Azamattyq belsendilik synalar shaq

2011 jylǵy 16 qarashada, Parlament músheleriniń bastamashylyǵymen Qa­zaq­stan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi depýtattary ókilettiginiń mer­ziminen bu­ryn toqtatylýyna baılanysty, Memleket basshysy óziniń Jarlyǵymen par­tııa­lyq tizimder boıynsha saılanatyn  Parlament Májilisi depýtattarynyń kezekten tys saılaýyn 2012 jylǵy 15 qań­tarǵa jáne Qazaqstan halqy Assam­bleıasynan saılanatyn Parlament Máji­lisi depýtattarynyń saılaýyn 2012 jylǵy 16 qańtarǵa taǵaıyndady. Saılaý týraly zańnyń 97-babynyń 5-tarmaǵyna sáıkes, partııalyq tizimder boıynsha saılanatyn  Parlament Má­jilisi depýtattyǵyna kandıdattar usyný 2011 jylǵy 16 qarashada bastalady. Saılaý týraly zańǵa sáıkes partııa­lyq tizimder boıynsha saılanatyn  Má­jilis depýtattyǵyna kandıdattar usyný quqyǵy belgilengen tártippen tirkelgen saıası partııalarǵa tıesili. Qazaqstannyń Kommýnıstik partııasy bul proseske qa­tysa almaıdy, óıtkeni sot sheshimi boıyn­sha onyń qyzmeti ýaqytsha toqtatylǵan. Májilis depýtaty bolyp saılaný úshin azamat Konstıtýsııanyń 51-baby 4-tarmaǵymen belgilengen talaptarǵa sáıkes bolýy, sondaı-aq Konstıtýsııa­nyń 33-baby 2 jáne 3-tarmaqtaryna sáıkes belsendi saılaý quqyǵyna ıe bolýy tıis. Osylaısha, jasy 25-ke tolǵan, Qazaq­stan Respýblıkasynyń azamattyǵynda turatyn jáne onyń aýmaǵynda sońǵy on jyl turaqty turyp jatqan adam Máji­lis depýtaty bolyp saılana alady. Sot is-áreketke qabiletsiz dep tany­ǵan, sondaı-aq sot úkimi boıynsha bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynda otyrǵan azamattardyń saılaýǵa jáne saılanýǵa quqyǵy joq. Birtutas jalpyulttyq saılaý okrýgi­niń aýmaǵy boıynsha Májilis depýtaty bolyp saılaný úshin adamdardy par­tııa­lyq tizimge engizý saıası partııanyń jo­ǵary organy  músheleriniń jalpy sany­nyń kópshilik daýysymen júrgiziledi. Saıası partııalardyń partııalyq tizimderge osy saıası partııanyń músheleri bolyp tabylmaıtyn adamdardy partııalyq tizimge engizýge quqyǵy joq. Saıası partııanyń joǵary organynyń  sheshimi azamatty partııalyq tizimge engizýge kelisimi týraly ótinishimen birge Or­talyq saılaý komıssııasyna jiberiledi. Saıası partııalar partııalyq tizimderdi  memlekettik tildiń álipbıi retimen ja­saıdy.  Partııalyq tizimdi saıası partııa­nyń ókili saıası partııanyń joǵary orga­nynyń  partııalyq tizimdi usyný týraly hattamasynan úzindi kóshirmemen bir mezgilde Ortalyq saılaý komıssııasyna usy­nylady. Sondaı-aq, 16 qarashada Ortalyq saılaý komıssııasy Qazaqstan Respýblıkasy máslıhattary depýtattarynyń kezekti saılaýyn 2012 jylǵy 15 qańtarǵa ta­ǵaıyndaý jáne tıisti Kúntizbelik jospar­dy bekitý týraly qaýly qabyldady. Máslıhattar depýtattarynyń kezekti saılaýyn partııalyq tizimder boıynsha saılanatyn Parlament Májilisi depýtat­tarynyń kezekten tys saılaýymen qatar ótkizý týraly sheshim zańnyń saılaýdy taǵaıyndaý men ótkizýge qatysty norma­lary, sondaı-aq   bul saılaýlar Prezıdent saılaýymen jáne Parlament Senaty depýtattarynyń saılaýymen bir  merzimde ótkizilmeıtini týraly talaptary tolyq saqtalyp otyr». Saılaý naýqanynyń negizgi kezeńderi kelesi merzimderde ótetin bolady: • Partııalyq tizimder boıynsha saıla­natyn  Parlament Májilisi depýtatta­rynyń kezekten tys saılaýynda kandı­dat­tardy