Olga Safronova – 1991 jyly Qaraǵandy qalasynda dúnıege kelgen. Halyqaralyq dárejedegi sport sheberi. Qazirgi kezde Pavlodar oblysynyń namysyn qorǵap júr. 100 metrge júgirýden Qazaqstan rekordshysy (11,09 s). 2014 jyly Azııa oıyndarynyń jeńimpazy atanǵan. London jáne Rıo-de-Janeıro Olımpıadasyna qatysqan.
– Olga, anańyz Irına Safronova da jeńil atletıkamen aınalysqanyn estigen edik. Sporttyń osy túrin tańdaýyńyzǵa anańyzdyń yqpaly boldy ma?
– Anamnyń jeńil atletıkamen kásibı túrde aınalysqany ras. Biraq meni seksııaǵa jazyp, osy sportqa qatys dep kúshtegen emes. Segiz jasymda qurbymnyń shaqyrýymen jeńil atletıka seksııasyna jazyldym. Anam qoldaý bildirdi. Sodan beri barlyq ómirimdi osy sport túrine arnap kelemin. Eń alǵashqy jarysymda jeńiske jetip, maqtaý qaǵazyn alǵanym qosymsha shabyt berdi. Budan soń jeńil atletıkaǵa degen mahabbatym odan saıyn kúsheıe tústi. Anam kezinde 100 metrge kedergiler arqyly júgirgen. Alǵash júgirip júrgen kezderi meniń kórsetkishimdi áli qaıtalaǵan joqsyń dep aıtatyn. Keıinnen jyldamdyǵymdy arttyryp, anamnyń rekordyn jańartqanda ol meni moıyndady (kúldi).
– Anańyzdyń kedergiler arqyly júgirgenin aıtyp qaldyńyz. Al ózińiz sprınterlik joldy tańdadyńyz. Osynyń sebebin aıtsańyz?
– Bala kezimnen alys qashyqtyqqa asa qumar emes bolatynmyn. Anam sekildi kedergiler arqyly júgirmegen sebebim, buryn bir-eki ret qulap qalǵanmyn. Sondyqtan qorqyp qalyppyn. Al sprınterlik júgirýde ózimdi synap kórip edim, kórsetkishim jaman bolǵan joq. Negizi bala kezimde jeńil atletıkanyń barlyq túrinen ózimdi synap kórgenmin. Biraq sońynda osy qysqa qashyqtyqqa júgirýdi tańdadym.
– Sportshy maqsaty tórt jyldyqtyń basty dodasy – Olımpııa oıyndaryna qatysý ekeni belgili. Sizdiń bul oıyńyz eń alǵash London Olımpıadasynda oryndaldy. Alǵan áserińiz erekshe shyǵar...
– Júgirý jolaǵyna shyqqan kezdegi alǵan áserim áli esimde. Men amerıkalyq Karmelıto Djettermen jarystym. Ol men úshin kýmır, júgirgeni unaıtyn. Sportshy retinde qatty baǵalaımyn. Start bastalǵansha birge jattyǵý jasadyq. Onyń meniń tobymda ekenin tizimnen kórgende qatty áserlendim. Jarys tańerteń erte bastalǵan edi. Soǵan qaramastan stadıon lyq toldy. Kórermenderdiń qoldaýyn sezindim. Starttan alǵashqy 30 metrge uzap shyqqansha qasymda eshkim bolmady. Kóshbasynda kele jatyr ekenmin. Negizi mundaı iri jarystarda barlyǵy aldymdy orap ketetin. Bul joly márege ekinshi kelip, jartylaı fınalǵa óttim. Márege jetkende óz-ózimdi sabyrǵa shaqyryp, emosııamdy basýǵa tyrystym. Onyń ústine erteńinde jartylaı fınal. Al jartylaı fınalda aıaǵymnyń býyndary aýyryp, júgirý qıynǵa soqty. Shırek fınalda barlyq kúshimdi jumsap qoıǵanymdy túsindim.
– Shyny kerek, sizdiń esimińiz 2014 jylǵy Azııa oıyndarynan keıin tanymal bola bastady. Ońtústik Koreıa jerinde ótken sary qurlyqtyń dodasyna tyńǵylyqty daıyndaldyńyz ba?
