Foto: kazpravda.kz
Ákimniń bıylǵy elorda turǵyndarynyń aldyndaǵy esepti kezdesýi Astananyń 20 jyldyq mereıtoıy qarsańynda ótip jatqanyn atap ótken A.Mamın bas shahar barsha qazaqstandyqtyń maqtanyshyna aınalǵanyn, qysqa merzim ishinde qarqyndy damyǵan qala Elbasynyń júzege asyrǵan tarıhı sheshimi ekenin aıtty. Memleket basshysy Astananyń damýyna erekshe mán beredi. Sondyqtan elordany ómir súrýge qolaıly ári qaýipsiz qalaǵa aınaldyrý maqsatyndaǵy Prezıdenttiń tapsyrmalaryn sapaly oryndaý úshin Úkimet qalalyq ákimdikke qoldaý bildirýge árdaıym daıyn, dedi Úkimet basshysynyń birinshi orynbasary.
Budan keıin minbege Astana qalasynyń ákimi Áset Isekeshev kóterilip, elordanyń búginge deıin qol jetkizgen tabystary týraly baıandady.
Az ýaqyttyń ishinde tolaǵaı tabystarǵa jetken bas shaharda búginde 1 mln 200 myń adam turaqty turyp jatyr. Ákimniń aıtýynsha, tek byltyrdyń ózinde qalaǵa 233 myń adam ýaqytsha tirkelgen. Bul kórsetkish jyl saıyn ósip keledi. Álbette, halyq sanynyń kóbeıýi áleýmettik-ekonomıkalyq salalarǵa qosymsha salmaq túsiretini belgili. Soǵan qaramastan bas qalanyń damýy baıaýlap qalmaı, barlyq maqsatty ındıkatorlarǵa qol jetkizgen. Aıtalyq, ólim kórsetkishi 9 paıyzǵa, ana men bala ólimi 38 paıyzǵa, onkologııalyq aýrýǵa shaldyqqandar 9,7 paıyzǵa, týberkýlezben aýyrǵandar sońǵy bes jylda 28 paıyzǵa azaıǵan.
Byltyr 19 myń jańa jumys orny ashylsa, onyń 15 myńy shaǵyn jáne orta bıznes salasynda qurylǵan.
Astana elimizdiń bas qalasy bolǵandyqtan oǵan júkteler jaýapkershilik te úlken. Qala qaı jaǵynan da ózge óńirlerge úlgi bolýy tıis. Osyǵan baılanysty búginde qalany eń qaýipsiz ári ómir súrýge qolaıly shaharǵa aınaldyrý maqsatynda Astanany 2020 jylǵa deıingi damytý baǵdarlamasy qabyldanǵan. Memleket basshysynyń tapsyrmasyn eskere otyryp ázirlengen baǵdarlamalyq qujattyń basty maqsaty – elordalyq árbir turǵynnyń, árbir otbasynyń ómir súrý sapasyn arttyryp, halyqpen tikeleı qatysty áleýmettik salalardy, atap aıtqanda, bilim, densaýlyq, qoǵamdyq kólik, turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý. Ekinshi maqsat – turǵyndardyń tabysyn arttyrý. Qalanyń árbir turǵynynyń kirisi jaqsy ómir súrýine jetkilikti bolýy tıis, biz elordalyqtardyń tabys tabýyna múmkindik jasap, bıznes bastamalaryna qoldaý kórsetýdi ózimizdiń negizgi mindetimiz sanaımyz, deıdi Á.Isekeshev.
Sonymen, halyqtyń jaqsy ómir súrýine aldymen ne kerek? Árıne, halqynyń sany kún sanap kóbeıgen Astanada birinshi kezekte baspana máselesi ózekti tur. Sondyqtan qala bıligi aldymen osy máseleni sheshýdiń joldaryn qarastyryp, keleshekte árbir turǵynǵa kemi 30 sharshy metr turǵyn úı bolatyndaı jaǵdaıǵa qol jetkizýdi maqsat etip otyr.
Byltyr qalada bir jyl ishinde 2,36 mln sharshy metr baspana paıdalanýǵa berilgen. Bul – rekordtyq kórsetkish, dedi ákim. Sonyń ishinde memlekettiń qarjy kózi esebinen 7 turǵyn úı kesheni turǵyzylǵan. Sóıtip 1062 otbasy pátermen qamtylǵan. Buǵan qosa, jeńildetilgen nesıemen jáne arendalyq baspanalar salý naryqtaǵy úılerdiń baǵasyn tómendetýge alyp kelgen. Memlekettik baspananyń búginde sharshy metri 180 myń teńgeniń aınalasynan aspaı tur.