usyný 16 qarashadan bastap 2011 jylǵy 5 jeltoqsanǵa deıin júredi, al partııalyq tizimderdi tirkeý 16 qarashadan bastap 15 jeltoqsanǵa deıin júrgiziledi. • Máslıhattar depýtattarynyń kezekti saılaýynda kandıdattar usyný 2011 jylǵy 16 qarasha men 14 jeltoqsan arasyndaǵy kezeńde ótedi. Bul rette máslıhattar depýtattyǵyna kandıdattar usynýdy belgilengen tártippen tirkelgen respýblıkalyq jáne jergilikti qoǵamdyq birlestikter, sondaı-aq olardyń qury­lym­dyq bólimsheleri jáne ózin-ózi usyný jolymen – azamattar júzege asyrady. • Qazaqstan halqy Assambleıasy saı­laıtyn Parlament Májilisi depýtattaryn saılaý jónindegi saılaý rásimderiniń merzimi partııalyq tizimder boıynsha saıla­natyn  Parlament Májilisi depýtattary­nyń saılaýy úshin anyqtalǵan merzimdermen sáıkes kelmeıdi. Zań buǵan jol beredi. Qazaqstan halqy Assambleıasynan saı­lanatyn Parlament Májilisi depýtat­tyǵyna kandıdattar usyný 16 jeltoq­sanda bastalady. Qazirgi ýaqytta Ortalyq saılaý ko­mıssııasy barlyq qajet kadrlyq jáne materıaldyq resýrstarǵa ıe jáne saı­laýdy tıisti uıymdastyrýshylyq deńgeı­de ótkizýge, azamattardyń jáne barlyq saılaý prosesine qatysýshylardyń ózde­riniń konstıtýsııalyq quqyǵyn erikti ári tıimdi iske asyrýyn qamtamasyz etýge daıyn. Saılaý naýqandaryn ázirleý men ótki­zýge qajetti saılaý qujattarynyń úlgilerin  Ortsaılaýkom bekitti. Barlyq deńgeıdegi saılaý komıs­sııalary tolyǵymen jasaqtalǵan jáne jumysqa qabiletti. Halyqaralyq baıqaýshylar ınstıtý­ty ashylǵan. Saılaý zańnamasyna sáı­kes, shet memleketter men halyqaralyq uıymdardyń baıqaýshylaryn akkredıtteýdi Ortalyq saılaý komıssııasy Syrt­qy ister mınıstrliginiń usynymy boıyn­sha 2012 jylǵy 10 qańtarǵa deıin júrgizedi. Parlament Májilisi depýtattarynyń kezekten tys saılaýy men máslıhattar depýtattarynyń kezekti saılaýynda sheteldik buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi saılaýdy baıqaýdy Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrligi bergen akkredıtteý týraly kýálik bolǵan jaǵdaıda iske asyrýǵa quqyly.  Bul rette halyqaralyq baıqaýshyǵa, sondaı-aq sheteldik buqaralyq aqparat quralynyń ókilderine, jeke basyn kýálandyratyn qujatyn kórsetken jaǵdaıda,  bir aýdarmashy ilesip júre alady. «Saılaý» avtomattandyrylǵan aqpa­rattyq  júıesi bul saılaýda paıdala­nylmaıdy. Aldaǵy saılaýda saılaýshylar úsh bıýlleten alatyn bolady. Olardyń bireýi Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi depýtattarynyń saılaýynda saıası partııa úshin daýys berýge arnal­ǵan. Ekinshi bıýlleten – oblystyq máslıhat depýtattyǵyna kandıdat úshin daýys berýge, al úshinshi bıýlleten – aýdandyq nemese qalalyq máslıhattyń  depýtattyǵyna kandıdat úshin daýys berýge arnalǵan. Astana men Almaty qalalarynyń turǵyndary eki bıýlleten alady. Bul qalalarda aýdandyq máslı­hattar joq bolǵandyqtan, munda saılaý­shylar óz daýysyn saıası partııaǵa berýi jáne  qalalyq máslıhattyń depýtatyn saılaýǵa tıis bolady. Qazirgi ýaqytta Ortsaılaýkomnyń kú­shi barlyq qajetti daıyndyq sharala­ryn ótkizýge, aldaǵy saılaýǵa tıimdi aqparattyq qoldaý kórsetýge, sondaı-aq saılaýdy uıymdastyrýshylardy oqytý­ǵa jumyldyrylyp otyr. Olar úshin 25 qarashada Ortalyq saılaý komıssııasynda ótken respýblıkalyq semınar-keńesten basqa óńirlik semınarlar da ótkiziletin bolady.