Aldymen Elbasy Nursultan Nazarbaev Tájikstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Emomalı Rahmonmen shaǵyn quramda kezdesip, odan keıin keńeıtilgen quramda kelissózder júrgizdi.
Bul sapardyń Qazaqstan men Tájikstan arasyndaǵy dıplomatııalyq qatynastardyń 25 jyldyǵyna tuspa-tus kelýiniń sımvoldyq máni bar ekenin atap ótken Qazaqstan Prezıdenti osy jyldar ishinde burynnan baýyrlas elderdiń arasynda senimdi seriktestik, tatý kórshilik baılanystyń ornyqqanyn, shırek ǵasyr ishindegi qarym-qatynastyń bıik deńgeıge kóterilip, Qazaqstan men Tájikstan halyqtarynyń dostyǵyn nyǵaıtý jolynda Emomalı Rahmonnyń aıryqsha ról atqarǵanyn atap ótti.
– Siz basshylyq etken jyldar ishinde biz zor senimge, yntymaqtastyqqa jáne dostyqqa negizdelgen qarym-qatynas ornattyq. Eshqashan aramyzda sheshimin tappaǵan másele bolǵan emes. Biz árdaıym, ásirese halyqaralyq deńgeıde bir-birimizdi qoldap kelemiz, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev búginde eki el arasyndaǵy yntymaqtastyq jańa kezeńge aıaq basqanyn aıtyp, memleketaralyq qarym-qatynastyń ózekti máselelerin talqylaýǵa yqylasty ekenimizdi jetkizdi.
– Eki el arasynda ejelden qalyptasqan jarasymdy baılanys bar. Túsinigi men ustanymy uqsas memleketterdiń ózara yntymaqtastyǵy jyldar jyljyǵan saıyn artpasa, kemigen joq. Qazirgi tańda Tájikstan – Qazaqstannyń mańyzdy odaqtasy ári seriktesi. Mundaı senim men dostyqqa negizdelgen qarym-qatynas elderimizdi jaqyndastyra túsedi, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti eki el arasyndaǵy baılanystar damýdyń jańa kezeńine qadam basqanyna toqtalyp, búginde eki eldiń arasynda 80 shart pen kelisimniń baryn atap ótti. Al osy jolǵy kezdesý barysynda jasalǵan kelissózder men birlesken málimdeme ekijaqty qarym-qatynasty tereńdetýge baǵyttalyp, keleshektegi basymdyqtardy aıqyndady.
– Biz sizdermen kez kelgen máseleni birlese talqylaýǵa daıynbyz. Bıyl sizderde sý resýrstaryn basqarý jónindegi konferensııa ótetininen habardarmyz. Qazaqstan bul bastamany da qoldaıdy, – dedi Memleket basshysy.
Kezdesý barysynda Nursultan Nazarbaev Tájikstan Respýblıkasynyń Prezıdentin «Parasat» ordenimen marapattady.
О́z kezeginde Tájikstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Emomalı Rahmon jyly shyraımen qarsy alyp, qonaqjaılylyq tanytqan qazaq halqyna rızashylyǵyn bildirdi. «Qazaqstan – bizdiń eldiń senimdi seriktesti ári negizgi odaqtasy. Qandaı kúrdeli kezeńderde de eki eldiń dostastyǵyna syzat túsken emes. Siz barlyq ýaqytta da bizge qoldaý kórsetip, Tájikstannyń beıbit prosesine kómek kórsetip, ekonomıkalyq qoldaý bildirip kelesiz. Dıplomatııalyq baılanys ornyqqan 25 jyldyń ishinde yntymaqtastyǵymyz nyǵaıa túsip, búginde strategııalyq seriktes deńgeıine jettik», dedi ol. E.Rahmon eki el arasyndaǵy jan-jaqty baılanys qarqyndy damyp kele jatqanyna toqtalyp, ony odan ári ilgeriletýge nıetti ekenin jetkizdi. Sońynda E.Rahmon senimdi saıası platforma men myqty quqyqtyq bazaǵa negizdelgen ekijaqty yntymaqtastyqtyń tabysty damyp kele jatqanyn atap ótti.
– Taýar aınalymynyń kólemi jóninen Qazaqstan Tájikstannyń jetekshi ekonomıkalyq áriptesteri arasynda ekinshi orynǵa ıe. Biz elderimizdiń keshendi ári strategııalyq qarym-qatynastaryn nyǵaıtýǵa nıettimiz, – dedi Tájikstan Prezıdenti.