Turǵyndardy baspanamen qamtýdyń taǵy bir joly – qaladaǵy tozyǵy jetken úılerdi syryp, onda turǵan halyqty jańa qonysqa kóshirý. Osyǵan baılanysty qolǵa alynǵan qanatqaqty jobanyń birinshi kezeńi aıaqtalyp, apatty úılerdi súrý nátıjesinde 3449 otbasy baspanaly bolǵan. Tozyǵy jetken 228 úıdiń 15 myńǵa jýyq turǵyny jańa qonysqa kóshken. Byltyrdyń ózinde 111 apatty úıden 1746 otbasy baspanaǵa qol jetkizipti.
Endi bıyl atalǵan jobanyń ekinshi kezeńin júzege asyrý bastalǵan. Joba iske asyrylatyn bes jyl ishinde qaladaǵy ábden eskirgen 150 kóp páterli úıdi súrip tastaý josparlanyp otyr.
Qala turǵyndaryna qolaıly jaǵdaı jasaýdyń taǵy bir joly – bilim salasyn jetildirip, balabaqsha máselesin sheshý. Á.Isekeshevtiń aıtýynsha, elordanyń bilim salasyn qarjylandyrý sońǵy tórt jylda 95 paıyzǵa ósken. Byltyr bul kórsetkish 53,9 mlrd teńgeni qurasa, bıyl 60,5 mlrd teńgege jetip otyr. Al sońǵy jeti jyl ishinde balabaqsha jasyndaǵy balalardyń sany eki esege kóbeıgen. Soǵan qaramastan 2017 jyly baldyrǵandardy mektepke deıingi mekememen qamtý 70,6 paıyzdy quraǵan. Al bıylǵy qańtar aıyndaǵy jaǵdaı boıynsha balabaqshamen qamtý 78 paıyzǵa jetipti. Bolashaqta bul másele de retimen sheshiletinin ákim atap ótti. Aldaǵy ýaqytta memleket pen ulttyq kompanııalardyń esebinen 960 orynǵa arnalǵan 4 balabaqsha paıdalanýǵa beriledi. Sonymen qatar aldaǵy úsh jylda 27 mektep pen olarǵa japsarlas 10 ǵımarat salý josparlanyp otyr jáne bıylǵy jańa oqý jylynda barlyǵy 6900 oryndyq 6 mektepti paıdalanýǵa berý qarastyrylǵan.
Elordalyqtardyń ómir súrý sapasyn jaqsartýdyń taǵy bir ındıkatory – halyqtyń densaýlyǵyn qorǵaý ekenin aıtqan qala ákimi bul salaǵa bólingen qarajat kólemi de jyl saıyn kóbeıip kele jatqanyn aıtty. Astananyń medısına salasy adamdardyń ómir jasyn uzartýǵa, emdeý-dıagnostıkasyn jetildirýge, aýrý men ólim kórsetkishin tómendetýge baǵyttalmaq. Ol úshin kezeksiz emhana, ártúrli mobıldi qosymshalar arqyly halyqqa mamandandyrylǵan medısınalyq keńes berý, kol-ortalyqtar arqyly aryz-shaǵymmen jumys isteý sekildi jumystarǵa den qoıylmaq.
Aldaǵy ýaqytta 8 myńnan astam medısınalyq qyzmetkerdi shet memleketterde oqytý josparlanyp otyrǵanyn aıtqan Á.Isekeshev óndiris, Internasıonalnyı, Aınakól, Jaǵalaý turǵyn alaptarynda jańa ambýlatorlyq-emhanalyq keshender ashylatynyn jetkizdi. Sondaı-aq elordada týý kórsetkishiniń joǵary ekeni eskerilip, qalada taǵy bir perınataldy ortalyq jáne kóp salaly aýrýhana men ońaltý ortalyǵy boı kótermek.
Qala ákimi esepti kezdesýinde ózi de osy shahardyń turǵyny retinde Astanany gúldengen megapolıs retinde kórgisi keletinin aıtyp, elimizdiń bas qalasy jan-jaqty kórkeıgen, damyǵan, aqyldy da zamanaýı shaharǵa aınalýy úshin árbir turǵyn oǵan úles qosýy kerektigin eske saldy jáne Astana qyzmet kórsetý jaǵynan da, ınfraqurylymdyq turǵysynan da kórikti orynǵa aınalatynyna senim bildirdi.
Á.Isekeshevtiń baıandamasynan keıin turǵyndar qala ákimine ózderin alańdatqan saýaldaryn qoıdy. Esepti kezdesý Astana qalasy ákimdiginiń Facebook áleýmettik jelisindegi resmı paraqshasynda onlaın rejimde kórsetildi jáne halyqtyń meılinshe kóp bóligin qamtý maqsatynda L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti men S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetinde tikeleı onlaın-translıasııa uıymdastyryldy.
Qymbat TOQTAMURAT,
«Egemen Qazaqstan»
