı quzyrettiligi men shy­ǵar­mashylyq sheberligin art­­tyrýǵa negizdelgen pe­da­gogıkalyq trenıngter óza­ra tájirıbe almasýǵa mol múmkindik týǵyzdy. Bul dárister bizdiń peda­go­gıkalyq bilimimizdi te­reń­dete tústi. Oqytý «Pe­da­gogıkalyq sheberlik orta­ly­ǵy» jekemenshik meke­me­siniń Bilim jáne ǵylym mınıstrligimen kelisilgen oqý kestesi boıynsha júzege asyryldy. Kýrsty oblystyń tańdaýly muǵalimderinen iriktelgen trenerler júrgizdi. 

Aǵylshyn tilin meńgerý – ýaqyt talaby. Elbasy óz sózinde «Aǵylshyn tili – HHI ǵasyrdyń tili. Bul til qazaqty dúnıege tanytatyn, álemdik deńgeıge shyǵaratyn til, elimiz búkil álemge úsh tildi erkin paıdalanatyn, joǵary bilimdi el retinde tanylýy tıis» degen bolatyn. Demek, til kez kelgen tanymdyq is-áreketterdiń quraly, oılaýdyń formasy, tildik damýdyń negizi bolyp sanalady. Máselen, men ózimdi til mamany retinde úshtuǵyrly til saıasatyn berik ustanǵan, oqýshyǵa sapaly bilim,sanaly tárbıe berýdi mindetim dep bilemin.

«Muǵalim – óz bilimin úzdik­siz jetildirip, izdený ústinde bolǵanda ǵana muǵalim, al izdenýdi toqtatqan kúni onyń muǵalimdigi toqtaıdy», dep Ýshınskıı aıtqandaı, bilim alý men bilimdi bolý qoǵam damýyna yqpaly zor faktorlar. Naǵyz pedagog ómir boıy oqıdy, úırenedi. Álemdegi jahandyq ózgeristerge birinshi bolyp ilesetin, jańashyldyqtyń jarshysy – pedagog. Elimiz­diń pedagog kadrlarǵa jańa for­matty bilim berýde engiz­il­gen tórt aılyq kýrsty mek­tep qabyrǵasyndaǵy muǵa­lim­derden bastaǵany, ıaǵnı bilim salasyndaǵy eń kishi satysy, tómennen joǵaryǵa deıin oqytýdy qamtamasyz etken unady. Osy kýrs aıasynda oqyǵan kembrıdjdik oqytý tásilderiniń teorııalyq negizin elimizge engizý úlken jetistik. Qazirgi jahandyq zamanaýı damýda elimizdegi turalap qalǵan bilim berý salasynyń, álemdik bilim berý standarttarymen tanysa otyryp, onyń tıim­di tus­­ta­ryn júıelep, eli­miz­de paıda­lanyp, iske asyrý jolynda kóp jumys atqa­ryl­ý­­da. Bul ózgerister tek pedagog­tar úshin emes, sony­men qatar mektepterdegi jańa pán­derdiń paıda bolýyna, oqy­tý ádistemeleriniń de ózgerýine múmkindik týdyratyny sózsiz.

Aǵylshyn aǵartýshysy Ýılıam Ýord: «Jaı muǵalim habarlaıdy, Jaqsy muǵalim túsindiredi, Keremet muǵalim kórsetedi, Uly muǵalim shabyttandyrady», degen bolatyn. Mine, biz de osy kýrs barysynda zaman talabyna saı aǵylshyn tili pánin oqytý boı­ynsha shákirtterimizdi shabyt­tandyratyn ádis-tásil­derdi qoldanýǵa tyrysamyz. Atalǵan kýrs ustazdarǵa jańa lep, tyń ıdeıalardy usynyp, aǵylshyn tilin meńgerýdiń tıimdi joldaryn aıqyndap berdi. 

Osy kýrstyń júıeli túr­de uıymdastyrylýyna qyz­met etken «Nazarbaev zııat­kerlik mektepteri» DBBU Pedagogıkalyq sheber­lik ortalyǵynyń Aq­ta­ý qalasyndaǵy fılı­a­l­y­­nyń dırektory Qatıra Bo­ran­baevanyń já­ne eli­miz­degi úshtildi bi­lim be­rý baǵdarlamasyn jú­­ze­ge asy­rý­ǵa úlesterin qo­syp jat­qan Professional Develo­p­ment Centre kompanııa­sy­nyń, sondaı-aq «Caspian Traininig Group» JShS-niń eńbegi eren. 

Raýshan QONARBAEVA, 
M.Áýezov atyndaǵy №20 jalpy orta bilim berý
 mektebiniń aǵylshyn tili pániniń muǵalimi 

Mańǵystaý oblysy