– Jalpy, kez kelgen jarystyń aldynda úlken jaýapkershilik júkteledi. Azııa oıyndary bastalmas buryn medal ákelýiń kerek degender kóbeıdi. Mundaı jaýapkershilik psıhologııalyq turǵydan óte qıyn. Inchhonda 100 metrge júgirgende tolqynysymdy basa almadym. Sondyqtan qola júldemen shekteldim. Al 200 metrge jarysar aldynda chempıon bolamyn dep óz-ózime sóz berdim. Sol kúni óte ashýly boldym. Jeńiske jetkennen keıin jylap, ishki emosııamdy bir shyǵaryp aldym. Odan keıin komandalyq estafetadan júldeger atandyq.
– Bıyl Azııa oıyndary Indonezııanyń Djakarta qalasynda ótedi. Osydan tórt jyl burynǵy jetistigińizdi qaıtalaǵyńyz keletin shyǵar?
– Árıne. Quramadaǵy áriptesim Vıktorııa Zıabkına ekeýimiz 100 jáne 200 metrge júgirýden bólek, 4h100 metrlik estafetaǵa da júgiremiz. Estafetadan da chempıon atanýǵa múmkindik kóp. Sondyqtan Djakartadan bir emes, eki altyn jeńip alǵym keledi.
– Úı sharýasyna ıkemińiz qandaı?
– Men tamaq istegendi qatty jaqsy kóremin. Tipti hobbıim dep aıtsam da bolady. Árdaıym jańadan birdeńe pisirgendi qalap turamyn. Keıde jarystan kelgende ashanaǵa kirýge asa qulshynys bolmaıdy. Al iske bel sheship kirisip ketkende dámdi taǵamdar pisiremin. Meniń eń jaqsy kóretin as mázirim – pasta. Sondaı-aq taýyq etinen bálish pisirgendi unatamyn.
– Sporttan ózge qandaı qabiletińiz bar?
– Mektepte oqyp júrgende hımııa pánin jaqsy kóretinmin. Sondaı-aq ádebıet te unaıtyn edi. Mánerlep oqýdan baıqaý ótken kezderi únemi óleń oqıtynmyn. Bul qasıet atamnan daryǵan. Atamnyń aqyndyq qasıeti bar. Bala kúnimnen Oljas Súleımenov, Sergeı Esenın, Anna Ahmatovanyń poezııasyna ǵashyq boldym. Áli kúnge biraz óleńdi jatqa aıta alamyn. О́zim óleń jaza qoımaımyn. Mektepte azdap baıqap kórdim. Biraq aqyn emes ekenimdi bildim.
– Alǵashqy tapqan tabysyńyzdy qaıda jumsadyńyz?
– Kásibı fotoapparat satyp alǵanmyn.
– Sýretke túsirýge qyzyǵasyz ba?
– Sol kezde maǵan fotoǵa túsirgen unaıtyn. Biraq arada biraz ýaqyt ótken soń, bul qyzyǵýshylyǵym báseńdedi. Degenmen ózimde qabilet bar ekenin sezemin. Kásibı fotograf bolý úshin oqý qajet. Oǵan biraz ýaqyt ketedi. Ázirge mende ondaı ýaqyt joq.
– Olga, ómirińizdi tek sportpen ǵana baılanystyrasyz ba? Álde basqa da qyzyǵýshylyqtar bar ma? Eger sport bolmasa qaı salada qyzmet eter edińiz?
– Dál qazirgi kezde ómirimdi sportpen ǵana baılanystyramyn. Biraq aldaǵy ýaqytta ne bolaryn kim boljap bilgen? Bapkerlikpen aınalysýyma múmkindigim bar. О́ıtkeni ózim osy sala boıynsha joǵary oqý ornyn bitirdim. Fıtnes-jattyqtyrýshylyqpen aınalysyp, adamdarǵa óz denesin durys shynyqtyrýǵa kómektesýge bolady. Sport – qıyndyǵy men qyzyǵy kóp sala. Bálkim, bolashaqta sporttan da ketip, ómirimdi basqa arnaǵa burýym múmkin. Maǵan sulýlyq salasy qatty unaıdy: manıkıýr, pedıkıýr sekildi mamandyqtarǵa qyzyǵamyn. Munyń bári qyzyǵýshylyq, biraq... Kim bilgen? Qazirgi ýaqytta ózimdi Olımpııa oıyndarynyń tuǵyrynan kórgim keledi. Armandaýǵa eshkim kedergi bolmas. Tórt jyldyqtyń basty dodasyna úlken daıyndyq kerek. Men qazir sol joldamyn.
Áńgimelesken
Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»