Budan keıin Nursultan Nazarbaev Tájikstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Emomalı Rahmonnyń elimizge jasaǵan resmı saparynyń qorytyndysy boıynsha buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi úshin brıfıng ótkizdi. Birlesken málimdeme jasaý barysynda Elbasy Nursultan Nazarbaev ekijaqty kezdesýde memleketaralyq qarym-qatynas, saýda-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq baılanystar, óńirlik jáne jahandyq kún tártibine qatysty máseleler jan-jaqty talqylanǵanyn atap ótti. Prezıdenttiń aıtýynsha, búginde Qazaqstan – Tájikstannnyń negizgi saýda seriktesi. О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha, ózara taýar aınalymynyń kólemi shamamen 800 mln dollarǵa jetip, bir jylda 30 paıyzǵa ósken. Áli de eki eldiń arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq baılanystardy nyǵaıtýǵa múmkindik bar. Sondyqtan taıaý jyldary ekijaqty taýar aınalymyn 2 mlrd dollarǵa jetkizý kózdelip otyr.
Jalpy Qazaqstan Tájikstanǵa bıdaı, un, ósimdik maıyn jáne qurylys materıaldaryn, munaı ónimderin tasymaldasa, Tájikstannan bizge kóbine jemis-jıdek, kókónister ákelinedi. «Búginde Tájikstan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan jáne Túrikmenstan elderimen júrgizilgen baıypty kelissózderdiń arqasynda kezinde jabyq bolǵan temir jol, avtokólik joldary ashylyp, bul saýda aınalymyn odan ári údete tústi. Qazir Tájikstanda jańǵaq, qara órik, anar sekildi jemister pisti. Mundaı taza ekologııalyq ónimder bizdiń eldiń sórelerinde de molynan bolsa deımiz. Sondyqtan kelissózder barysynda jol kartasyn jasaýǵa da ýaǵdalastyq», dedi Qazaqstan Prezıdenti. Sondaı-aq eki el arasyndaǵy kólik-logıstıkalyq baılanysqa toqtalǵan Elbasy aldaǵy ýaqytta Astana-Dýshanbe baǵytynda tikeleı áýe reıisin ashý qarastyrylyp otyrǵanyn jetkizdi.
Brıfıngte ekijaqty sý-energetıka salasyndaǵy máseleler boıynsha ótken kelissózderdiń nátıjeleri de baıandaldy. «Biz Ortalyq Azııadaǵy transshekaralyq ózenderdiń sý resýrstaryn paıdalaný jónindegi ustanymdarymyzdyń uqsas ekenin taǵy da rastadyq. О́zara tıimdi sheshimder tabý qajettigin aıttyq. Bul másele boıynsha halyqaralyq Araldy qutqarý qorynyń qyzmetine erekshe mán beriledi», dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Kezdesý barysynda halyqaralyq uıymdar aıasyndaǵy, ásirese Qazaqstannyń BUU Qaýipsizdik Keńesine músheligine baılanysty ózara is-qımyl máseleleri de talqylanyp, Aýǵanstandaǵy ahýalǵa qatysty óńirlik qaýipsizdikti qamtamasyz etý jaıyna aıryqsha mán berilgen.
Qos memleket arasynda mádenı baılanystar da nyǵaıyp, elorda kósheleriniń birine tájik aqyny, fılosof Rýdakıdiń esimi beriletini belgili boldy. Bul da eki eldi jaqyndastyryp, baýyrlastyǵyn arttyra túsetin basty estelik bolmaq.
Memleket basshylarynyń birlesken málimdemesine qol qoıylǵannan keıin Ishki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymov pen Tájikstan Ishki ister mınıstri Ramazon Rahımzoda Qazaqstan men Tájikstan Úkimetteri arasyndaǵy readmıssııa men ony iske asyrý tártibi, eki el azamattarynyń Qazaqstan men Tájikstan aýmaqtarynda bolý tártibi jáne kóshi-qon salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimderdi; Syrtqy ister mınıstrleri Qaırat Ábdirahmanov pen Serodjıdın Aslov eki el vedomstvolary arasyndaǵy yntymaqtastyq baǵdarlamasyn; Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Mádına Ábilqasymova men Tájikstannyń Densaýlyq saqtaý jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Nasım Olımzoda áleýmettik saladaǵy yntymaqtastyq nıeti týraly memorandýmdy; Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Mádına Ábilqasymova men Tájikstannyń Eńbek, kóshi-qon jáne halyqty jumyspen qamtý mınıstri Sýmangýl Tagoızoda eńbek jáne halyqty jumyspen qamtý salasyndaǵy yntymaqtastyq nıeti týraly memorandýmdy rásimdedi.
Kezdesýlerden keıin Nursultan Nazarbaev pen Emomalı Rahmon Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy kitaphanasyn aralady. Memleketter basshylaryna Qazaqstan Prezıdenti mýzeıi men ekspozısııalyq-kórme ortalyǵynyń eksponattary kórsetildi.
Sońynda eki el basshylary ortalyqtyń ınteraktıvti bilim berý tehnologııasynyń zamanaýı múmkindikterimen tanysty.
Qymbat TOQTAMURAT,
«Egemen Qazaqstan»
Sýretter Prezıdenttiń baspasóz qyzmetinen alyndy
