Tarqata aıtar bolsaq, qazirgi tańda «100 naqty qadam» Ult josparynyń 47-qadamyna sáıkes, qurylys jobalaryna saraptaý júrgizýdi básekelestik ortaǵa bere otyryp, memlekettik monopolııadan birtindep bas tartý qarastyrylýda. Jıynda aıtylǵandaı, atalǵan máselege baılanysty búginde Parlament Májilisiniń qaraýynda jatqan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine kásipkerlik qyzmetti retteýdi jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy aıasynda Sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmetine (SQQjQQ) saraptama júrgizý isine qatysty birneshe túzetýler usynylǵan.
Palata músheleri bul túzetýlerdiń birqataryn orynsyz dep sanaıdy. Máselen, «Palata – birtutas kommersııalyq emes uıym» uǵymyn alyp tastap, birneshe palata qurý, jobalardy saraptaý salasyndaǵy memlekettik monopolııa sýbektisin, saraptama júrgizýge arnalǵan birtutas portal men aqparattyq júıe jasaýǵa baılanysty qyzmetter men jumystardy usyný boıynsha qosymsha qyzmettermen qamtamasyz etý jáne palata jarǵysyn ókiletti organmen kelisimdeý baǵytynda usynylǵan túzetýler palata múshelerin alańdatýda. Naqtylaı aıtqanda, atalǵan uıym músheleri saraptama qyzmeti salasynyń álsireýine, kásibı deńgeıi tómen palatalardyń paıda bolýyna jáne Ult josparynyń 47-qadamyn sapasyz atqarýǵa ákep soqtyratyn, joǵaryda atalǵan túzetýlerdi jónsiz dep esepteıdi.
Sondaı-aq jıynda elimizde básekelestik ortaǵa berilgen saraptama jumystarynyń kólemi 2018 jyldyń 1 qańtarynda 63 paıyzdy qurap otyrǵany da aıtyldy. Saraptama qorytyndylaryna keshendi taldaý kórsetkendeı, 2017 jyly akkredıttelgen saraptama uıymdaryna 11981 joba tússe, onyń 7682-si boıynsha qorytyndy berilip, 2196-sy sol kúıi qaraýsyz qaıtarylǵan jáne 664 jobaǵa baılanysty kelisimsharttar buzylǵan.
Palata basqarmasy apparatynyń qyzmetkerleri Parlament qabyrǵasyndaǵy, «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy alańyndaǵy jumys toptaryna belsene qatysyp, Qurylys isteri jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy komıtetiniń ǵylymı-tehnıkalyq keńesiniń jumysynan da qol úzbegen. Palata qyzmetiniń baǵyttarynyń birinde, 2017 jyly jobalardy saraptaýda ózindik retteý quralyn engizýge kóńil bólingen. Bul maqsatta sheteldik tájirıbe zerdelenip, el zańnamasy taldanǵan. Nátıjesinde zańnamany jetildirý jóninde usynystar daıyndalǵan.
Byltyr palata «Satyp alýlar týraly» zańdy buzý (83 aryz), baǵalyq usynystar (47), baıqaýlar (34), normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi belden basý jaıttary jóninde memlekettik organdarǵa júgingen. Nátıjesinde birneshe saraptama uıymy mártebesindegi jaýapkershiligi shekteýli seriktestikter qyzmeti kúmándi jetkizýshiler tizimine kirgizilgen.
О́tken jyly Qazaqstan ekologııalyq aýdıtorlar palatasymen jáne Reseı qurylys sarapshylary palatasymen yntymaqtastyq jaıly memorandýmǵa otyrǵan Saraptama uıymdarynyń palatasy halyqaralyq aýqymda da belsene qımyldaýda. Palata basqarmasy turaqty túrde ózine múshe uıymdardaǵy mamandar men sarapshylardyń biliktiligin kóterýge qatysty semınarlar men kýrstar ótkizip keledi. Máselen, 2017 jyly 5 semınar uıymdastyrylyp, 10 ádistemelik qural jasalǵan. Bıyl palata ujymy, ózderine qatysty zań baptary men normatıvtik-quqyqtyń aktilerdi jetildirýge kúsh salýdy jalǵastyryp, derbes elektrondyq aqparattyq júıesin dúnıege ákelmek. Ári qaraı ol www.epsd.kz birtutas elektrondyq portalyna biriktirilmek. Palatany óz aldyna qyzmetin retteı alatyn beldi uıymdarǵa aınaldyryp, qurylys jobalary saraptamasyn básekelestik ortaǵa tabystaý da jiti nazarda bolmaq.
Jıyn qorytyndysynda revızııalyq komıssııanyń, saraptamalyq jáne tártiptik keńestiń, óńirlerdegi ókilderdiń, reıtıngtik komıssııanyń esebi tyńdaldy.
Aıta keteıik, atalǵan palata Ult jospary men «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmeti týraly» Zańdy (SQQjQQ) júzege asyrý maqsatynda, tikeleı «Atameken» UKP qatysýymen 2016 jyldyń aqpan aıynda «Saraptama uıymdarynyń palatasy» ataýymen akkredıttelgen saraptama uıymdarynyń kásibı birlestigi retinde qurylǵan bolatyn. Qazirgi ýaqytta bul palataǵa akkredıttelgen 97 saraptama uıymy múshe.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan»
